Tien voetbalhelden uit mijn kindertijd

Ik heb altijd van voetbal gehouden en vandaag wil ik even stilstaan bij de voetbalhelden uit mijn kinderjaren. Ik selecteerde er tien en vertel waarom ze me mijn hele leven zullen bijblijven en waar mogelijk, wat er intussen van hen geworden is.

1. Luc Criel:

We beginnen dicht bij huis. Mijn grootouders aan moederszijde woonden hun hele leven in Beervelde. De AA Gent-speler (uiteraard was ik van kindsbeen fan van de Buffalo's) was ook van daar afkomstig. Zijn ouders (en later hijzelf) hadden er een café midden in het dorp, niet ver van de kerk en ik denk zelfs dat dat café ook dienst deed als duivenlokaal waar mijn grootvader zijn duiven binnenbracht voor de wedstrijden. In die tijd was het schering en inslag dat voetballers na hun carrière (of zelfs al tijdens) café hielden, zoals ook een andere Gent-speler, de razendsnelle flankspeler André Raes die naar mijn vader toen vertelde er één had nabij het station van Gent. Elf seizoenen lang speelde Criel voor AA Gent en hij was voor mij het voorbeeld van de haalbaarheid van de droom om voetballer te worden: een jongen uit het Beervelde dat me zo bekend was, die in eerste klasse speelde!
Luc Criel stierf in 2018.

2. Dino Zoff:

Mijn absolute grote held was deze Italiaanse doelman die de reden zou vormen waarom ik zo graag keeper wilde zijn. Hij zou in 1982 de oudste speler zijn die ooit wereldkampioen werd, met Italië, in Spanje. Hij was niet alleen de nationale doelman, ook bij Juventus kende hij grote successen met 6 landstitels, 2 keer bekerwinst en 1 UEFA-cup (en enkele Europese finales). Hij was echt wel de beste keeper van zijn generatie, zelfs nog op late leeftijd, en ik speelde bij het voetballen met mijn broer zijn reddingen na. Keeper ben ik nooit echt geworden (ik was reservekeeper bij Racing Gentbrugge waar ik een jaar speelde maar stond geen enkele wedstrijd in de goal, ik mocht wel enkele keren mee verdedigen).
Ook als trainer kende hij succes. In 2000 haalde (en verloor) hij als bondscoach de finale tegen Frankrijk en met Juventus behaalde hij een dubbel met bekerwinst in de Coppa Italia en de UEFA Cup. Hij zou dat kunstje op een haar na herhalen met Lazio Roma.
In 2005 was hij voor het laatst trainer, bij Fiorentina. Hij schreef ook een autobiografie (Dura solo un attimo, la gloria - Glorie duurt slechts een moment).

Misschien moet ik toch eens zoeken of ik niet ergens een exemplaar op de kop kan tikken.

3. Paolo Rossi:

Deze Italiaan was zelfs door mijn moeder, die maar sporadisch meekeek als er voetbal op tv was, geliefd. Hij zag er dan ook uit als een klassieke Romeinse god (toch minstens in haar ogen). Bovendien was hij een uitstekende voetballer die ook al wereldkampioen werd met Italië (net als zijn doelman) en hij was toen zelfs topscorer met zes doelpunten. Na successen met Vicenza, met wie hij van Serie B naar Serie promoveerde als topschutter om die titel ook het jaar erop op te eisen in de Italiaanse eerste klasse. Daarna deelde hij ook in bovengenoemde successen van Juventus. 
Spitsen zijn natuurlijk de supersterren van het voetbal omdat zij voor de doelpunten zorgen en aangezien hij daar bijzonder goed in was, viel hij in die jaren heel erg op. Ik had dankzij Zoff al een boontje voor Italië en voor Juventus en dat werd door hem alleen maar versterkt.
Na zijn voetbalcarrière heeft hij nog bij enkele tv-zenders gewerkt en hij stierf in 2020 aan longkanker. Opmerkelijk detail is dat er tijdens zijn begrafenis, bijgewoond door duizenden fans, ingebroken werd in zijn huis.

