Gelezen (164)

Dolende zielen - Cecile Pin

Ik herinner me van eind de jaren zeventig, toen ik nog in het lager zat, dat er Vietnamese bootvluchtelingen in het nieuws waren en dat er zelfs enkele kinderen onder hen op onze school (zij het niet in mijn klas) belandden. Ik stelde me toen voor dat ze helemaal vanuit Vietnam met een klein bootje (zo'n Chinese platboot zoals ik kende uit Suske en Wiske) naar de Belgische kust gevaren waren. Ik besefte toen uiteraard niet hoe ver Vietnam wel was en dat zoiets onmogelijk zou zijn. Ik had me wel, meen ik me te herinneren, afgevraagd waarom ze helemaal tot hier waren gekomen terwijl op het journaal te zien was op het kaartje dat getoond werd dat ze een heleboel andere landen waren gepasseerd. Maar verder wist ik als kind eigenlijk niets over hen en in al die jaren sindsdien veranderde dat niet echt. Af en toe kwam de herinnering even terug zonder dat ik me afvraagde hoe dat dan precies zat en waarvoor ze op de vlucht waren (ik veronderstelde armoede na de Vietnamoorlog, eerlijk gezegd).
Cecile Pin schrijft in Dolende zielen over de reis van haar moeder en nonkels uit Vietnam, tot ze als volwassenen in Engeland wonen en zij hun verhaal in fictie giet met behoud van de essentie van die realiteit. En nu vallen de puzzelstukken een beetje in elkaar en krijg ik niet alleen een andere maar vooral een bredere en meer gefundeerde blik op de "Vietnamese bootvluchtelingen" uit mijn kindertijd.
De auteur doet dat doorheen een mooi geconstrueerd verhaal waarin de oudste dochter en oudste overledene uit een gezin dat hun dorp verlaat, centraal staat. Ze beschrijft niet alleen de gebeurtenissen, maar ook al die ingewikkelde en complexe emoties die ontstaan tussen trots op wat bereikt wordt en schaamte, schuldgevoel en verdriet. Aanvankelijk duurde het even maar daarna werd ik met hevigheid het verhaal in gesleurd en las ik met plezier over weer een deeltje van de wereld dat eigenlijk aan mij voorbij was gegaan ondanks die vroege herinnering.

Maeterlinck. Een Nobelprijs voor Gent - André Capteyn

Dit boek van André Capteyn over het leven van Maurice Maeterlinck, zijn literaire nalatenschap en de sporen die in Gent terug te vinden zijn van de Nobelprijswinnaar Literatuur 1991, is ontstaan uit de brochure die in 1999 uitgegeven werd door de Stad Gent. Die brochure kwam er ter gelegenheid van de 50e verjaardag van Maeterlincks overlijden en werd dus bijgewerkt en geactualiseerd door Capteyn in 2008.
Hoewel hij in het Frans schreef en doorgaans Frans sprak, is deze gegoede Gentenaar echt een kind van mijn geboortestad, die toch ook vaak met gewone Gentenaars en een mondje Gents sprak. In Gent (en in Vlaanderen en Nederland in het algemeen) is deze Nobelprijswinnaar vrij snel in de vergetelheid beland, maar de auteur van dit boek weet hem toch weer tot leven te wekken in een boek dat de interesse moet aanwakkeren, wat alvast bij mij lukte.
Het boek bevat ook eerder onvertaald gebleven fragmenten uit zijn autobiografische geschriften met jeugdherinneringen. Waar de stijl van Capteyn eerder zakelijk is, weten die stukken te bekoren door de zwierigheid van Maeterlincks taal.
Dit boek is voor elke Gentenaar maar eigenlijk voor iedereen een aanrader!

Gelezen (155)

Op weg naar het einde - Gerard Reve

In de vorm van brieven maakt Reve ons hier deelgenoot aan zijn leven en belevenissen begin jaren zestig. Een dichter die ik volg op Twitter, had ik gevraagd met welk boek ik best kon beginnen aan het oeuvre van Reve (enkel De avonden las ik al) en dit was één van zijn twee tips. Het is me goed bevallen.
Reve schrijft over zichzelf, over de dood, over seks (vooral die volgens de Griekse beginselen), over het schrijverschap, over God, maar nog meer dan waarover hij schrijft, is het de manier waarop hij dat doet die bewondering afdwingt. Hij hanteert heel lange, barokke zinnen, vol bijzinnen en uitweidingen maar houdt telkens vakkundig de draad vast en doet dat bovendien met zoveel bravoure, liefde voor de taal en humor, dat het boek als een trein leest ondanks die lange zinnen.

Blindelings - Kris Van Steenberge

In een mooie en erg toegankelijke taal, die niettemin bij momenten erg poëtisch is, vertelt Kris Van Steenberge het verhaal van een verstikkende moeder, een machteloze vader, een gefrustreerde zoon die amper uitweg vindt voor zijn woede en een idealistische hulpverleenster die de brokken in haar eigen leven niet kan lijmen en dan maar aan de slag gaat met die van een ander. Deze vier personages wisselen elkaar af in het vertellen van het verhaal, met veel flash-backs, dat culmineert in een climax waar geen van hen beter van wordt. Want dit boek gooit je terug de werkelijkheid in met de waarschijnlijkheid dat wat gebroken is, nooit meer volledig goedkomt en dat mensen doorgaans de problemen die hun gedrag veroorzaakt, proberen op te lossen door méér van hetzelfde gedrag te stellen.

Gods onkruid. Nederlandse sekten en messiassen - Wim Zaal

De Nederlandse journalist Wim Zaal schreef het verhaal neer over vreemde en buitenissige godsdienstbeleving in Nederland (en Vlaanderen) in de negentiende en twintigste eeuw. Hij focust daarbij op de sekten en de messiassen die af en toe opdoken, zoals Zwart Jannetje en Lou de Palingboer of de sekte der Stevenisten (blijkbaar nog steeds levend in kleine kernen zoals het Westvlaamse Gits bij Roeselare). De verhalen zijn vermakelijk, de godsdienstige visieverschillen echter soms moeilijk te begrijpen voor wie niet echt thuis is in de verschillende stromingen binnen de Nederlandse (of Verenigd-Nederlandse) katholieke en protestantse kerken. Bovendien hanteert Zaal bij momenten (en al helemaal in het laatste hoofdstuk) een gezwollen taalgebruik dat uitstekend past bij zijn onderwerp (een hoogdravende religieus discours gelijk) maar voor de moderne lezer wel veel inspanning vraagt. 

