Gelezen (60)

De Cirkel - Dave Eggers

Een vriend van me noemde dit boek overdreven en beweerde dat wat erin beschreven wordt, (hier) niet zo gauw zal gebeuren. Wel, daar ben ik het eigenlijk niet mee eens. Je moet maar eens de kranten van de afgelopen maanden nalezen en je zal merken dat Dave Eggers in De Cirkel een internetgigant beschrijft die de doorgedreven versie vormt van Google (met al zijn diensten) en Facebook. En in het neoliberale klimaat dat overheerst, lijkt het me niet onmogelijk dat als zo'n bedrijf erin slaagt  een monnopoliepositie te bemachtigen, het wel héél veel controle krijgt over ons leven en over de democratie. Dit boek las ik dan ook als een uitstekende waarschuwing om ons niet te enthousiast te laten meeslepen in alle "openheid" die men tegenwoordig vraagt en aanbiedt op internet, zonder ons goed inkijk te geven in wat met al die informatie gebeurt of kan gebeuren.
Maar bovenal heeft Dave Eggers een heel goed verhaal geschreven en dàt blijven we de basis vinden voor elk meesterwerk!

De belevenissen van een muurbloem - Stephen Chbosky

Intussen is dit boek verfilmd (The perks of being a wallflower). Die prent heb ik (nog) niet gezien, dit boek is alvast een mooie coming of age-roman van Stephen Chbosky in de vorm van een soort dagboek of briefroman. Het hoofdpersonage, Charlie, gaat naar de bovenbouw van zijn high school en maakt vrienden, een beetje ondanks zichzelf, zo lijkt het, al leren we hem kennen als een goedbedoelende maar soms fouten makende puber, en is dat uiteindelijk niet wat elke puber is?

Fermat's last theorem - Simon Singh

Het is een grote verdienste van Simon Singh om een op het eerste zicht voor velen oninteressant domein als de wiskunde als setting te gebruiken voor een boek dat de lezer weet op sleeptouw te nemen, spannend is en blijft en tegelijk ook erg verhelderend is.
Het verhaal dat de basis vormt voor dit boek, is dat van de "laatste" stelling van Pierre de Fermat, een Franse amateurwiskundige. Die schreef ooit in de kantlijn dat hij een bewijs gevonden had voor zijn stelling dat er geen positieve natuurlijke oplossingen bestaan voor aⁿ + bⁿ = cⁿ waarbij n een natuurlijk getal is groter dan 2. Hij beweerde echter niet genoeg plaats te hebben om het bewijs uit te schrijven en nooit werd zijn bewijs teruggevonden. Het duurde van 1637 (toen Fermat dit beweerde) tot 1994 eer een wiskundige erin slaagde om de stelling te bewijzen en dan nog had Andrew Wiles wiskunde nodig die nog niet bestond ten tijde van Fermat. 
Simon Singh slaagt erin om aan de hand van dit gegeven heel wat interessante kennis te delen met betrekking tot inhoud en geschiedenis van de wiskunde en de lezer erg nieuwsgierig te laten blijven.
Ooit zag ik de documentaire die hierover gemaakt is en ik blijf het een verhaal vinden dat tot de verbeelding spreekt.

The embassy of Cambodia - Zadie Smith 

In deze novelle van Zadie Smith worden we meegenomen in een verhaal over een vluchtelinge die als slaaf werkt in Groot-Brittanië. Echt warm werd ik niet van het verhaal, maar het boek leest wel vlot en is een aangename verpozing tussen moeilijker boeken...

Gelezen (47)

Een kleine geschiedenis van bijna alles - Bill Bryson

Wat In Europa van Geert Mak voor mij betekende op vlak van geschiedenis, betekent Een kleine geschiedenis van bijna alles van Bill Bryson als het op natuurwetenschappen aankomt. Op een begrijpelijke, mooi geschreven wijze wordt een mooi overzicht gegeven van de kennis die we hebben over de aarde, het heelal, het leven, de mens,... Het verhaal wordt doorspekt met anekdotes over de hoofd- en bijrolspelers in het grote verhaal van de (geschiedenis van de) natuurwetenschappen, en je komt een heleboel (veel te veel om ze allemaal te onthouden zelfs) weetjes tegen die je doen glimlachen of je verwonderd achterlaten. Dit is een soort naslagwerk in zekere zin, om af en toe nog eens fragmenten uit te herlezen.