4. Bruce Grobbelaar:

In mijn herinnering was deze legendarische doelman van Liverpool een Zuidafrikaan maar hij blijkt de Zimbabwaanse nationaliteit te hebben (al werd hij wel in het Zuidafrikaanse Durban geboren). Maar liefst dertien seizoenen lang verdedigde hij het Liverpoolse doel, met groot succes en soms ook met legendarische flaters die hem bij ons de bijnaam "Grabbelaar" opleverden. Als kind dacht ik dat dat ook in Engeland zijn bijnaam was maar dat lijkt me straf gezien het toch wel een typische nederlandstalige woordspeling is. 
Deze besnorde doelman kende eigenlijk enkel aan de Mersey succes maar wel met zes titels, 3 FA Cup overwinningen en een Europese bekerwinst, in 1985. Daarna speelde hij nog bijna meerdere clubs, in steeds lagere divisies en hij werd ook nog een paar keeperstrainer. Hij is te horen op een singletje dat de Liverpoolspelers opnamen voor de FA Cup Final van 1988 en hij speelde ook een gastrolletje (als zichzelf) in een tv-soap op Channel 4 in 1994. Wat hij momenteel doet, kan ik niet terugvinden.
Ik herinner me hem vooral van de vele keren dat we naar de FA Cup Final keken. Het was een vast ritueel om elk jaar de Engelse bekerfinale vanuit Wembley, live op de Belgische tv, te bekijken want er was in mijn kindertijd geen enkele wedstrijd met diezelfde aantrekkingskracht dankzij  het ceremoniële karakter van de match (met koninklijke aanwezigheid vaak, zij het niet altijd van Queen Elizabeth zelf) en de spanning en het belang van het treffen. Natuurlijk kon hij voor mij niet tippen aan Dino Zoff maar hij moet zowat de enige doelman geweest zijn toen die toch enigszins in de buurt kwam.

5. Kevin Keegan:

Hij wordt nog steeds beschouwd als één van de beste voetballers ooit en ook als coach was hij (vaak) succesvol en geliefd. Hij speelde net als oud-voetballer en huidig BBC-voetbalanalist Alan Shearer nog bij Newcastle maar dat was pas op het einde van zijn actieve spelerscarrière. Zijn grootste successen (titels in Engeland en Duitsland, Europees succes) behaalde hij voordien al met het onvermijdelijke Liverpool en Hamburg SV. Als coach ging hij aan de slag bij Newcastle, Fulham, de Engelse nationale ploeg, Manchester City en nogmaals Newcastle.
Met zijn krullebol (als speler) en zijn wit haar (als trainer) was hij een opmerkelijke verschijning, al zullen het toch vooral zijn dribbels geweest zijn die me als kind zo aanspraken.
Hij was één van de belangrijkste criticastes van een vorige Newcastle clubeigenaar en dat was één van de redenen waarom hij niet meer terugkeerde als trainer bij die club zo'n tien jaar geleden. Wat hij momenteel doet, is me onbekend. Grappig is wel dat hij enkele plaatjes heeft uitgebracht, onder andere een song geschreven door de zanger van Smokie (hier vooral bekend van Living next door to Alice).

6. Sócrates:

 
De Braziliaan viel me als kind alleen al op door zijn naam (ik wist toen nog niet dat Braziliaanse spelers soms de vreemdste namen hebben of aannemen, zoals Hulk, Káká, Fred, Pepe, Tita -niet de tovenaar- en Jefferson). Ik wist dat Socrates een Griekse filosoof was en ik moet bij het horen van zijn naam nog steeds denken aan de sketch van Monthy Python waarin twee teams van wijsgeren elkaar bekampen op een voetbalveld.
Hij was kapitein van het nationaal elftal met onder meer Zico (nog zo'n held van me toen) op de Wereldbeker van 1982 in wat nog steeds één van de beste Braziliaanse elftallen beschouwd wordt, al overleefden ze de tweede ronde niet. Ik kende hem enkel van het landenvoetbal want hij speelde, op één seizoen bij Fiorentina na, zijn  hele carrière in zijn thuisland. Met zijn baard en haarband was hij bovendien een opmerkelijke verschijning, dat zal me als kind ook wel opgevallen zijn. Hij lijkt zelfs een beetje op de tennislegende Bjorn Borg, ook al uit mijn kindertijd.
Met zijn medische opleiding en politiek engagement was hij ook buiten het voetbal een markante figuur. Hij stierf jammer genoeg na meerdere medische problemen in 2011.