Gelezen (154)

The good life - Jay McInerney

Al die jaren heb ik gedacht dat ik nooit een beter "9/11-boek" zou lezen dan Extreem luid en ongelooflijk dichtbij van Jonathan Safran Foer, maar daar twijfel ik toch wel aan nu. Want Jay McInerney slaagt erin om een nog doordringender inkijk te geven in het New York van rond en vooral na de aanslagen. (naar het schijnt is Falling man van Don DeLillo zelfs nog beter, maar dat staat nog op mijn to-readlijst)
Tegen die achtergrond schotelt hij ons het verhaal voor van 2 gezinnen waarvan de moeder uit het ene toevallig kennismaakt met de vader uit het andere, wanneer ze beiden in een soepkeuken voor de hulpverleners vrijwilligerswerk doen (al hebben ze elkaar kort daarvoor, vlak na de aanslagen, al ontmoet). Uiteraard gaat dit boek over zoveel meer dan de aanslagen en de impact, maar ook over relaties, over ouder worden, over dromen najagen en dromen loslaten, over opvoeden, over je plek vinden in de stad, in je sociale context, in je leven. Dit is een prachtig verhaal dat in feite meer hoop geeft dan je zou vermoeden bij een boek over 9/11.

De Saint in Honolulu - Leslie Charteris

Net als in de voorgaande gelezen boeken over de Saint, lezen we hier alweer een vermakelijk avontuur van een soort grappiger, minder serieuze James Bond die werkelijk alle kwaliteiten in zich lijkt te verenigen. Het eerste deel van het verhaal ontvouwt zich in New York, waarna de verdere verwikkelingen en ontknoping plaatsvinden op Hawaï. Deze boekenreeks van Leslie Charteris blijft mij op tijd en stond aangenaam leesvertier bezorgen.

Gelezen (153)

High-rise - J.G. Ballard

In een hoge torenflat even buiten London, bedoeld voor bemiddelde mensen, leven deze mensen als in een verticale stad, oorspronkelijk vrij geïsoleerd in hun eigen appartementen, tot er problemen opduiken, er aanvankelijk een groepsgevoel en -hiërachie ontstaat die echter al snel ontspoort. J.G. Ballard beschrijft in dit boek hoe hoger opgeleiden onder het laagje vernis der beschaving al gauw vervallen in tribale en primitieve gewoonten en zich steeds meer overgeven aan perversie fantasieën en dierlijke impulsen. Zoals je al halverwege het boek voelt aankomen, bouwt dit op naar een finale confrontatie maar verrassend genoeg blijkt de climax eerder anti-climax en zijn de "winnaars" onverwacht.
Hoewel het boek op het einde net iets te langdradig wordt, is de opbouw fantastisch en word je al lezer meegenomen in de diverse stadia van de evolutie in het leven van de torenflat. Dit is een ontluisterend en in feite dystopisch verhaal over een vorm van stadsleven die slim en modern lijkt maar een zichzelf verslindend monster lijkt. En bovendien weet de acteur de these die in feite al in het non-fictie boek van Alain de Botton over de samenhang tussen architectuur en geluk, perfect te illustreren.

A portable shelter - Kirsty Logan

Kirsty Logan vertelt vreemde, ietwat magische verhalen binnen een raamvertelling waarin de twee moeders van een kindje dat nog geboren moet worden (maar wel al groeit in de buik van één van hen) elk om beurten, verborgen voor elkaar verhalen vertellen aan dat kind. Dat ze dat in het geheim doen, is omdat ze elkaar beloofden hun kind enkel de waarheid te vertellen, geen verhalen. Maar verhalen blijken meer waarheid te bevatten dan de naakte waarheid zelf.
Naarmate het boek vordert, grijpen de verhalen je meer en meer. Hier en daar is de verborgen waarheid van het verhaal wat moeilijk te ontcijferen maar al in al is dit een mooie verzameling geworden.  

Liquidatie - Imre Kertész

In een bijwijlen complex geconstrueerd boek vertelt Imre Kertész, de Hongaarse Nobelprijswinnaar, het verhaal van een redacteur die hem zijn werk nalaat wanneer hij zelfmoord pleegt. Boedapest, net na Dé Machtswissel tussen communisme en kapitalisme, blijkt algauw een even treurige plek en de hoofdrolspelers in dit verhaal zijn bovendien beladen door een verleden waarin Auschwitz de hoofdrol opeist. Overtuigd dat er nog een roman moet zijn die zijn vriend Bé heeft nagelaten maar niet tussen de papieren terug te vinden was, gaat hij op zoek, in heden en in het verleden, om steeds meer de onvoorstelbaarheid van Auschwitz te zien opdoemen en daardoor de onmogelijkheid van het leven.
Het boek vraagt veel van de lezer en het is eigenlijk pas na twee derde, wanneer de verteller verandert gedurende enkele tientallen bladzijden, dat de puzzelstukken op hun plaats lijken te vallen, al is niets wat het lijkt in dit boek. En net zoals voor hoofdpersoon Keserü doemen ook voor de lezer onvermijdelijk de onvoorstelbaarheid van Auschwitz en de onmogelijkheid van het leven op.

De kracht van rechtvaardigheid - Jan Nolf

Ex-vrederechter en journalist Jan Nolf volgde ik al een tijdje op Twitter en zijn interessante opmerkingen n.a.v de actualiteit, gestoeld op grondige kennis van het recht, de rechtsbeginselen en justitie vind ik er meestal erg boeiend en interessant. En dus besloot ik het boek te lezen dat hij enkele jaren geleden schreef waarin hij justitie onder de loep neemt.
Hij zet zijn visie rond hoe justitie hoort te zijn in dit boek behoorlijk helder uiteen en stoffeert dit niet enkel met praktijkvoorbeelden (bekende voorbeelden die het nieuws haalden, afgewisseld met eigen praktijkervaringen vooral als vrederechter in Roeselare), maar ook met opinies van anderen die zich verdiepten in justitie of minstens een verlichte maatschappelijke visie uitdroegen. Het deel waarin hij dit doet in de vorm van brieven (3 om precies te zijn), is een literaire keuze die ik niet helemaal geslaagd vind, omdat ze teveel hangt tussen een brief gericht aan een specifiek persoon (maar die kent de inhoud van de brief al grotendeels) en een les recente justitiële geschiedenis. Het hoofdstuk daarentegen waarmee hij eindigt en de kracht van rechtvaardigheid (uit de titel) expliciteert, is erg to the point en ontmaskert de rechtse ridders als ridders van de apocalyps (naar die 4 figuren uit de bijbel, in brons vereeuwigd in zijn woonplaats Brugge). Haarscherp ontleedt hij de zogenaamde aanspraken op de verlichting van historicus (met een bepaald slecht en selectief geheugen voor de geschiedenis) Bart De Wever en zijn partij. Hoewel veel van de ideeën uit dit hoofdstuk nauw aansluiten bij mijn eigen "analyse" van NVA/VB, was het toch verhelderend om hier mij voorheen onbekende argumenten te vinden die mijn "buikgevoel" bevestigen. Als waarschuwing kan dit boek en zeker dat laatste hoofdstuk tellen! 

