Retro review: Peter Gabriel

Enkele jaren nadat ik de soundtrack van Peter Gabriel ontdekte, zag ik The last temptation of Christ, een film die heel wat ophef veroorzaakte toen hij in de cinema kwam (vooral in de VS natuurlijk waar christelijke fundamentalisten ook toen al meer en meer het publieke debat binnendrongen). Echt geweldig vond ik die niet en ik moet zelfs bekennen dat ik me daar niet veel meer van herinner. De soundtrack Passion daarentegen staat zowat in mijn ziel gegrift. Het was de eerste release op het Realworld-label dat Gabriel had opgericht om de betere wereldmuziek een platform te geven en tot op heden staat het label voor kwaliteit en kan je er de mooiste ontdekkingen doen. Heel wat artiesten die later ook albums zouden uitbrengen op Realworld, kleuren overigens Passion, dat daardoor zo'n muzikale rijkdom uitstraalt dat je er haast van gaat duizelen. En stel je eens voor hoe dat allemaal in 1989 klonk, toen je enkel Westerse muziek hoorde op de radio en je nog niet avontuurlijk nieuwe muziek kon ontdekken op het internet.
Ik heb vast al eens verteld over een gezin waar ik ging bij babysitten die een heel mooie en toen voor mij totaal onbekende cd-collectie hadden. Ik leerde er Nick Cave kennen en Einstürzende Neubauten en dus ook deze plaat. Ik was echt van mijn sokken geblazen. Dit klinkt niet als filmmuziek zoals we dat gewend waren (en zijn) maar als een wervelende draaikolk in een muzikale wereld die voorheen onbekend was en die duizelde van muzikale taal die ik nog moest leren kennen, zoals je een niet-Westerse taal zou leren.
Armeense muzikanten en instrumenten weerklinken op opener The feeling begins waardoor meteen een oude Middenoosterse sfeer wordt gecreëerd die wel past bij het Palestina van 2000 jaar geleden, althans bij het beeld dat we daarvan hebben. Niet alleen Armeense muziek wordt geïncorporeerd in deze plaat, ook traditionele liedjes uit Kurdistan (in  Lazarus raised), Senegalese muziek (A different drum, waarop Youssou N'Dour meezingt), Braziliaanse percussie en Pakistaanse qawwali van Nusrat Fateh Ali Khan, de grootmeester, (op titelsong Passion) en een traditioneel Egyptisch instrument, de arghul (onder meer op Of these, hope en Wall of breath). We horen instrumenten uit Marokko, Iran, Kurdistan,...
Ondanks die grote muzikale diversiteit en variatie slaagt Peter Gabriel erin om van deze plaat met zoveel verschillende invloeden één geheel te maken die een toen nog voor de meesten ongehoorde sfeer opriep maar toch onmiskenbaar ook Westerse toetsen bevat waardoor je als luisteraar,  ondanks je gebrek aan vertrouwdheid met die andere muzikale talen, toch houvast hebt in het ontdekken van de songs.

Je kan het volledige album hieronder beluisteren:

Ben Lukas Boysen - Max Richter - Jóhann Jóhannsson en Yair Elazar Glotman

Aan dubbelreviews waagde ik me al eerder (1, 2 en 3) maar deze post lijkt nog ambitieuzer want ik wil het over maar liefst drie nieuwe albums hebben. Alledrie zijn ze wat "modern klassiek" genoemd wordt, het werk van hedendaagse componisten, en ze hebben allen een lange staat van dienst. Twee ervan kende ik al van eerder werk, één is nieuw voor mij.
De IJslander Jóhann Jóhannsson maakt muziek die past bij het desolate en onaardse landschap dat we kennen van IJsland en werkte voor Last and first men samen met de Berlijnse componist Yair Elazar Glotman, die thuis is in klassieke muziek (als contrabasspeler in een klassiek orkest) en in electro-akoestische muziek. Beide invloeden lopen door elkaar en zijn bijdrage aan deze plaat is ongetwijfeld de meer aan ambient referende soundscapes die een overweldigende indruk nalaten, zoals in A minor astronomical event. In nummers als deze komen beide componisten in de buurt van Ben Lukas Boysen, mij voorheen onbekend, maar duidelijk een adept van moderne geluiden en electronica. Op Mirage maakt hij daar alvast indruk mee, met songs die naar de acht à negen minuten neigen. Medela is een voorbeeld van hoe hij het knip- en plakwerk van breakbeats integreert in zijn werk dat het midden houdt tussen instrumentale Kraftwerk en het beste van Empusae.
Op Last and first men horen we toch vooral de echo's van moderne klassieke muziek zoals die mij al enkele jaren bekend is. Er zijn de donkere klanken van strijkers en mogelijks koperblazers in The navigators, er is de opbouw in The last office of humanity die doet denken aan Penderecki en er is de betoverende sopraan in onder meer Remembrance of the past.
Zelfs wanneer Ben Lukas Boysen naar de pianoklanken teruggrijpt (in Clarion), ontwikkelt hij de muziek tot een bijna indierocksong. Het contrast met Jóhannsson en Glotman lijkt dan groot, al hebben die natuurlijk ook electronica toegevoegd aan het palet.
Het buitenbeentje in dit trio platen is zonder twijfel de soundtrack voor My brilliant friend season 2 van Max Richter, die enerzijds veel meer de klassiek toer opgaat (zoals in opener Elena and Lila (Titles season 2) ) maar toch duidelijk een geluid creëert voor een modern publiek van jonge Netflix- of andere streamingdienstenkijkers. Deze plaat is de meest toegankelijk van de drie daardoor, ze heeft die duidelijke soundtrackkwaliteit waardoor de muziek nooit opdringerig is maar toch krachtig genoeg om je scènes voor de geest te laten halen en ongetwijfeld (ik zag deze reeks (nog) niet) de scènes ook meer diepte te geven, meer emotionele lading.
Dit trio platen is een staalkaart van wat moderne componisten in 2020 maken en onderlijnt dat er nog steeds boeiende dingen gebeuren op dat vlak. Elk ervan heeft zijn eigen identiteit, zijn eigen sfeer, zijn eigen sterktes en ik zou geen voorkeur kunnen aanduiden. Elk ervan hoort thuis in de platenkast van de moderne, brede luisteraar.