7. Michel Platini:

Nu geldt Frankrijk opnieuw als een topland in het internationaal voetbal maar dat was lange tijd niet meer zo, in de periode die zou volgen op hun  Europese titel in 1984 en eindigde met een wereldtitel in 1998 en een nieuwe Europese titel in 2000. Eén van de iconen van die ploeg uit 1984 was Michel Platini. Hij werd topscorere met negen van de 14 Franse doelpunten op het tornooi. Als kapitein was hij vooral bekend om zijn vrije trappen. Als kind wou ik ze maar al te graag ook zo kunnen trappen.
Hij won de Franse titel met Saint-Etienne en meerdere prijzen met Juventus.
Hij is overigens de enige speler die ooit voor twee nationale teams speelde, want op vraag van de emir heeft hij ooit een officiële (vriendschappelijke) match tegen de Sovietunie gespeeld voor Koeweit.
Even was hij bondscoach van Frankrijk, succesvol in de kwalificatieronde voor het Europees Kampioenschap van 1992 maar hij verloor daarna in de voorbereidingswedstrijden en Frankrijk overleefde de eerste rond niet. Hij zou nadien vooral bekend worden om zijn functies binnen de UEFA (onder andere voorzitter) en de FIFA waar hij als vertrouweling van Blatter hem wou opvolgen tot ook hij achtervolgd door de corruptieschandalen de handdoek in de ring moest gooien. Het is jammer dat die periodes een smet vormen op het blazoen van een speler die indruk maakte op het kind dat ik eind jaren zeventig, begin jaren tachtig was.
Sinds zijn defenestratie leeft hij een onopgemerkt leven, althans voor ons. 

8. Karl-Heinz Rummenigge:

Iedereen kent wel die bekende zegswijze "voetbal is een spelletje gespeeld met 2 keer elf spelers gedurende 90 minuten en op het einde winnen de Duitsers". Het mag dus geen wonder heten dat er ook een Duitse speler in dit lijstje verschijnt. Rummenigge is dan ook niet zomaar een speler. Natuurlijk is de bekendste Duitse speler Beckenbauer maar diens spelerssuccessen kwamen toch net iets te vroeg om daar zelf herinneringen aan te hebben. Rummenigge daarentegen kende zijn gloriejaren bij Bayern Munchen  en het Duits nationaal elftal eind jaren zeventig en begin jaren tachtig, toen ik dus in het lager zat. Bij zijn club won hij twee Duitse titels en twee Duitse bekers en hij won ook 2 Europa Cups en één Intercontinentale Cup. Met het nationaal elftal won hij het EK van 1980 en werd tweede op het WK van 1982 en van 1986. Hij was dan ook een op meerdere posities inzetbare aanvaller die mee het succes van het Duitse voetbal belichaamde.
Bij Bayern Munchen zou hij nog belangrijke bestuursposities innemen, onder meer aan de zijde van Beckenbauer, tot hij in 2021 door Oliver Kahn (voormalig Bayern-doelman) opgevolgd zou worden als CEO. Hij had toen de verhuis van de club naar de prachtige Allianz Arena gerealiseerd. Momenteel bekleedt hij nog steeds een belangrijke Europese bestuursfunctie binnen het voetbal.
In 1983 bracht het Britse popduo Alan & Denise een ode aan de "sexy knieën" van Rummenigge in een naar de speler vernoemde single, die je hieronder kan beluisteren.

9. Gregorz Lato:

Met de Pool Gregor (of Gregorz) Lato keren we even terug naar de Belgische competitie want hij maakte deel uit van het topteam van KSC Lokeren met verder ook nog Lubanski, Raymond Mommens, Réné Verheyen, Preben Elkjaer en Arnor Gudjonson, dat in het seizoen 1980-1981 zowel tweede zou worden in de competitie als verliezend bekerfinalist. Die passage in ons land was overigens in de nadagen van zijn spelerscarrière.
Mijn nonkel woonde toen in Laarne of Kalken en hoewel zijn twee jongste kinderen (een nicht en een neef van mij dus) net als hij supporterden voor AA Gent, was mijn oudste nicht fervent aanhanger van Lokeren. Die rivaliteit kleurde mijn kindertijd (en bracht me ook vele keren naar het stadion van Daknam voor de uitwedstrijd van Gent bij de gouwgenoot). AA Gent was toen net terug naar eerste gepromoveerd en zou in 1984 de bekerfinale winnen van Standard (ik was daarbij in de tribune!) maar tijdens die gouden jaren voor Lokeren waren de Waaslanders duidelijk de betere. De namen van meerdere spelers uit dat elftal (die ik hierboven vernoemde) klinken ook vandaag nog steeds als klokken.
Lato had ten tijde van zijn passage in Lokeren al een mooie internationale carrière achter de rug die zou eindigen met een mooie derde plaats voor Polen op het WK van 1982. In 1974 was hij topscorer geworden op het WK, de enige Pool die daarin slaagde (en daarin verslaat hij dus Lewandowski). Hij werd later nog trainer, politicus begin van deze eeuw voor een linkse partij en bondsvoorzitter van Polen van 2008 tot 2012. In  die periode vond het EK van 2012 plaats dat zijn land organiseerde samen met Oekraïne. Ik heb geen idee wat hij sindsdien deed of doet maar hij leeft dus wel nog.