Wit - Bret Easton Ellis

De bedenkingen die Bret Easton Ellis, onder meer bekend van American psycho, hier neerschrijft zijn soms interessant, soms uitdagend, soms uitnodigend tot instemmend geknik maar ook (vooral in het deel over Twitter en Trump) toch wat al te positief gekleurd ten faveure van de (intussen voormalige) president. Maar "thought-provoking", zoals dat in het Engels zo mooi heet, zijn ze wel. Hij hekelt een (linkse) identiteitscultus die reduceert tot slachtofferschap, hij maakt een analyse van het verschil tussen het Imperium (toen de VS onbetwist de politieke, economische en misschien zelfs wel de morele leider van het westen was) en het post-Imperium, na 9/11. Hij doet dat zowel vanuit zijn eigen persoonlijke ervaringen (de verhaallijnen van het ontstaan van zijn bekendste boeken doorkruisen af en toe het betoog) als vanuit een toeschouwersblik. Waar hij echter meent dat hij zijn toeschouwerspositie hem (vrij uniek) in het centrum van de objectiviteit plaatst, vergist hij zich en mist hij misschien wel het besef dat ook zijn perspectief een subjectief gegeven is.
Je hoeft het in dit boek zeker niet eens te zijn met Bret Easton Ellis als zijn gedachten maar aanzetten tot kritische (zelf)reflectie. Af en toe maakt hij een terecht punt en zelfs als hij de bal misslaat, heeft hij in ieder geval getoond waar het om draait.

Gelezen (152)

We moeten het even over Kevin hebben - Lionel Shriver 

Hoewel ik doorgaans tracht het boek te lezen voor ik de film zie, kan dat soms niet. Ook We need to talk about Kevin zag ik al enkele jaren geleden (en heb ik op dvd) en nu pas kwam ik ertoe het boek te lezen. En ik kan u alvast meedelen dat, zoals wel vaker, het boek nog beter is dan de film. Al laat het boek je ook wat in verwarring achter, want wat rechtlijnig leek, blijkt dat toch niet helemaal...
Het verhaal is wellicht vrij bekend: een jongeman vermoordt op zijn middelbare school (in de VS, waar anders?) meerdere medeleerlingen. In dit boek vertelt Lionel Shriver het verhaal vanuit het standpunt van zijn moeder. De wat afstandelijke Eva, trots op haar Armeense roots en haar onderneming (ze maken avontuurlijke reisgidsen voor budgetvriendelijke reizen), is gelukkig met haar werk en haar man, maar toch besluiten zij en haar echtgenoot aan gezinsuitbreiding te doen. De zoon die geboren wordt, Kevin, zal -zo weten we al meteen vanaf het begin van het boek en zo weet ook de moeder wanneer ze haar verhaal vertelt- uitgroeien tot de dader van een "school shooting". Het beeld dat zijn moeder schetst is dat van een kind dat voortdurende kwaad lijkt en kwaadaardig. Zelf ziet ze vooral die kant van hem, terwijl zijn vader net omgekeerd voortdurend het positieve in zijn zoon wil zien en zijn zoon in feite verstikt in "normale" verwachtingen van een soort doorsnee-kind, wat hij duidelijk niet is. Op het einde blijkt de vader daar met zijn leven voor te moeten boeten, evenals het vele jaren later geboren zusje van Kevin. Intussen worden de "incidenten" met de jongen naarmate hij groter wordt steeds ernstiger. En de auteur tracht, bij monde van de moeder, op geen enkele manier de maatschappij verantwoordelijk te stellen.
Het is natuurlijk bijzonder ambitieus van een schrijver om de eeuwenoude "nature versus nurture"-vraag uit de ontwikkelingspsychologie van een antwoord te willen voorzien (worden we gevormd door onze context/opvoeding of zijn we genetisch/biologisch bepaald?). Shriver lijkt een duidelijk standpunt in te nemen maar naarmate het boek vordert, verschuift het langzaam naar een meer ambigu antwoord en blijken beide zijden (nature en nurture) van belang te zijn. Meer zelfs, naarmate het verhaal vollediger wordt, gaan de scherpe randjes er wat vanaf en krijgen we een complexere jongen te zien dan de baarlijke duivel die hij honderden pagina's lang leek te zijn.
Het is die verschuiving die je als lezer verwart, omdat de schrijver je aanvankelijk (en lange tijd) duidelijk één richting meesleepte om je vervolgens te laten zien dat het antwoord heel wat genuanceerder is, net als Kevin en net als de wereld.
Op het einde van het boek staan 11 "leesvragen", het soort vragen dat je leraar ook zou kunnen stellen over het boek dat je in het middelbaar verplicht moest lezen. Je kan dat schamper afdoen als belerend en middelbare-schoolachtig maar in feite zijn deze vragen bedoeld om die verwarring én de nuance verder uit te klaren, te kristalliseren, niet door zelf als bij een vraagstuk of een puzzel het juiste antwoord uiteindelijk te geven maar door je zelf aan de slag te zetten.

Grand Hotel Europa - Ilja Leonard Pfeijffer

Eén van die verbazingwekkende dingen die ik leerde tijdens mijn studie psychologie was dat je soms meer leert van goeie fictie dan van om het even welk handboek of theoretisch werk. Dat gevoel overvalt me ook nu: ik leerde meer over de ziel van Europa, over haar wezen, over de onlosmakelijke band met het verleden en de vrijwel unieke manier waarop wij in Europa met het verleden omgaan. Toegegeven, ik vertrouw nu ook wel sterk op wat Ilja Leonard Pfeijffer schrijft, maar het ligt wel in de lijn van wat ik zelf al zag, hoorde en dacht dus het lijkt mij allemaal niet onwaarschijnlijk en mijn vertrouwen in de auteur berust op rationele argumenten.
Drie grote thema's komen in dit boek naar voren, naar mijn idee (al gaat het uiteraard ook nog over andere zaken die daar doorheen lopen en de drie thema's zijn ook met elkaar verbonden:

1. De relatie tot het verleden:

Pfeijffer schetst hoe belangrijk ons verleden voor ons, Europeanen, en voor onze Europese traditie is. We worden op allerlei, zowel positieve als negatieve, manieren sterk bepaald door ons verleden. Positief door de zorg voor de herinnering eraan, door het levend houden van tradities, door een besef dat we bepaald worden door ons verleden, zowel in het heden als in de toekomst. Negatief door nationalisme en populisme dat steevast teruggrijpt naar een mythisch, geïdealiseerd verleden waarin "alles beter was" en dat heeft geleid tot oorlogen.
Daartegenover plaatst hij de Amerikaanse en Aziatische (en in het verhaal van de piccolo ook Afrikaanse) fixatie op de toekomst waarbij het verleden iets is dat je achter je moet laten. De toekomst ligt voor het grijpen, het verleden is voorbij, is een overwonnen terrein.