En ik leerde er -naast de vele feiten en theorieën die erin uitgelegd staan- ook volgende dingen:

- In de wereld van het grote (het heelal) en het kleine (atomen, cellen) zijn de aantallen die gehanteerd (moeten) worden van een orde die niet te bevatten is voor een mens.
- Om in de wetenschap de erkenning te krijgen die je verdient, moet je geluk hebben, je kennis op het juiste moment, op de juiste manier en op de juiste plaats delen. Zoniet gaat een ander gegarandeerd met de pluimen lopen.
- Eigenlijk zijn wij zeer nietige wezens, die zichzelf héél belangrijk wanen, maar die slechts een fractie van die "geschiedenis van bijna alles" uitmaken en er maar een heel kleine plaats in hebben. Onszelf zien als het centrum van de wereld (laat staan het heelal) of als iets waar de evolutie naartoe gewerkt heeft, is ontzettend aanmatigend.

Kijken in de ziel: toptrainers - Coen Verbraak

Nadat Coen Verbraak al eerder psychiaters interviewde voor de tv-reeks Kijken in de ziel deed hij in deze reeks hetzelfde met toptrainers (uit Nederland), en de interviews (behalve dat met Van Haneghem) verschenen ook in boekvorm.

Foppe de Haan, Guus Hiddink, Leo Beenhakker, Co Adriaanse, Bert van Marwijk en Louis van Gaal passeren de revue en worden soms dezelfde vragen voorgelegd, waardoor je een beter zicht krijgt op wat de rol van een trainer is in een voetbalclub (of een nationaal elftal). Ondanks de individuele verschillen blijken enkele zaken opvallend vaak terug te keren: trainers moeten in de eerste plaats het verhaal kunnen overbrengen, ze moeten spelers beter maken door dicht bij hen te staan en hen te coachen (jammer genoeg vertelt enkel Foppe de Haan iets meer over hoe je dat doet), het trainersvak is een eenzame stiel en het helpt als je zelf toch minstens een redelijk goed voetballer was (maar topspelers zijn niet noodzakelijk toptrainers, of zoals Co Adriaanse het al ooit eens eerder uitdrukte: "Een goed paard is daarom nog geen goeie ruiter.")

Toch bleef ik, omdat de trainers eigenlijk weinig ingaan op hoe ze het precies doen, een beetje op mijn honger zitten. Ik had verwacht dat dit boek me méér zou leren over management en leiderschap, en nét dat aspect wordt wat onderbelicht.

Gezien: The devil and Daniel Johnston

In de documentaire The devil and Daniel Johnston krijgen we een blik op het turbulente leven van de unieke artiest Daniel Johnston, die ik onlangs nog in de Vooruit zag ter gelegenheid van het verjaardagsfeest van Democrazy. Ik had de documentaire ooit al eens gezien tijdens het Filmfestival, als ik me goed herinner. 

Opvallend is dat er heel veel (zelfgenomen) beelden en audio-opnames konden gebruikt worden van Johnston zelf, die al op jonge leeftijd zelf heel veel vastlegde op video- en audio-cassettes. Het gaat daarbij niet alleen om zijn muziek, die hij zelf overtapete of zelfs opnieuw moest inspelen op een nieuwe cassette, waarna hij ze ronddeelde om gehoord te worden. Ook gesprekken en dagboekfragmenten legde hij op die manier vast.

We zien hoe Daniel Johnston langzaamaan meer en meer psychische problemen krijgt, hoe die verergeren door gebruik van drugs en hoe ze zijn carrière doorkruisen. Onderweg passeert wel wat beroemd volk: MTV, Jad Fair, Steve Shelley, Kurt Cobain,...

Voor mij maakt deze documentaire nog eens duidelijk waarom hij zo intrigerend is. Niet alleen zijn ziektebeeld, zijn obsessies met The Beatles, Captain America en Casper The Friendly Ghost, maar vooral de manier waarop hij erin slaagt ondanks beperkte zang- en musiceertalenten toch prachtige nummers te schrijven. Die klinken doorgaans erg lo-fi, en vaak zelfs wat vals, een soort allesbehalve-veredelde demo's, en toch hoor je dat er erg mooie nummers tussen zitten, die daar niet stuk door te krijgen zijn: True love will find you in the end (uiteraard!), Devil town, Story of an artist, Don't let the sun go down on your grievances,...