10. Kenny Dalglish:

Wat Kevin Keegan in mijn kindertijd was voor Engeland, was Kenny Dalglish voor Schotland. Ook hij speelde voor Liverpool, toen toch wel echt de beste Engelse club, na al eerder enkele mooie jaren bij Celtic Glasgow (maar toen was ik eigenlijk nog te klein om daar herinneringen aan te hebben). Als aanvaller won hij met Liverpool zes titels, één  FA Cup Final en drie Europese Cups. Met Schotland heeft hij overigens ook drie keer het tornooi gewonnen tussen de vier Britse landenelftallen (Engeland, Wales, Noord-Ierland en Schotland). Als trainer heeft hij eveneens een mooi palmares bij Liverpool (3 titels, 2 FA Cups en 1 keer verliezend finalist van de FA Cup), Blackburn Rovers (1 titel) en Celtic (1 keer de tweede bekercompetitie van het land gewonnen). Hij werd in 2018 geridderd. Sinds 2017 heeft hij op Liverpool een tribune die naar hem vernoemd is. Hij won de BBC Lifetime Achievement Award op de verkiezing van de sportpersoonlijkheid van het jaar in 2023.  

Top albums: 10 - 1

10. American head - Flaming Lips

Flaming Lips is bij momenten uitzinnig maar dat valt op dit zestiende studioalbum heel goed mee en dat verklaart misschien waarom het me van al hun platen (samen met The soft bulletin) zo aanspreekt. Dit keer word je niet overdonderd maar aan de hand van Wayne Coyne meegenomen in zijn wonderlijk fantasieland.

9. RTJ4 - Run The Jewels

De dood van George Floyd en de daaropvolgende protesten van de Black Lives Matter-beweging brachten Run The Jewels ertoe hun vierde plaat iets vroeger digitaal uit te brengen. De woede van de Afro-Amerikanen is immers niet nieuw en was al behoorlijk aan het borrelen naar aanleiding van aanhoudend politiegeweld en onnodige doden in de hand van wat de wetsdienaars heten te zijn. Het is voor ons in Vlaanderen bijna onvoorstelbaar hoe structureel het probleem is, al zagen we het voorbije jaar ook hier hoe minderheden het slachtoffer worden van politie-optreden dat gepaard gaat met (niet van racisme wars) geweld. In Frankrijk leidde een wet die het filmen of fotograferen van politie-acties wou verbieden tot hevige protesten en dat is terecht: immers, zonder degelijke controle op de ordediensten dreigen die een instrument te worden van een overal steeds rechtser wordende overheid. Voor wie nog maar een beetje wil begrijpen waartoe zulks leidt in de VS, is deze plaat een interessante inleiding die bovendien muzikaal alweer de sterkte van deze hiphopgrootheden onderstreept. De plaat focust overigens niet enkel daarop maar brengt nog meer en andere problemen onder de aandacht.

8. Maya - John Frusciante

De (teruggekeerde) gitarist van Red Hot Chili Peppers maakte ook een soloplaat dit jaar en in tegensteling tot zijn legendarische en niet bepaald toegankelijke Niandra lades and usually a T-shirt koos hij niet voor zijn vertrouwde instrument maar ging hij helemaal loos binnen dance-genres. Ja, u leest het goed: de gitarist van één van de grootste rockbands maakt dance! Zijn keuze voor IDM levert verrassend genoeg een bijzonder sterke plaat op die van variatie bulkt. Vooral zijn keuze voor goeie ouderwetse drum 'n bass als die waarvan ik toen ik jonger was wild was, maakte beluistering van deze plaat hemels. Wachten op de dansvloer zoals we nu gedwongen worden te doen, wordt nog bemoeilijkt door dit soort platen want wat zou ik graag een DJ horen een nummer van deze plaat in zijn set te draaien.

7. Hey clockface - Elvis Costello

Er zijn van die muzikanten die al zo lang meegaan in de muziekbusiness dat je niet eens meer verbaasd bent dat ze nog steeds af en toe een geweldig mooie plaat maken. Misschien kunnen artiesten met zulk een status zich de nodige tijd veroorloven om goed en lang te werken aan een album. Elvis Costello hoort in dat rijtje zeker thuis en bewees dat dit jaar met Hey clockface, één van zijn beste platen in tijden. Samen met zijn vaste begeleidingsband The Attractions laat hij nog maar eens zien hoe goed hij wel is.