2. Feit versus fictie:

Dit is het eerste boek van Pfeijffer dat ik lees, dus ik moet mij hier vooral beroepen op wat hem hierover hoorde vertellen in Zomergasten deze zomer op de VPRO, maar naar het schijnt is dat zowat het belangrijkste en steeds terugkerend thema in zijn werken. Hij is werkelijk door gefascineerd (wat ook bleek in zijn keuzes voor Zomergasten waar dit thema de rode draad vormde).
In Grand Hotel Europa komt het meeste plezier van de hoofdpersonages in het spel waarin ze van feiten fictie maken en van fictie feiten tijdens hun "zoektocht naar de laatste Caravaggio". Het doet er niet toe of het verhaal dat ze (re)construeren waar is of niet, het is de mogelijkheid ervan die zoveel plezier schenkt. En tegelijk is de fictie pas echt leuk als ze zo nauw mogelijk aansluit bij de feiten. De fictie moet "realistisch" zijn wat eigenlijk vooral betekent dat ze of geloofwaardig genoeg is doordat ze aansluit op de feiten en enkel invult waar de feiten onbekend zijn of wanneer ze op een andere wijze voldoende "suspension of disbelief" vertoont.

3. (Massa)toerisme:

Hier toont Pfeijffer zich deels als een gelijkgestemde met Michel Houellebecq, in zijn beschouwing van (massa)toerisme is als een hyperkapitalistisch en (in de woorden van Paul Verhaeghe) ideologisch neoliberaal discours volgend fenomeen. Bovendien wijst hij op de paradox dat toerisme een zoektocht behelst die vernietigt waar ze naar op zoek is, namelijk authenticiteit en uniciteit. Doorheen heel het boek zijn de visies van de verschillende personages omtrent toerisme zeer confronterend voor ons, die in mindere of meerdere mate meedrijven met deze haast onstuitbare golf van toerisme als zelfbevestiging.

Dit boek is vaak bijzonder grappig, erudiet en doorspekt met seksscènes die ook de meer voyeuristische lezer af en toe wat gunnen maar doet vooral nadenken, over de eerder vernoemde thema's maar in wezen of ons leven, over wie we zijn, over wat we willen en over hoe we ons verhouden tot onszelf, anderen en verleden, heden en toekomst.

Het verhaal van de dienstmaagd - Margaret Atwood

Ik moet zeggen: ik ben niet echt ondersteboven van dit boek van Margaret Atwood. Toegegeven, doordat het boek intussen een bekende fictie-reeks geworden is (die ik overigens nog niet zag), waren de verwachtingen gestuurd én vermoedelijk ook opgeblazen. Daarom ben ik blij dat ik de reeks nog niet zag en mijn verwachtingen tenminste nog bepaald werden door een eerder vaag beeld van die serie.
Het verhaal is wellicht bekend: Vanfred is een Dienstmaagd, een vrouw die gerekruteerd is in een dystopische, religieus-extremistische VS om kinderen te baren voor een Bevelvoerder. Vrouwen zijn helemaal onderdrukt en in welke categorie ze ook vallen, hun levens zijn allerminst benijdenswaardig. Langzaam komen we doorheen het boek iets meer te weten over de gebeurtenissen die hiertoe geleid hebben, al concentreert het boek zich vooral op hoe dit alles in het "heden" van het verhaal beleefd wordt door het hoofdpersonage.
In een seculier Europa waarin godsdienstfanatisme vanuit christelijke hoek een eerder marginaal verschijnsel is/lijkt, is het misschien ook gewoon moeilijker om je voor te stellen dat dit werkelijk zou kunnen gebeuren, maar dit boek speelt in een Amerikaanse setting en appelleert wellicht in de eerste plaat Amerikaanse lezers voor wie christelijk fundamentalisme allerminst onvoorstelbaar is.
Waarom viel dit boek me eigenlijk wat tegen? Ik merk dat het niet zo makkelijk is die vraag te beantwoorden. Het is in elk geval zo dat dit boek traag op gang komt en het gevoel in het verhaal gezogen te worden, bleef heel lang uit. Naarmate meer puzzelstukjes op hun plaats vallen, raak je als lezer meer betrokken bij het verhaal, al voelde ik doorheen de zinnen een zekere afstand die moeilijk te overbruggen bleek. Bovendien zorgt het feit dat je al bij al vrij weinig te weten komt over de gebeurtenissen die leidden tot deze maatschappij, ervoor dat het voelt alsof je in de dierentuin naar een exotische diersoort kijkt, eerder dan dat je deel zou gaan uitmaken van die wereld. Samengevat lijkt het dus vooral de afstand die bleef bestaan tussen mij als lezer en het verhaal, inclusief het hoofdpersonage, het grootste struikelblok te zijn waarom ik dit boek weliswaar goed vond, maar er zeker niet sterk van onder de indruk raakte.

Kraftwerk: Publikation. A biography - David Buckley

Omdat het duo dat de kern vormt/vormde van Kraftwerk (Ralf Hütter en Florian Schneider) altijd zelf weinig persoonlijke aandacht zocht en privé-informatie beschermde tegen al te nieuwsgierige fans en journalisten, is dit boek van David Buckley niet het soort biografie waarin je veel te weten komt over hun levens (maar wel een beetje natuurlijk). Wel krijgen we hier een overzicht van de groei van de band en hoe en waarom ze zo invloedrijk werd. En al bevestigt het boek dat na halfweg de jaren tachtig Kraftwerk maar weinig vernieuwends meer bracht, althans niet op inhoudelijk vlak, toch is het leuk om te lezen hoe hun visie op muziek consequent doorgevoerd werd doorheen alles wat ze maakten.

Gelezen (151)

Machines zoals ik - Ian McEwan

Nadat de wereldgeschiedenis ergens (in de jaren twintig? dertig? veertig?) een andere afslag heeft genomen, bevinden we ons in de jaren tachtig in Londen met Tatcher als premier en de op handen zijnde Falkland-oorlog, die in een wereld waarin de technologie al zoveel verder staat een heel andere wending zal nemen. Hoofdpersonage Charlie heeft net een robot gekocht die eruit ziet als een echt mens (Adam), één van de 25 modellen die er op dat moment bestaan. Hij is verliefd op zijn buurvrouw, Miranda, en zo rollen we in een driehoeksverhouding tussen een man, een vrouw en een androïde wiens artificiële intelligentie tegelijk indrukwekkend blijkt en tegelijk ook zo verschilt van wat ons menselijk brein doet. Die driehoeksverhouding (geen menage-à-trois overigens) wordt ook nog eens bezwaard door geheimen, misdaden en de maatschappelijke context.
Ian McEwan legt uiteindelijk Alan Turing (die we kennen van Enigma maar die in dit boek ook de architect van deze androïden is, in zekere zin) woorden in de mond die het spanninsveld waarop het hele boek teert, goed weergeven. Turing laat zich daarbij uit over de beperkingen van artificiële intelligentie als imitatie van ons brein omdat mensen grillig en onvoorspelbaar zijn en niet logisch en algoritmisch denken, noch cognitief, noch moreel. En hij raakt aan een definitie van bewustzijn die enorme implicaties heeft voor het verhaal, maar misschien ook wel voor ons, voor wie dit alles nog toekomstmuziek is (of lijkt).
Zoals elk goed boek is het niet één onderwerp dat alles overvleugelt, maar lezen we ook over de essentie van liefde, van trouw, van loyaliteit, van verraad, van wraak, van gerechtigheid en moraal. Dat alles maakt dit een heel ambitieus boek dat ik zonder meer tot de beste van Ian McEwan reken.