Zoals een vriend verwoordde: "Het belangrijkste obstakel als je de muziek van Daniel Johnston wilt ontdekken, is Daniel Johnston zelf".

Gezien : Searching for the wrong-eyed Jesus

Het verhaal achter de plaat Wrong-eyed Jesus van Jim White vormt het vertrekpunt voor deze documentaire, waarin maker Andrew Douglas met Jim White als gids door het zuiden van de VS trekt. In een verroeste en deels opgelapte typische Amerikaanse auto, met in de kofferbak een beeld van Jezus, vatten ze hun tocht aan.

Muziek, religie, armoede en de hardheid van het bestaan vormen de rode draad, terwijl doorheen alles een enorme liefde voor de mensen die er wonen, spreekt. De verhalen van de mensen die ze ontmoeten onderweg worden afgewisseld met commentaar van Jim White (die dan vaak achter het stuur zit) en muziek van Johnny Dowd, David Eugene Edwards, The Handsome Family, Jim White zelf,...
De manier waarop de mensen hun verhalen vertellen, in het sappige Engels van het Amerikaanse zuiden, ligt helemaal in de lijn van de folk- en countrymuziek uit de regio, en je zou elk verhaal zo kunnen vertalen naar een grandioze song. Je voelt ook in alles hoe diepgeworteld de religieuze symboliek is, en wanneer een man vertelt over een vriend wiens vrouw in coma lag, en dat gedurende 7 jaar, kan ik me niet van de indruk ontdoen dat die 7 jaar eerder metaforisch of symbolisch dan wel factueel moet begrepen worden. Soms immers staan de details van de realiteit ten dienste van het verhaal, en is waarheidsgetrouw op een ander niveau belangrijker dan een objectief meetbare realiteit.

Searching for the wrong-eyed Jesus is prachtig, door het passende tempo, de schitterende verhalen, de prachtige muziek en het geheel dat van al die elementen gebrouwen wordt.
Hier is alvast de trailer :

4hoog : Niemand weet van iemand

Gisterenavond ging ik met mijn dochter naar de première van Niemand weet van iemand, een productie van 4hoog, in Het Trappenhuis in Gent.

Er werd zeker moeite gedaan om van de première een feestelijke gebeurtenis te maken, met hapjes en drankjes, vooraf en nadien. Vooraf kregen we pannenkoekjes (die lekkernijen zouden even later terugkeren in de documentaire). Nadien kregen we mosselen aangeboden, en voor de kinderen ook van die schelpsnoepjes, en natuurlijk fruitsap (sinaas- en appelsap) en schuimwijn.

De voorstelling werd ingeleid met een documentaire van Dieter Deswarte waarin hij kinderen interviewde over geheimen. Vrijwel alle aspecten van geheimen kwamen aan bod : denkbeeldige vriendjes, kan je praten over je geheimen, verliefd zijn, geheimen over wat je blij, bang, boos, verdrietig,... maakt enz...). De geportretteerde kinderen waren ontwapenend eerlijk en soms grappig en in deze 20 minuten durende documentaire kregen wij (en de aanwezige kinderen, want deze voorstelling is natuurlijk in de eerste plaats kindertheater, in dit geval vanaf 8 jaar) een genuanceerd beeld over geheimen.

Nadien werden we naar een klas geleid waar de eigenlijke voorstelling (die vooral als klasproject zal gepresenteerd worden) plaatsvond. Twee vrouwen speelden moeder en dochter (en nog enkele bijrollen), die 10 jaar geleden door vader waren verlaten. De visser had een eenvoudige afscheidsbrief geschreven ("ik moet een leven leiden, een ander leven" was daarin de meest poëtische zin), maar werd bij het buitensluipen betrapt door de dochter. Nu, tien jaar later, wil die dochter weg van de zee, verliefd als ze is op Rafa, en beu te wachten op een vader die nooit meer terugkomt. Want moeder houdt al die jaren de illusie in stand, tegen beter weten in, dat hij zal terugkeren.