6. I grow tired but dare not fall asleep - Ghostpoet

2020 is een heel vreemd jaar en deze plaat vormt er een passende soundtrack bij. Allerlei gevoelens van vermoeidheid, zelfs uitputting, angst en eenzaamheid, onbeduidendheid en betekenisloosheid en frustratie vinden in Ghostpoet een vertolker die de luisteraar uitstekend overbrengt hoe intens deze kunnen zijn. De Londenaar wist in de traditie van Roots Manuva en Tricky een grootstedelijks gevoel op te wekken maar in tegenstelling tot die laatste wordt niet alles uiteindelijke uitgebeend tot woede, maar komt een hele emotionele lading aan bod. Als er nu een fin-de-sièclegevoel zou heersen, zou deze plaat er de perfecte vertolking van zijn.

5. Call us when it's over - Tiny Legs Tim

De Gentse bluesmuzikant Tiny Legs Tim maakte met zijn band een lockdownplaat die zo druipt van het spelplezier dat je de hunkering om opnieuw live te mogen spelen bijna in elke noot kan horen. Hij was al de profeet van de blues in Vlaanderen en doet die eretitel alle eer aan door de mooiste bluesplaat te maken die ik dit jaar hoorde. Net als kijken we heel erg uit naar het moment dat dit alles over zal zijn.

4. De liefde is de eerste wet - Broeder Dieleman

Al sinds zijn debuut weet Broeder Dieleman de eindejaarlijst te halen en nadat hij dit jaar alweer een trapje hoger ging staan op de ladder van de kwaliteit, verdient hij daar alweer zijn plaats. Ik vergeleek de metamorfose die hij hier ondergaat met behulp van Frank Grapperhaus op cello en Peter Slager op bas als een evolutie vergelijkbaar met die keer dat Bob Dylan electrisch ging. Dat klinkt wel heel erg overdreven maar er schuilt een kern van waarheid in. Het rijkere muzikale palet bood de Zeeuw de mogelijkheid om nog meer uit zijn muziek te halen en dat vertaalt zich in heerlijke vertellingen in het Zeeuws die zijn streek bezingen en kenmerken. Sleutelsong is de titelsong waarmee het album afsluit en waarin Jan De Prentenknipper, een legendarisch volksfiguur uit Zeeland en inspiratiebron voor Broeder Dieleman om alsnog iets te maken van deze coronaperiode, centraal staat en van wie trouwens -als we die ooit eens kunnen bezoeken- een tentoonstelling loopt in het Zeeuws Museum in Middelburg.

3. Raya - Pothamus

Sinds er regelmatig platen van het Consouling-label aan bod komen op deze blog en ik Mike en Nele, het koppel achter het label en de winkel in Gent, leerde kennen, zijn sludge, doom en post-rock nog meer gaan behoren tot het muzikale spectrum waarnaar ik regelmatig luister. Laat de Mechelaars van Pothamus daar nu net heel goed in zijn en je op deze plaat vijftig minuten lang in de band houden. De vinger exact leggen op wat deze plaat zo bijzonder maakt en waarom ze buiten het normale bereik van de gebezigde genres lijkt te vallen, is moeilijk. Mogelijks ligt het daarin dat Raya uiteindelijk de niche overstijgt en luisteraars weet te raken op een emotioneel niveau dat buiten woorden valt. 

2. Americana - Grégoire Maret, Romain Collin & Bill Frisell

Het is een beetje tot mijn eigen verwondering dat wat in feite een jazzplaat is, toch zo hoog in mijn eindejaarslijst staat want jazz is een genre waarmee ik altijd al moeite gehad heb. De klik wil maar niet komen en ik vind er mijn weg nooit echt in terug. Maar op deze plaat weten de gevierde mondharmonicaspeler, de pianist en de gitarist de "American dream" zo mooi vorm te geven dat ik toch telkens weer teruggreep naar de rust die uitstraalt van dit album. Covers van Dire Straits, Jimmy Webb, Bon Iver en Henry Mancini horen hier tot de hoogtepunten. Je voelt bovendien de geest van Toots Thielemans boven deze plaat hangen en ziet hem in de hemel goedkeurend knikken telkens je een nieuwe beluistering aanvat.

1. Just like Moby Dick - Terry Allen And The Panhandle Mystery Band

Wanneer ik terugblik op de albums die ik beluisterde en besprak op deze blog dit jaar en zeker op mijn eindejaarslijst, dan valt me op hoe divers die alsnog is. Dat bevreemdde mij enigszins omdat ik het gevoel had steeds meer richting rootsgenres op te schuiven in mijn muziekkeuze. Dat zal wel een beetje zo zijn want die genres zijn bovenaan de lijst (de top 20 zeg maar) goed vertegenwoordigd en ze worden ook nog eens van een uitstekende ambassadeur voorzien door de nummer één van 2020.
Al in januari voelde ik hoe vaak ik zou teruggrijpen naar dit wondermooie album, toen nog onwetend over welke pandemie onze levens zou gaan beheersen. Terry Allen koos ervoor een hulde te brengen aan het boek van Herman Melville door songs te brengen die allen het thema aanraken van iets onbestemds en onbekends dat te ontdekken valt, dat een doel vormt en dat in zijn schimmigheid heel bepalend wordt voor de levens van de mensen in de vertelde verhalen. Daarbij komen Houdini aan bod maar ook Amerikaanse soldaten in Afghanistan en net zoals in het boek komt de "Moby Dick" pas helemaal aan het einde even boven water. De thematiek heeft een sterke aantrekkingskracht en bovendien klinkt Terry Allen een beetje als Sam Baker, ook al zo'n artiest die bijzonder mooie platen maakt vol relevante verhalen. 