Wachten op de barbaren - J.M. Coetzee

Een boek schrijven over een oorlog zonder dat je ergens wapens hoort kletteren, slagen ziet geleverd worden of strategieën ten uitvoer ziet gebracht worden én toch de gruwel van oorlog vastleggen, dat is een klusje dat grote schrijvers zoals J.M. Coetzee wel aankunnen. Dat blijkt eens te meer uit dit boek.
Aan de grens van het Rijk leeft een grensnederzetting in harmonie met de "barbaren" in de woestijn, nomaden die in de woestijn en de bergen aan de grens van het Rijk leven. Vanuit de hoofdstad worden echter troepen gezonden omdat de barbaren het Rijk bedreigen. Gevangenen worden gefolterd, expedities worden uitgestuurd, maar de nomanden/barbaren blijken ongrijpbaar en de oorlog lijkt zich misschien wel in de geest van het Rijk af te spelen, eerder dan in het echte leven. Toch wordt het leven in het grensstadje helemaal overhoop gehaald en die tragiek wordt zo accuraat beschreven dat je doorheen het hele verhaal de gruwel voelt van de ontmenselijking die samenhangt met oorlogen en conflicten, zelfs ingebeelde.
Het is dan ook een pijnlijke waarschuwing in tijden waarin ook wij leven met "barbaren" die ons "bedreigen" en derhalve ontmenselijkt worden om steun te verzekeren voor een strijd tegen hen. Waartoe dat allemaal kan leiden, maakt dit boek hartverscheurend duidelijk. Helaas zullen weinigen deze waarschuwing lezen, laat staan begrijpen.

Het verborgen leven van bomen. Wat ze voelen, hoe ze communiceren - ontdekkingen uit een verborgen wereld - Peter Wohlleben

Halvelings verwachtte ik een boek met een hoog "zweef"-gehalte, een soort hippiepleidooi om bomen net als mensen te beschouwen. Gelukkig heeft Peter Wohlleben zulk een boek vermeden door zich op wetenschappelijke inzichten te baseren om uit te leggen hoe het leven van bomen eruit ziet, wat hun belang is en hoe de traagheid van hun leven ons blind maakt voor de enorme rijkdom ervan. Bovendien houdt hij een pleidooi om te geloven in de veerkracht van de natuur en tijd te gunnen aan de van nature traagste wezens die er zijn. In feite zou dit boek met deze inzichten verplichte lectuur moeten zijn voor iedereen die zich met bosbeheer bezighoudt en zeker van de verantwoordelijken voor alle beslissingen daaromtrent, zoals de bevoegde minister(s).

Foon - Marente de Moor

De setting voor dit boek lijkt bijna idyllisch: twee oude mensen wonen samen al lang in een afgelegen gebied van Rusland, waar ze ooit hun Laboratorium van de Onafhankelijkheid bouwden en uit Leningrad/Sint-Petersburg weggingen net om simpel leven te leiden. Maar Marente de Moor laat van die idylle niets heel. Vrijheid wordt in de post-communistische Russische Federatie een gezinsbegoocheling veroorzaakt door ongebreideld en keihard kapitalisme, een wantrouwende volksaard, een herhaling van een dictatoriaal regime en een nationalisme dat nietsontziend zijn eigen fake news produceert. De liefde die het koppel samenhield vertoont diepe barsten en de ouderdom blijkt een aftakeling te zijn die je ondanks goede wil en voornemens niet kan tegenhouden. Het leven in de natuur draait de antropomorfe kijk naar dieren (waardoor ze een variatie op de mens worden) om tot het verworden van de mens tot een animaal wezen. De stuitende naïviteit van de Westerse (Hollandse) vrouw en haar organisatie brengen zoveel schade toe dat niemand ongeschonden uit de zelfbegoocheling komt en ambities en aspiraties worden langzaam doodgeknepen. Zo lijkt het een grimmig verhaal maar gelukkig heeft de auteur ook gezorgd voor de kracht van verhalen, voor de kracht van verbeelding, die over alles heen een glans legt die tegelijk het bedrog in stand houdt én het bedrog leefbaar houdt. De eenzaamheid van het hoofdpersonage vindt iets wat enigszins op troost lijkt in de narratieve vermogens van de mens en het besef van zijn eigen eindigheid en zijn eigen onvermogen tegenover een natuur, een land, een wereld die zoveel macht hebben dat je er eigenlijk enkel door overrompeld kan worden. En toch slaagt het hoofdpersonage erin zich in zekere zin staande te houden en te leven, elke dag opnieuw, seizoen in en seizoen uit.

Gelezen (150)

De kapitein en de Glory - Dave Eggers

De parabel die Dave Eggers ons voorschotelt van een groot schip (de Glory) waar een onbekwame kapitein aan de macht komt en alle rampspoed die dat oplevert, is zo doorzichtig dat je meteen door hebt dat hij het over president Trump heeft. Toegegeven, hij maakt er een leuk verhaal van en sommige personages zijn erg raak getypeerd (Poetin met ontbloot bovenlijf op een paard gezeten bijvoorbeeld, maar hier dan in de versie van piraat De Bleke) maar ik vroeg me de hele tijd af: voor wie schrijft hij dit verhaal eigenlijk?
Voor de Trump-tegenstanders? Die zien de parallellen goed genoeg maar er komt niks nieuws aan het licht dat zijn tegenstanders niet al meermaals aan de kaak gesteld hebben.
Zijn medestanders dan? Daarvoor is het personage van de kapitein te grotesk waardoor ze meteen zullen zeggen dat dit een karikatuur is en dus niet op hun president lijkt (en helemaal ongelijk hebben ze niet, al zijn er meerdere facetten die grotesk lijken en toch niet overdreven zijn...). Gaan zij door deze parabel hun ongelijk inzien? Gaan zij hun steun (en dus stem in november) veranderen? Zij zullen dit boek niet eens lezen, het weggooien van zodra ze geconfronteerd worden met de "karikaturale omschrijvingen die Trump zouden moeten voorstellen?".
Jammer dus dat een goed verhaal eigenlijk niet echt een publiek heeft waarvoor het echt iets kan betekenen.