De voorstelling zelf laat zien hoe geheimen soms geheimen worden met de beste bedoelingen, hoe geheimen macht kunnen betekenen voor wie ze weet, hoe geheimen relaties bepalen en hoe geheimen blijven sluimeren, altijd en overal. Het prachtige acteerwerk, de spitsvondige enscenering ("ik hou je in de gaten" zegt een vrouw die door een gat in het zeildoek kijkt), de afwisseling en de tijdsduur die precies juist aanvoelt, dragen allemaal bij aan een beklijvende, mooie, ontroerende, grappige belevenis. De interactie met de kinderen (en volwassenen) in het publiek houdt iedereen op en voor de scène wakker, en de bloemen en het applaus waren bijzonder verdiend.

Hier kan je zien waar en wanneer deze voorstelling nog speelt.

Gezien : All tomorrow's parties

Slechts één dag heb ik totnogtoe de Gentse Feesten overgeslaan (en ik denk dat het bij die ene dag zal blijven...), en dat was woensdag. Maar ik heb die avond rustig thuis genoten van een muziek-dvd uit de bib : All tomorrow's parties, de documentaire over het wel heel speciale festival met dezelfde naam.

Ooit startte Stuart Murdoch, zanger van Belle And Sebastian, in een soort vakantiekolonie (genre Duin & Zee bij ons) een eigen festivalletje, waarbij hij gewoon artiesten die hij graag hoorde uitnodigde om te komen spelen en samen plezier te hebben op dat vakantiekamp. Intussen zijn er al talloze edities geweest, waarbij telkens één artiest als curator mag optreden en dus de line-up samenstelt. Als ik het goed begrepen heb in de dvd (nederlandstalige ondertitels ontbreken trouwens...), vindt dit festival telkens plaats in zo'n vakantiekolonie.

Deze documentaire bevat grandioze muziek, met heel veel concertfragmenten (uiteraard) maar ook fragmenten als er op terrasjes, op kamers, op het strand,... gejamd wordt, muziek gespeeld wordt,... De sfeer lijkt zeer ontspannen en je krijgt de indruk dat dit festival toch vooral draait om de muzikanten zelf die samen ongein uithalen en musiceren, op een ontspannen, niet-concurrerende manier. Die sfeerbeelden zijn best leuk, maar het is natuurlijk de muziek die het hem doet.

En je krijgt muziek te horen van (hou je vast voor de lange lijst) : Battles, Belle And Sebastian, The Dirty Three, Grinderman, Slint, The Octopus Project, Gossip, Animal Collective, Saul Williams, Micah P. Hinson, Two Gallants, Lightning Bolt, Daniel Johnston, Mogwai, Roscoe Mitchell, A Hawk And A Hacksaw, Seasick Steve, David Cross, Iggy And The Stooges, The Boredoms, John Cooper Clarke, Fuck Buttons, Portishead, Jah Shaka Soundsystem, GZA, Sonic Youth, Les Savy Fav, Akron/Family, Patti Smith, Shellac, The Mars Volta, The Yeah Yeah Yeahs en Grizzly Bear.

Gezien : The last waltz

In The Last Waltz registreert Martin Scorsese het laatste concert in 1978, na 16 jaar touren, van The Band, de legendarische groep die o.m. Bob Dylan een tijdlang begeleidde en met alvast 3 muzikanten wiens (min of meer) recente albums ik nog steeds met veel plezier beluister (Rick Danko, Robbie Robertson en Levon Helm). Tussendoor krijgen we flarden van de gesprekken die hij met de 5 muzikanten voert.
Bij het optreden komen heel wat gastmuzikanten langs, en niet van de minste (Bob Dylan, Van Morrison, Muddy Waters, Neil Young, Dr. John, Neil Diamond, Joni Mitchell, The Staple Singers,...) die op het einde allemaal meezingen in het slotnummer.
Het zijn vooral de prachtige nummers, het zichtbare speelplezier en de prachtige guest performances die van deze documentaire nog steeds een ware muziekbelevenis maken.

The weight - The Band with The Staple Singers (from The Last Waltz)

The blues : a musical journey

Sinds gisterenavond zendt Canvas de zevendelige reeks The blues : a musical journey uit, waarin 7 cineasten een documentaire tonen i.v.m. de blues. In de eerste aflevering is de bezieler van het project, Martin Scorcese, zelf aan zet.