Beluister hieronder de playlist met één song per album:

Top albums: 20 - 11

20. Queens - Matt Watts

Van alle albums die ik heb van Matt Watts is dit bij uitstek het beste. Daar zitten de gastmuzikanten met al veel kilometers op de teller ook voor iets tussen, maar vooral de keuze van Watts zelf om breder te gaan dan het toch vooral folkgerichte geluid van weleer is een verbetering. Alleen al de manier waarop hij Billy Jean covert en er de kwetsbaarheid uit in het voetlicht plaatst, verdient alle lof.

19. Ghosts - Cowboy Junkies

Met All that reckoning uit 2018 hadden Cowboy Junkies nog maar eens hun kwaliteit bewezen. Twee maand na die release overleed de moeder van de drie stichtende leden van de band en oorspronkelijk zou dit als deel van een dubbelalbum uitgegeven worden als speciale editie van de plaat uit 2018 maar corona stak daar een stokje voor en zo geraakten deze nummers via streamingplatformen al aan hun release eind april. Deze nummers zijn het mooiste eerbetoon dat de overledenen zich kon wensen.

18. Blackbirds - Betty LaVette

Er stonden al enkele soulalbums in deze lijst maar deze is toch de mooiste van het jaar, hoewel ze duidelijk ook zwaarder op de hand is en droeviger dan die van Swamp Dogg of Sharon Jones. Ze zet dan ook waarlijk prachtige versies neer van onder meer Strange fruit van Billie Holiday en Blackbird van The Beatles.

17. Shore - Fleet Foxes

Met hun plaat keerden ze terug naar de sound van hun debuut en de EP Sun giant en dat was heuglijk nieuws. Zonder al te veel tierlantijnjes en met prachtige samenzang maakten ze een bijzonder sterke plaat.

16. Bejahung - Elefant

Het Gentse Elefant zorgde voor een schijnbare paradox met deze plaat over samenkomen en volmondig "ja!" zeggen tegen het leven (in januari was corona nog veraf) terwijl ze muzikaal vervreemding zoeken in dissonante en chaotische geluiden. Het resultaat is een bijzonder vreemde plaat waartegen geen verzet helpt.

15. Deleter - Holy Fuck

De dansvloer, waar deze plaat je naartoe jaagt, zagen we dit jaar heel weinig maar gelukkig werkt ze ook prima in de living. Het is een blije plaat geworden waarmee de Canadezen ons dit jaar wisten in te pakken.

14. Rough and rowdy ways - Bob Dylan

Na kerstplaten en croonercovers heeft Bob dit jaar weer gewoon een typische Dylanplaat gemaakt en het is zijn beste sinds Tempest (waar ze niet kan aan tippen maar dat sluit absoluut niet uit dat ze bijzonder goed is). Hij eindigt deze plaat met het monumentale Murder most foul, een meer dan een kwartier durend epos over de moord op JFK, dat meteen de andere mokersong van een Dylansong (Hurricane) in herinnering brengt. Dit keer is het niet de woede die overheerst maar dit is een tijdsdocument van dat vreemde jaar.

13. In and out of the light - The Apartments

Dit is misschien wel de beste winterplaat ooit van het Australische project van Peter Milton Walsh dat ergens het midden houdt tussen Prefab Sprout en Deacon Blue (die zelf ook een nieuwe plaat afleverden dit jaar). Hij roept kersttruien, glühwein en kerstbomen in de hoek van de kamer op.

12. Wednesdays - Ryan Adams

Mijn lief heb een running gag tussen ons waarbij we een uitgebreid verhaal vol details altijd definiëren met "ik weet het nog heel goed, het was een woensdag". Daar moest ik eerst aan denken bij de titel van deze plaat. Die gedachte moest echter plaats maken voor bewondering voor de manier waarop Ryan Adams eindelijk nog eens een echt heel goeie plaat maakte. Ja, hij kreeg een shitload over zich heen toen bekend raakte dat hij diverse vrouwelijke collega's seksueel geïntimideerd had (waarvoor hij zich intussen verontschuldigde). Sommigen vonden deze plaat toch moeilijk te waarderen omdat ze een soort excuus zou zijn voor zijn gedrag (sommige songs lijken te verwijzen naar het gebeurde, al was de plaat eigenlijk al af voor de verhalen naar buiten kwamen). Maar dit is gewoon het beste in lange tijd dat de man gemaakt heeft.