Elementaire deeltjes - Michel Houellebecq

De herlezing van Elementaire deeltjes van Michel Houellebecq heeft op mij nog steeds, zo herinner ik me, dezelfde uitwerking als toen ik het boek voor het eerst las. Ik ben gefascineerd door de denkbeelden van de auteur maar tegelijk vervullen ze me met een zekere afschuw in hun doorgedreven consequentie, hun radicaal (cultuur)pessimisme en hun deterministisch karakter. Elke vezel in me verzet zich tegen de consequenties van zijn mens- en wereldbeeld en tegelijk kan ik niet blind zijn voor deze mogelijke lezing van de huidige maatschappelijke toestand. Houellebecq is zowat de meest radicale schrijver van zijn tijd (onze tijd) en grossiert in determinisme, geweld, hedonisme en een soort extremistisch neoliberalisme en een bijna religieus vertrouwen in de wetenschap. Van vooruitgangsdenken is bij hem echter geen sprake, toch niet werkelijk: de mens en de beschaving komen al in dit debuut aan hun einde en elke troost (liefde, humor) blijkt ijdel en wordt met precisie en meedogenloos in puin geslaan.
We lezen in dit boek het levensverhaal van de halfbroers Michel en Bruno. Michel is een natuurkundige, niet in staat tot menselijke emoties zo lijkt het, maar in feite vooral niet in staat tot verbinding met anderen (en dat is de basis voor gedeelde gevoelens). Bruno is een ambtenaar wiens leven een puinhoop geworden is en die elk falen al bijna vanaf zijn jeugd in zich droeg. Waar Michel afstand neemt van genot, zoekt Bruno het voortdurend op en hij kent ook werkelijk op een bepaald moment in het boek succes, dankzij de liefde, maar de illusie van geluk wordt hem al snel ontnomen door de aftakeling van de lichamen (van hemzelf en van zijn partner). Michel weet intussen een revolutie teweeg te brengen in de wetenschap en filosofie die een ware nieuwe grote breuklijn in de geschiedenis vormt. Toch lijkt niets van wat Houellebecq ons als lezer voorschotelt, werkelijk zinvol in de betekenis van de zin van het leven die we zoeken. Het is een technisch-biologische benadering die ten grondslag ligt aan alles en zelfs de zogenaamde menswetenschappen dwingt zich aan haar wetten te onderwerpen. Dat blijkt een grimmig beeld, dat Houellebecq in zijn andere boeken ook vaak cultiveert.
Het is makkelijk hem hiervoor te haten en toch weet hij mij te prikkelen op een ongekend manier door denkbeelden die haaks staan op de mijne maar toch een coherent geheel vormen zonder in de idiotie te vervallen van zulke reducerende benaderingen als racisme, seksisme,... Net omdat bij Houellebecq alles mogelijk is en al vastligt in een afwezigheid van vrijheid, aanvaardt hij alles, tot in zijn uiterste consequenties. Het is een uitdagend standpunt dat tot denken aanzet.

30 belangrijke boeken in mijn leven (deel 3 - slot)

American psycho - Bret Easton Ellis

Ik denk dat het op de reis moet geweest zijn naar Toscane, met mijn ex-vrouw en nog voor de geboorte van ons eerste kind, dat ik dit boek van Bret Easton Ellis meenam. Het contrast tussen de zachte kleuren van één van de meest populaire streken van Italië, het mooie weer en de relaxte sfeer op de camping en de kilheid en hardheid van het hoofdpersonage in dit boek en de gruwel die hij pleegt, kon niet groter zijn.
Nooit eerder (en nooit meer nadien) heb ik passages (jawel, meerdere!) gelezen in een boek waarna ik het boek even moest wegleggen, bekomen en even iets anders te doen in de hoop de beelden weer uit mijn hoofd te krijgen. Zoals iemand zei over De engelenmaker, hoe gestoord moet je zijn om dit te verzinnen, dat is dan een heel normale reactie. (Als psycholoog betwijfel ik of de uitspraak klopt en het feit dat je dit soort dingen in fictie verwerkt, misschien wel nét een gezonde reactie is om om te gaan met erge (andere) dingen die in je eigen leven zijn gebeurd, maar dit terzijde...).
Het verhaal situeert zich in de wereld van Wall Street in de meedogenloze, ultrakapitalische hoogdagen van de jaren tachtig onder Reagan. Het hoofdpersonage, Patrick Bateman, is een hooggeschoolde, knappe, intelligente jonge man die zich helemaal thuisvoelt in die wereld en de rücksichtlosheid ervan helemaal eigen heeft gemaakt. Hij verdient een vermogen, luncht in de meest exclusieve zaken en heeft (volgens onze normen) overdreven veel aandacht voor zijn uiterlijk en conditie. Klein detail: hij is ook seriemoordenaar, sadistisch tot op het bot, een type-voorbeeld van de psychopaat.
De boodschap van Ellis was overduidelijk: een dergelijke kapitalistische, neoliberale omgeving waarin geld en succes de enige waardemeters zijn, is de perfecte habitat voor mensen zonder scrupules, voor psychopaten, voor mensen die geweld even gevoelloos benaderen als alle andere aspecten van het leven.
Jaren later zag ik de verfilming (met een schitterende Christian Bale in de rol van zijn leven) en ik kan u verzekeren: hoe gruwelijk ook, de film moest nog ver onderdoen voor mijn verbeelding tijdens het lezen.
Je moet tegen een flinke stoot kunnen maar dit boek is werkelijk fenomenaal en het geweld erin is allerminst gratuit, hoe weerzinwekkend ook. Er zijn scènes die nooit meer uit je hoofd verdwijnen maar evenmin doen de boodschap en de waarschuwing die de auteur meegeven dat.

In de ban van de ring - J.R.R. Tolkien

Net als het vorige boek las ik dit boek van J.R.R. Tolkien op vakantie (ik weet niet meer welke of waar, ik zou durven gokken op de kampeervakantie in Cornwall met de dochter er al bij en de zoon in de buik van zijn mama). Gezien het hoge aantal bladzijden, zal ik het boek daar niet uitgelezen gekregen hebben.
Lange tijd in mijn leven was het zo'n boek waarvan ik wel al veel gehoord had, maar dat ik niet echt iets voor mij vond. Tot ik op een dag, op aanraden van vrienden, besloot om het te kopen bij ECI. En die vakantie koos ik dus als het geschikte moment om het heel dikke boek aan te vatten.
Mede door de verfilmingen die er intussen van gemaakt zijn door Peter Jackson, is de invloed van het boek nog heel wat groter geworden op onze gedeelde cultuur. Het boek leest als een fijn fantasy-verhaal, je kan het lezen als een allegorie en natuurlijk is het gebaseerd op één van de oudste verhalen ter wereld: de strijd tussen goed en kwaad. De personages zijn onvergetelijk (Gimli, de dwerg, een opdondertje dat wild om zich heen schopt maar een gouden hart heeft of Legolas de elf die eigenlijk één en al mysterie is maar ook een toonbeeld van loyauteit en vriendschap). Er zit zoveel in dit boek en er valt zovel uit te leren, dat het eigenlijk heel verwonderlijk is dat ik toen ik het las, niet echt een boodschap zocht of hoopte hier iets uit te leren. Dit boek is gewoon ook een geweldig meeslepend verhaal met heel veel personages die de geschetste wereld rijker en kleurrijker maken (de Enten zijn zelfs mijn favorieten, die hun tijd nemen om over alles grondig na te denken voor ze iets zeggen). 