Samen met Corey Harris gaat hij op zoek naar de roots van de blues, eerst in het diepe Zuiden van de Verenigde Staten (vooral de Mississippi-delta) waar we kennis maken met blueslegendes als Muddy Waters, Son House, Robert Johnson en John Lee Hooker, maar ook met Sam Carr en Otha Tucker, die muziek speelt op een fluit (begeleid door drums) die ons al dichter brengt bij de Afrikaanse roots van de muziek. We steken samen de ocean over naar Mali en komen uit bij muzikanten als Salif Keita, Habib Koité, Toumani Diabaté en natuurlijk ook dé absolute Afrikaanse bluesman : Ali Farka Touré (het fragment van het bezoek van Corey Harris aan Ali Farka Touré had ik al eens -misschien naar aanleiding van het overlijden van Touré?- eerder gezien).

Het blijft een prachtige muziekles met hemels mooie muziek, en ik heb meteen zin om te luisteren naar mijn allereerste plaat ooit van Ali Farka Touré : The river. Die plaat kocht ik ooit gewoon op basis van de intrigerende hoes in de Music Mania, en het was een absolute openbaring : Afrikaanse blues met wat me nog steeds klinkt als het beste van Afrikaanse muziek en het beste van de blues verenigd !

Volgende week is Wim Wenders aan de beurt... (donderdag om 23u30 op Canvas)

One of our national channels shows the documentary series "The blues : a musical journey". it started yesterday with Martin Scorsese's documentary in which he leads us from the Mississippi to Western Africa, guided by Corey Harris. We are being introduced to the music and the connections between Muddy Waters, Son House, John Lee Hooker, Robert Johnson, Otha Tucker (playing the fife, accompanied by drums, and thus showing us the almost direct link to Africa), Salif Keita, Habib Koité, Toumani Diabaté and -of course- my favourite African musician : Ali Farka Touré.

It was Touré's record "The river", which I bought just because I was intrigued by the album sleeve and its presence in a rock music shop, that opened my ears to African blues and still I think Touré combines both the best of African music and the best of the blues. I just love it !

Passende muziek / Matching music :

• My black mama part 1 - Son House (mp3)
• fragments : Healer - Boogie chillun - John Henry - Strip me naked (John Lee Hooker)

Kijken in de ziel

Vanavond start op Nederland 2 om 22u40 een zesdelige reeks "Kijken in de ziel", waarbij de documentairemakers aan de hand van gesprekken met psychiaters (onder wie Rutger Kopland en Anna Enquist) een zicht trachten te bieden op wat psychiatrie inhoudt.

Gezien : Some kind of monster

Ik zag deze week de "rockumentary" Some kind of monster, die een blik biedt achter de schermen van Metallica, in de periode na het vertrek van Jason Newsted, de bassist, tot het begin van de tour na de release van St. Anger.

Nu is dat album zeker niet het grootste meesterwerk van de band, maar wat deze documentaire zo boeiend maakt, is dat we een blik gegund worden op de moeilijkheden die zich (kunnen) voordoen in een supersuccesvolle band. De ruzies en interne spanningen, de moeilijke keuzes die muzikaal gemaakt moeten worden, de onderlinge verhoudingen en de geschiedenis die de band en de bandleden meedragen krijgen allemaal een plaats in dit portret. De rol van de ingehuurde psychotherapeut die dag en nacht (aan 40.000 dollar per maand) klaarstaat voor de groep, verandert doorheen het jarenlange proces, en het is grappig en schrijnen te zien hoe hij zichzelf een beetje als bandlid gaat beschouwen en hoe moeilijk het hem valt als de groep een einde aan de samenwerking wil maken.

Wat me vooral opviel in de gesprekken die de bandleden met elkaar hebben, is de taal die ze gebruiken. Het klinkt voor mij -als psycholoog- heel erg vertrouwd in de oren, als "hulpverlenerstaal". Misschien is dat een gevolg van de voortdurende aanwezigheid van een psychotherapeut over een langere periode, misschien is dat gewoon een taal die men zich makkelijk eigen maakt in een Californische setting...

Je hoeft niet van Metallica te houden om te kunnen genieten van deze documentaire, die heel wat meer te bieden heeft dan de muziek alleen (hoewel ik ze zeker ook niet zou aanraden die dit soort muziek echt niet verdraagt...)