11. Articulation - Rival Consoles

Dit is een warme reis door een woud van klanken die tegen allerlei dance-genres aanschuren. Bovendien klinkt ze ook nog eens behoorlijk vrolijk. Deze plaat zal een ontdekking zijn voor wie moderne muzikale muziek herleidt tot boenke-boenke. Rival Consoles laat zien hoe diepgelaagd je met moderne instrumenten, technologie en opnametechnieken kan gaan.

Beluister hieronder de playlist met van elk album één song:  

Top albums: 30 - 21

30. The land that time forgot - Chuck Prophet

Chuck Prophet stelt me nooit teleur. Die constante kwaliteit is ook hier weer aanwezig en levert naast een mooi geheel ook enkele geweldige songs op.

29. Making a door less open - Car Seat Headrest

Teen denial uit 2016 katapulteerde deze band meteen de harten in van de indie-luisteraars (geheel terecht) maar daarna verdwenen ze weer wat uit het zicht. Daar brachten de Amerikanen dit jaar gelukkig verandering in met een plaat die meerdere luisterbeurten nodig had om zijn schoonheid prijs te geven.

28. File under UK metaplasm - Rian Treanor

Klanken die amper melodie vormen maar een strak ritme aanhouden, met veel bastonen: File under UK metaplasm was een absolute verrassing en één waar je je helemaal voor moet durven openstellen om niet te verzinken in het geluid. Je benen nemen gelukkig over bij beluistering van deze plaat die soms zoals bij Aphex Twin zijn eigen toegankelijkheid saboteert.

27. Beyond the pale - JARV IS

JARV IS is de nieuwe naam waaronder Jarvis Cocker (ex-Pulp) dit jaar een plaat uitbracht. Die plaat leunt soms aan bij Leonard Cohen, David Sylvian en zelfs de late Blur en Arcade Fire. Het is wel een groeiplaat, dus verwacht als je ze nog niet eerder hoorde, niet meteen een klik.

26. Sorry you couldn't make it - Swamp Dogg

De 77-jarige Jerry Williams alias Swamp Dogg maakte één van de mooiste soulplaten van het jaar en wist voor zijn drieëntwintigste studioplaat mooi volk als Justin Vernon (Bon Iver) en John Prine te strikken. Het hele album baadt in een sfeer van zoet aan de man gebracht verdriet.

25. I speak the truth, yet with every word uttered, thousands die -
Gnaw Their Tongues

Claustrofobie is zelden zo scherp voelbaar gemaakt in muziek als op deze plaat en schoonheid en lelijkheid blijken beide kanten van eenzelfde munt. Dat is wat deze plaat zo interessant en fascinerend maakt. Je voelt voortdurend dreiging, gevaar, onrust,...

24. The ascension - Sufjan Stevens

Sufjan Stevens spreidde op al zijn vorige platen een tomeloze liefde voor het bigger-than-life Amerika tentoon maar vier jaar Trump hebben ook/zelfs hem ontgoocheld en dat merk je op deze plaat. Gelukkig weet hij als vanouds prachtige muziek te maken en schuwt hij niet diverse genres aan te boren. Dat komt allemaal samen in de afsluiter America, een mooie synthese van de hele plaat.

23. By the fire - Thurston Moore

Ik denk niet dat ik sinds Psychic hearts zo genoten heb van een solo-album van Thurston Moore als dit jaar van By the fire. Hoewel hij opnieuw (zeker op de langere songs) de gitaar alle vrijheid gunt, zijn de nummers vaak ook mooie composities met prachtmelodieën.

22. Illusory - Jarboe

Hoewel deze plaat niet ontoegankelijk klinkt, geeft ze haar geheimen maar moeizaam prijs. Alle details, wendingen, experimenten, elementen vragen meerdere luisterbeurten om helemaal op hun plaats te vallen.

21. For their love - Other Lives

Denk aan Neil Diamond en aan The Divine Comedy en u komt al in de buurt van wat te verwachten op deze mooie plaat van het vijftal uit Oklahoma. Dit album klinkt zo tijdloos dat we dit voor altijd zullen blijven koesteren.