Brave new world - Aldous Huxley

Een tijdje geleden herlas ik dit boek van Aldous Huxley, net als 1984 van George Orwell, en schreef ik dit blogstuk over de dystopische romans.
Veel meer ga ik hier niet vertellen over het boek, maar wat me wel al een hele tijd bezighoudt (en dat is ook de reden waarom er zeker één in mijn lijst van 30 moest), is hoe het komt dat dystopiën zo populair zijn. Of het nu in series is (The handmaid's tale, Black mirror,...), films (The Hunger Games, The Maze Runner,...) of boeken, dystopische verhalen vinden heel veel weerklank. Eind negentiende eeuw had je een gevoel van weltschmerz dat tot een fin-de-sièclekunst leidde waarin pessimisme hoogtij vierde en ook op het eind van de 20e eeuw leek zo'n moment naderbij (al had de val van de Muur tot hoop geleid in 1989). Maar terwijl de vergelijkingen met de jaren 20 en 30 van de vorige eeuw niet uit de lucht zijn, vertaalt dat onbehagen in de cultuur (ooit de titel van een beroemd werk van Sigmund Freud) zich dus in deze voorliefde. Zoeken mensen hier troost in of zien ze het als een waarschuwing? Of benaderen de meesten dit alles als louter entertainment en blijven ze blind voor de parallellen met onze huidige wereld? Het roept alvast heel veel vragen op...

De cirkel - Dave Eggers

Sowieso zijn er heel wat boeken van Dave Eggers die ik met veel plezier gelezen heb. Dat mijn keuze op deze viel, past perfect in wat ik gisteren zei over dystopische romans.
In dit boek wordt immers beschreven hoe een werkneemster van De Cirkel (een soort Facebook/Google avant la lettre) van dolenthousiaste beginneling helemaal afzakt tot een gestresseerde werknemer die alle nadelen van een rating-gebaseerde samenleving aan den lijve ondervindt. Het thema heb ik nog wel in andere boeken en series zien uitgewerkt worden (The warehouse van Rob Hart, Black Mirror S1E2 Fifteen million merits) maar nergens zo goed als in dit boek. Dit leest als een waarschuwing van waarheen we al danig op weg zijn...

Het complot tegen Amerika - Philip Roth

Terwijl de VS nu wel heel erg lijken af te glijden naar een neofascistische staat met een dictator aan het hoofd die gelooft in white supremacy en alle trucken bovenhaalt om aan de macht te blijven, die alle betrouwbare tegenstemmen in de kiem probeert te smoren door hun geloofwaardigheid weg te nemen met de intussen legendarische term "fake news", beschreef Philip Roth in dit boek al hoe dicht zijn geboorteland kwam bij een dergelijk scenario in de periode voorafgaand aan de Tweede Wereldoorlog, toen de immens populaire vliegtuigpiloot Charles Lindbergh de politiek inging. Tot zijn kindje ontvoerd werd...
Meer ga ik niet vertellen want een vriend van me is dit boek aan het lezen en ik wil geen spoilers weggeven, maar het is een verbluffend mooi en ontluisterend boek van een schrijver wiens hele oeuvre uw aandacht verdient en waarvoor hij, had hij langer geleefd, wel eens een Nobelprijs voor de Literatuur had kunnen krijgen. 

Platform - Michel Houellebecq

Het interessante aan de boeken van de boeken van Michel Houellebecq is zijn pessimisme in zijn fictie doorgetrokken wordt tot zijn extremen. Een kapitalistische, door religieuze spanningen beheerste wereld waarin de kloof tussen beleid (en de superrijken) en de meeste burgers onoverbrugbaar geworden is, wordt in zijn boeken steeds een plek waar dingen gebeuren die we wel eens aanduiden met "het worst case scenario" maar die hij zo plausibel maakt dat je het gevoel krijgt al bij al niet al te veraf te zijn van zo'n wereld. Hij gooit daarbij vaak verworvenheden van de Verlichting en van het links denken overboord om ruimte te geven aan een ongebreidelde exploitatie van mensen, geweld en hedonistische seks. Om de één of andere reden levert dat geen gratuite taferelen op (hoewel dat gevaar om de hoek loert en diegenen die zijn boeken graag misbegrijpen, daar met graagte elementen uitplukken die dat moeten bewijzen), waardoor de scherpte voelbaar is maar ook voorstelbaar, de ideologische leegte om de hoofdpersonages heen vrijwel peilloos is en toch heel erg die van het lezersforum van HLN en consoorten benadert...
Je hoeft zijn visie op de wereld niet te delen om van zijn boeken te kunnen genieten en er door uitgedaagd te worden na te denken over welke wereld je wil en welke wereld zich om je heen vormt...
Platform is het boek waarin dat hyperkapitalisme en hedonisme misschien nog het meest duidelijk naar voren komen, in combinatie met extreem (terroristisch) geweld, waarbij Houellebecq zich duidelijk liet inspireren door wat een aanslag als die op Bali kan betekenen.

 Yesterday - Lars Saabye Christensen

In dit Noorse coming-of-age verhaal van Lars Saabye Christensen zien we een jonge Noorse jongen opgroeien in de jaren zestig, aan de hand van de releases van The Beatles, die zo'n geweldige indruk op hem maken dat ze de soundtrack voor zijn jeugd vormen. Naarmate de band evolueert, groeien hij en zijn vrienden ook uit tot jongemannen die geconfronteerd worden met de taken en obstakels die het leven uiteindelijk voor elk van ons in petto heeft, of dat nu in het Hoge Noorden is of hier bij ons.
Het fijnste is als je tijdens het lezen ook naar de albums van The Beatles uit het hoofdstuk waar je zit, luistert, dan hoor je hoe verbonden het verhaal en de muzikale reis van The Fab Four zelf, eigenlijk wel met elkaar zijn. En sowieso is luisteren naar alle albums van The Beatles een goed idee.

Het is de liefde die we niet begrijpen - Bart Moeyaert

Hoewel het strikt genomen een jeugdboek is, heeft Bart Moeyaert dit in zo'n mooie taal geschreven dat je er als volwassene evenveel plezier aan beleeft. In het verhaal, dat in drie delen uiteenvalt, schetst hij een wereld die ik ken uit de bijzondere jeugdzorg (waar ik werkzaam ben geweest) en maakt hij ons zo attent voor de niet-evidentie van het leven voor kinderen, maar ook van de warmte, de liefde, die zovele verschillende manieren heeft om getoond te worden, soms zelfs langs ondoorgrondelijke wegen (en hij heeft het dan vooral over de liefde tussen ouders en kinderen -en omgekeerd- en tussen broers en zussen).
Nog niet zo lang geleden herlas ik het boek en toen schreef ik daar dit over.

Eline Vere - Louis Couperus

 
Sinds ik mijn lief heb leren kennen, is mijn smaak (vooral in architectuur) sterk veranderd en ben ik nog meer gefascineerd geraakt door de periode vanaf het fin-de-siècle (einde 19e eeuw) tot en met het interbellum. Ik herinner me ook nog heel goed hoe we in de lessen Nederlands in het middelbaar over die interessante periode leerden en hoe het eind van de 19e eeuw gedomineerd werd in de kunst door weltschmerz en een zekere vermoeidheid en een pessimisme alsof men aan het eind van de beschaving gekomen was. Het leverde in ieder geval mooie kunst en mooie literatuur op.
Louis Couperus moet in ons taalgebied zowat mijn meest favoriete schrijver zijn uit die periode, die vooral in Eline Vere een wereld schetst van (Haagse) decadentie en luxe waarin geluk steeds moeilijker te vinden was omdat men niet goed wist wat nog te wensen. Overdaad schaadt, zo zou je kort door de bocht dit boek kunnen samenvatten. Het levert één van de mooiste personages op, de tragische Eline die wegzinkt in een depressie temidden de beau monde van die tijd. Daarmee schaart ze zich in het rijtje van monumentale romanpersonages waar we ook Jane Eyre, Cathy en Heathcliff en misschien (op een andere manier dan wel) zelfs Max Havelaar aantreffen.

Ten oosten van Eden - John Steinbeck

In een interview noemde Paul Verhaeghe, de Gentse psycho-analyticus en prof waarvan ik ooit nog les kreeg, dit boek van John Steinbeck het beste boek ooit en vertelde hij dat hij het elk jaar opnieuw herleest, omdat de auteur erin slaagt zoveel zinnigs over de menselijke psychologie te vertellen dat je nergens meer kunt leren dan in dit literatuurpareltje. Ik besloot nu maar eindelijk eens dat boek te gaan lezen.
En inderdaad, wat een machtige roman is dit. Een familiegeschiedenis, een klassiek thema (Kaïn en Abel), een historische en geografische achtergrond om duimen en vingers bij af te likken en personages die je nooit meer vergeet. Ook de verfilming met James Dean (die ik erna uit de bib ontleende) vond ik geweldig!
Jaarlijks herlezen doe ik niet maar ik denk dat ik dit boek nog wel één of meerdere keren in mijn leven ga lezen...

Gelezen (149)

De nieuwe zijderoutes. Het heden en de toekomst van de wereld - Peter Frankopan

Het voorafgaande boek over de zijderoutes van Peter Frankopan las ik jammer genoeg nog niet, ik denk dat het interessant kan zijn dat vooraf te lezen gezien de verwijzingen ernaar. Toch is dit boek ook goed op zichzelf te lezen. De auteur legt goed uit hoe vooral onder impuls van China een Nieuwe Zijderoute ontstaat, die zelfs (Centraal-)Azië overstijgt en eerder een visie is in een geglobaliseerde wereld dan een territoriaal gegeven. Hij laat zien hoe in Azië op een andere manier naar relaties tussen landen gekeken wordt en hoe het zwaartepunt in de geopolitieke verhoudingen daardoor verschuift (en al verschoven is) van het Westen (Europa en VS) naar Azië. Hij laat de mogelijkheden daarvan zien maar ook de valkuilen, de obstakels en de uitdagingen.
Wat doorheen het boek ook duidelijk wordt, is hoe het beleid van Trump doorgaans catastrofaal is. Dat mag geen nieuws heten, hier wordt de schaal ervan duidelijk en die is nog een pak erger dan ik altijd al dacht. Toch wijst de auteur er ook op dat Trumps houding ook voordelen voor de VS kan opleveren, maar vooral de wispelturigheid lijkt dat strategisch voordeel teniet te doen of te zullen doen.
Frankopan is zeker niet blind voor de slechte kanten van Chinees, Russisch,... beleid. Soms bekroop me zelfs het gevoel dat hij eerder blind of alleszins is voor hetzelfde wanneer het de VS betreft dan deze landen. Ja, er vallen zeker heel wat vraagtekens en opmerkingen te plaatsen bij het buitenlands beleid van China en Rusland (en ook hun binnenlands beleid overigens) en hun impact op de wereld, maar dat geldt en gold natuurlijk niet minder voor de VS zelf. Die worden hier naar mijn mening toch iets te makkelijk gespaard bij momenten.

Sunset Park - Paul Auster

Paul Auster vertel het verhaal van Miles Heller en nog enkele andere personages, die elk in aparte hoofdstukken hun kans krijgen je binnen te laten in hun leven. Die levens zijn danig overhoop gehaald door de kredietcrisis van 2008, wat tot veel uithuiszettingen leidt en tot een economische crisis die velen treft. Hoewel dat alles slechts decor lijkt, weet Auster de hardheid van zo'n crisis goed weer te geven als een zeer sterk bepalende achtergrond en we krijgen een beeld van een meedogenloos Amerika, brute politie (ja, toen ook al natuurlijk), onder spanning staande relaties en een ontbrekend sociaal beleid.

Het moois dat we delen - Ish Ait Hamou

Je zou Ish Ait Hamou kunnen verwijten dat hij een linkse naïeveling is die denkt dat liefde uiteindelijk haat overwint, maar dan heb je dit boek niet goed gelezen. Haat, daarbij verliest iedereen. En ja, er gebeuren mooie en hoopvolle dingen in dit boek en dat maakt het net zo hartverwarmend om te lezen, maar het is niet al rozengeur en maneschijn.
In heldere, eenvoudige en o zo vlotte taal beschrijft hij het verhaal van een jonge vrouw van Marokkaanse origine die betrokken is geraakt bij een vreselijke gebeurtenis en een oude man die door dezelfde gebeurtenis getekend is. Hun ontmoeting is de katalysator voor goede én slechte dingen die gebeuren. Maar nog interessanter is hun eigen verhaal, dat meer omspant dan de gebeurtenis en de gevolgen ervan.
Dit boek is ook heerlijk herkenbaar: je herkent de stad Brussel, je herkent een ploeg als RWDM, je herkent een "minister van Asiel en Migratie" zoals hij in het boek heet, het type dat scoort bij de achterban met een "harde" aanpak van moslims. Je herkent ons land, zoals het er nu voor staat. En Ish Ait Hamou maakt duidelijk dat zelfs een land dat in zulke woelige baren terechtgekomen is, uiteindelijk bestaat bij gratie van de inwoners en dat zijn mensen, met elk hun verhaal, maar ook met (om de titel te parafraseren) al het moois dat ze delen.

Moeders van anderen - Mirthe van Doornik

Mirthe van Doornik weet in dit boek heel goed te vatten wat alcoholisme doet met een vrouw van middelbare leeftijd en vooral met haar kinderen, die opgroeien in een onstabiele omgeving en zo veel te vroeg volwassen moeten worden. Het is een hartverscheurend verhaal in feite, dat toont hoe mensen verschillende met hetzelfde gegeven omgaan. En toch zijn beide kinderen, hoe verschillende ze er ook mee omgaan, allebei getekend...