Beluister hieronder de drie albums:

Mick Harvey

Ooit was Mick Harvey één van The Bad Seeds, de begeleidingsband van Nick Cave. In 2009 verliet hij die band, maar hij had toen al drie solo-albums op zijn naam staan, waaronder twee met enkel covers van songs van Serge Gainsbourg (Intoxicated man en Pink elephants: beide cd's staan te pronken in mijn rek). Er waren intussen ook heel wat soundtrack en hij deed productie van nogal wat platen van bevriende artiesten (PJ Harvey, Anita Lane, Rowland S. Howland,...)
Waves of Anzac vormt de soundtrack van de documentaire Why Anzac with Sam Neill ,die verwijst naar de Australische en Nieuw-Zeelandse vrijwilligers, soldaten die in WO I onder meer nabij Gallipoli vochten, maar ook in de beruchte Vlaamse velden. Ook in latere oorlogen was Anzac een bekend begrip down under, als verzamelnaam voor de troepen uit beide landen die samen vochten in menige oorlog. De muziek in dit deel vat bijwijlen de dramatiek erg goed, zoals in Poppies.
The journey op de 2e cd is een vierdelig stuk samen met The Letter String Quartet. De strijkers zorgen hier meteen voor een heel andere sfeer.
Twee platen voor de prijs van één, het is een buitenkans, zeker als je bedenkt dat alleen al de soundtrack zijn geld meer dan waard is.

Beluister hieronder het volledige dubbelalbum:

Trent Reznor and Atticus Ross

De Netflix-serie Bird box ken ik niet en ik heb al geleerd dat een goede soundtrack nog geen garantie is voor kwaliteit op het scherm. De muziek die Trent Reznor (Nine Inch Nails) samen met Atticus Ross maakte voor de serie, is alvast indrukwekkend.
Het begint al met het bijna dertien minuten durende Outside dat de toon zet voor een neoklassieke soundtrack waarin dreiging subtiel gesuggereerd wordt maar waarin je vooral ook meegevoerd wordt in een sfeer zoals die bij een film of soundtrack past. Vaak gebeurt dat heel sober, soms worden er iets meer franjes (maar nooit echt veel) aan vastgehaakt, zoals in What isn't anymore.
Een goeie soundtrack staat op zichzelf en is ook heel genietbaar en zelfs invoelbaar zonder beelden erbij. We mogen gerust stellen dat dit voor Bird box geldt.

Beluister hieronder het volledige album:

Jesus And The Christians

In 2013 brachten Jesus And The Christians al eens het amusante The pros and cons of hell uit en nu blijkt deze gelegenheidsband zowaar de soundtrack gemaakt te hebben bij een film waarin de Sint zélf gestraft wordt en vervangen door Cindy Claus. Die film heet, net als deze EP, The coming of Cindy Claus.
Deze verzameling songs is heterogener dan een verzameling "gevonden voorwerpen". The return of the outer space kittens klinkt alsof de kinderen van Jean-Michel Jarre tijdens vaders afwezigheid toch aan zijn spullen zaten, Lick pussycat! Lick! Lick! is French kiss van Lil Louis all over. History's most evil monsters: Sinterklaas is een apocalyptische instrumental en Attack of the vixen: time to surrender klinkt als de new age die uit de luidsprekers komt in de wachtzaal van de kinesiste. Kill yourself like nobody is watching is geile eighties electropop zoals we die in decennia niet meer gehoord hebben.
U hebt het intussen vast al begrepen: de goede smaak mag even aan de kant, de ironiemeter behoedt je best voor ontploffen door hem even uit te schakelen en voor de rest: sit back en enjoy!

Beluister hieronder de volledige EP:

Black Panther

Music from and inspired by "Black panther" is een soundtrack die volledig in handen was van het goudhaantje van de hiphop momenteel, Kendrick Lamar. Die is tegenwoordig zo alomtegenwoordig dat je helaas soms recyclage van zijn eigen nummers vermoedt. Hoe anders houdt hij het vol om zo'n hoge productie aan te houden? Zo hoor ik in X flarden van Humble terug, amper vermomd in een bijna gelijkluidend woord (holler).
Ook die andere zeer succesvolle artiest, The Weeknd, zat mee achter de meeste songs. Het duidelijkst is hij aanwezig in afsluiter Pray for me. Verder is de lijst met gastmuzikanten indrukwekkend: SZA, Vince Staples, Anderson .Paak, James Blake, Travis Scott,...
Zoals het past bij een superheldenfilm van Marvel, spat de testosteron bij momenten in het rond: zo is Opps erg potent, opzwepend en uitermate geschikt voor de dansvloer. Paramedic! vecht dan wel een klasse lager, maar klinkt toch ook nog als het resultaat van een maandlang intensief spieren kweken in de fitness. 
Toch is het hoogtepunt van de plaat misschien wel de overgang tussen Bloody waters en King's dead, het bewijs dat Kendrick ook bijzonder goed nuance weet aan te brengen.
Voor mijn puberzoon zal de film misschien even indrukwekkend zijn, op mijn leeftijd zal dat niet zo gauw gebeuren bij mij omdat superheldenfilms nu eenmaal niet mijn ding zijn. Maar ik zal tenminste van de muziek kunnen genieten in de cinema.

Beluister hieronder het volledige album:

We Stood Like Kings

Wat een zalig concept is dat toch van het Brusselse viertal We Stood Like Kings om oude films van een nieuwe soundtrack te voorzien. De keuze van die films is overigens niet voor de hand liggend. Voor Berlin 1927 kozen ze voor Berlin: Die Sinfonie der Großstadt, een stille film van Walter Ruttmann. A sixth part of the world, een communistische propagandafilm van Dziga Vertov uit 1926, levert de beelden voor USSR 1926. Die film én live uitvoering zag ik in Brugge. En nu is er dus USA 1982. De hoofdstedelingen maken dit keer nieuwe muziek bij Koyaanisqatsi. Deze documentaire van Godfrey Reggio was oorspronkelijk al door Philip Glass voorzien van muziek, wat toont dat het kwartet dit keer wel erg ambitieus was.
Ik beluisterde de originele muziek, die gekenmerkt wordt door de strakheid van modern klassiek maar niettemin warm klinkt. Wat bij We Stood Like Kings meteen opvalt, is dat ze weliswaar bij de eerste pianonoten van opener Holy Ghosts die kenmerken benaderen, maar ze daarna toch een geheel andere weg inslaan. Zodra het nummer openbarst, overvalt ons een weelderigheid die bij Philip Glass minder aanwezig is. De piano blijft weliswaar ook nadien erg nadrukkelijk aanwezig, ze wordt telkens weer overstemd door de gitaren en drums die de post-rock van de band voluit op de rails zetten. Huzarenstuk en pièce de résistance is het meer dan tien minuten lange Nuages. Verder hou ik ook enorm van het dreigend aanvattende Grand illusion, het verrassend kwetsbare Machines en de in het eerste deel opensplijtende, maar alsnog rustig eindigende afsluiter Atlas centaur.
De film zelf zag ik (hoewel ik daar de kans toe had), nog niet omdat ik hem pas wil zien met live deze muziek erbij. Ik ben heel benieuwd naar de totaalervaring die dat oplevert. Dat kan onder meer morgenavond in Buda in Kortrijk, op 26/10 in De Klinker in Aarschot en op 1/2/18 in de Handelsbeurs in Gent. De volledige concertkalender vind je hier.
Beluister hieronder het volledige album:

Jònsi

De zanger van Sigur Rós, Jònsi, heeft de soundtrack gemaakt bij de film We bought a zoo. Op zijn website kan je naar 2 songs luisteren, als je klikt op het blaadje met de titels (Ævin endar en Gathering stories).

65daysofstatic

Op 14 november brengt 65daysofstatic een nieuw album uit : Silent running. Het is een soundtrack bij de gelijknamige film uit 1972, met 11 nummers, én een EP bij met nog 4 extra nummers.
In februari speelde de band live muziek bij deze film. Een astronaut krijgt de opdracht om de laatste planten op Aarde te vernietigen (alles speelt zich af in een toekomst waarin vrijwel alle flora reeds verdwenen is).
Via Soundcloud kan je alvast dit nummer gratis downloaden : Burial scene

Burial Scene by 65daysofstatic

Het album kan je intussen al hier bestellen.