Beluister hieronder de playlist met één song uit elk album:

Top albums: 40 - 31

40. Sharpen, moving - Various artists

Het was één van de toevallige platen waar ik op stuitte tijdens dit jaar, dankzij een tip van een ex-Indiestyle-collega. Deze dance-verzamelaar werpt een licht op hoekjes binnen het genre die minder bekend zijn en staat vol opmerkelijke songs uit diverse subgenres.

39. I'd rather lead a band - Loudon Wainwright III with Vince Giordano & The Nighthawks

Binnen het oeuvre van deze singer-songwriter (die eigenlijk zelden teleurstelt) is dit album een buitenbeentje, omdat hij ervoor koos samen te werken met een heus uitgebreid combo en zichzelf in de gedaante van een crooner te hijsen. Hij zingt jazz standards uit de eerste helft van de vorige eeuw en deze nieuwe sound laat ons met heel andere oren naar hem luisteren.

38. Reunions - Jason Isbell And The 400 Unit

Hartverwarmende americana is een handelsmerk van Jason Isbell en dat bewees hij ook dit jaar weer. Laat buiten de wind maar guur waaien, binnen met een glas whiskey merk je daar amper iets van en al zeker niet als je op de achtergrond deze plaat laat klinken.

37. A hero's death - Fontaines D.C.

Op dit album koos Fontaines D.C. veel meer dan op de voorganger consequent voor postpunk om uiting te geven aan een gevoel van machteloze berusting. Hoop is er amper te bespeuren maar het is muzikaal allemaal van zo'n uitgebalanceerde schoonheid dat je toch geniet van deze nummers.

36. Missy Sippy All Stars vol. 1 - Missy Sippy All Stars

Dit is de tweede en laatste compilatie in deze lijst en het verschil met de vorige (op nummer 40) kon amper groter zijn. Muzikanten die vaak samen jammen in het Gentse muziekcafé Missy Sippy laten hier het beste van zichzelf horen, verzameld rond Tiny Legs Tim. Je ontdekt via deze plaat de beste bluesmuzikanten die ons land rijk is en staat wellicht versteld hoe levend het genre ook bij ons is.

35. KiCk i - Arca

De Venezolaanse wordt terecht beschouwd als één van de meest vernieuwende artiesten van de voorbije jaren en ook op deze plaat is het weer raak. Helemaal overtuigen om tot de absolute top van dit jaar te behoren deed ze niet maar je kan er niet om heen dat er ook dit keer weer prachtsongs op staan, met als absoluut hoogtepunt Time.

34. Elders - Yadayn

Omdat ik al eerder muziek van Yadayn ten berde bracht op deze blog en ik blijkbaar niet ver woon van zijn huis, dropte hij na een mailtje zijn nieuwste plaat in de brievenbus. En zonder twijfel is Elders de mooiste plaat die hij al maakte. Hij liet zich inspireren door zijn reis naar Iran en de relaties die hij met mensen daar aanknoopte en dat vertaalt zich muzikaal in een mooie symbiose tussen traditionele Iraanse muziek, field recordings die hij er opnam en zijn eigen rustige gitaarspel zoals dat op de drie voorgaande albums ook al te horen was.

33. DEEWEE sessions vol. 01 - Soulwax

De broers Dewaele kregen de kans voluit te experimenteren met één van de dertig EMS Synthi 100-synthesizers die er bestaan. Voor zover ik weet, is dit het enige album dat volledig met de klanken van die synthesizer is gemaakt, die zo groot is als een kamer. Ze verkennen de mogelijkheden in die mate dat de zes songs heel verscheiden klinken en ze tonen maar weer eens hoe Soulwax er telkens in slaagt de opmerkelijkste songs te fabriceren op basis van één idee of in dit geval: één instrument.

32. Reset - Bààn

Drie instrumentale songs van het Brusselse duo vraagt inspanning van de luisteraar maar die wordt daar rijkelijk voor beloond met een plaat die je telkens besluipt, zich terugtrekt om dan alsnog toe te slaan. Het resultaat is verbluffend en wijkt zo ver af van het bekende muzikale pad dat er amper radiostations zijn die dit hun programmatie in durven smokkelen. Dat vind ik nu eens heel heel jammer...

31. Punisher - Phoebe Bridgers

Misschien doe ik Phoebe Bridgers oneer aan door haar hier al te positioneren in mijn lijst maar de waarheid is dat ik deze plaat eigenlijk niet vaak beluisterde. Nochtans is dit een mooie plaat, die niet om aandacht smeekte maar die internationaal wel kreeg (alsook veel waardering). Voor mijzelf is deze plaats terecht gezien het aantal luisterbeurten en de mate waarin ik erdoor geraakt werd, zeker in vergelijking met de albums die de komende dagen nog volgen.

Beluister hieronder de playlist met uit elke plaat één song: