Tien voetbalhelden uit mijn kindertijd

Ik heb altijd van voetbal gehouden en vandaag wil ik even stilstaan bij de voetbalhelden uit mijn kinderjaren. Ik selecteerde er tien en vertel waarom ze me mijn hele leven zullen bijblijven en waar mogelijk, wat er intussen van hen geworden is.

1. Luc Criel:

We beginnen dicht bij huis. Mijn grootouders aan moederszijde woonden hun hele leven in Beervelde. De AA Gent-speler (uiteraard was ik van kindsbeen fan van de Buffalo's) was ook van daar afkomstig. Zijn ouders (en later hijzelf) hadden er een café midden in het dorp, niet ver van de kerk en ik denk zelfs dat dat café ook dienst deed als duivenlokaal waar mijn grootvader zijn duiven binnenbracht voor de wedstrijden. In die tijd was het schering en inslag dat voetballers na hun carrière (of zelfs al tijdens) café hielden, zoals ook een andere Gent-speler, de razendsnelle flankspeler André Raes die naar mijn vader toen vertelde er één had nabij het station van Gent. Elf seizoenen lang speelde Criel voor AA Gent en hij was voor mij het voorbeeld van de haalbaarheid van de droom om voetballer te worden: een jongen uit het Beervelde dat me zo bekend was, die in eerste klasse speelde!
Luc Criel stierf in 2018.

2. Dino Zoff:

Mijn absolute grote held was deze Italiaanse doelman die de reden zou vormen waarom ik zo graag keeper wilde zijn. Hij zou in 1982 de oudste speler zijn die ooit wereldkampioen werd, met Italië, in Spanje. Hij was niet alleen de nationale doelman, ook bij Juventus kende hij grote successen met 6 landstitels, 2 keer bekerwinst en 1 UEFA-cup (en enkele Europese finales). Hij was echt wel de beste keeper van zijn generatie, zelfs nog op late leeftijd, en ik speelde bij het voetballen met mijn broer zijn reddingen na. Keeper ben ik nooit echt geworden (ik was reservekeeper bij Racing Gentbrugge waar ik een jaar speelde maar stond geen enkele wedstrijd in de goal, ik mocht wel enkele keren mee verdedigen).
Ook als trainer kende hij succes. In 2000 haalde (en verloor) hij als bondscoach de finale tegen Frankrijk en met Juventus behaalde hij een dubbel met bekerwinst in de Coppa Italia en de UEFA Cup. Hij zou dat kunstje op een haar na herhalen met Lazio Roma.
In 2005 was hij voor het laatst trainer, bij Fiorentina. Hij schreef ook een autobiografie (Dura solo un attimo, la gloria - Glorie duurt slechts een moment).

Misschien moet ik toch eens zoeken of ik niet ergens een exemplaar op de kop kan tikken.

3. Paolo Rossi:

Deze Italiaan was zelfs door mijn moeder, die maar sporadisch meekeek als er voetbal op tv was, geliefd. Hij zag er dan ook uit als een klassieke Romeinse god (toch minstens in haar ogen). Bovendien was hij een uitstekende voetballer die ook al wereldkampioen werd met Italië (net als zijn doelman) en hij was toen zelfs topscorer met zes doelpunten. Na successen met Vicenza, met wie hij van Serie B naar Serie promoveerde als topschutter om die titel ook het jaar erop op te eisen in de Italiaanse eerste klasse. Daarna deelde hij ook in bovengenoemde successen van Juventus. 
Spitsen zijn natuurlijk de supersterren van het voetbal omdat zij voor de doelpunten zorgen en aangezien hij daar bijzonder goed in was, viel hij in die jaren heel erg op. Ik had dankzij Zoff al een boontje voor Italië en voor Juventus en dat werd door hem alleen maar versterkt.
Na zijn voetbalcarrière heeft hij nog bij enkele tv-zenders gewerkt en hij stierf in 2020 aan longkanker. Opmerkelijk detail is dat er tijdens zijn begrafenis, bijgewoond door duizenden fans, ingebroken werd in zijn huis.

4. Bruce Grobbelaar:

In mijn herinnering was deze legendarische doelman van Liverpool een Zuidafrikaan maar hij blijkt de Zimbabwaanse nationaliteit te hebben (al werd hij wel in het Zuidafrikaanse Durban geboren). Maar liefst dertien seizoenen lang verdedigde hij het Liverpoolse doel, met groot succes en soms ook met legendarische flaters die hem bij ons de bijnaam "Grabbelaar" opleverden. Als kind dacht ik dat dat ook in Engeland zijn bijnaam was maar dat lijkt me straf gezien het toch wel een typische nederlandstalige woordspeling is. 
Deze besnorde doelman kende eigenlijk enkel aan de Mersey succes maar wel met zes titels, 3 FA Cup overwinningen en een Europese bekerwinst, in 1985. Daarna speelde hij nog bijna meerdere clubs, in steeds lagere divisies en hij werd ook nog een paar keeperstrainer. Hij is te horen op een singletje dat de Liverpoolspelers opnamen voor de FA Cup Final van 1988 en hij speelde ook een gastrolletje (als zichzelf) in een tv-soap op Channel 4 in 1994. Wat hij momenteel doet, kan ik niet terugvinden.
Ik herinner me hem vooral van de vele keren dat we naar de FA Cup Final keken. Het was een vast ritueel om elk jaar de Engelse bekerfinale vanuit Wembley, live op de Belgische tv, te bekijken want er was in mijn kindertijd geen enkele wedstrijd met diezelfde aantrekkingskracht dankzij  het ceremoniële karakter van de match (met koninklijke aanwezigheid vaak, zij het niet altijd van Queen Elizabeth zelf) en de spanning en het belang van het treffen. Natuurlijk kon hij voor mij niet tippen aan Dino Zoff maar hij moet zowat de enige doelman geweest zijn toen die toch enigszins in de buurt kwam.

5. Kevin Keegan:

Hij wordt nog steeds beschouwd als één van de beste voetballers ooit en ook als coach was hij (vaak) succesvol en geliefd. Hij speelde net als oud-voetballer en huidig BBC-voetbalanalist Alan Shearer nog bij Newcastle maar dat was pas op het einde van zijn actieve spelerscarrière. Zijn grootste successen (titels in Engeland en Duitsland, Europees succes) behaalde hij voordien al met het onvermijdelijke Liverpool en Hamburg SV. Als coach ging hij aan de slag bij Newcastle, Fulham, de Engelse nationale ploeg, Manchester City en nogmaals Newcastle.
Met zijn krullebol (als speler) en zijn wit haar (als trainer) was hij een opmerkelijke verschijning, al zullen het toch vooral zijn dribbels geweest zijn die me als kind zo aanspraken.
Hij was één van de belangrijkste criticastes van een vorige Newcastle clubeigenaar en dat was één van de redenen waarom hij niet meer terugkeerde als trainer bij die club zo'n tien jaar geleden. Wat hij momenteel doet, is me onbekend. Grappig is wel dat hij enkele plaatjes heeft uitgebracht, onder andere een song geschreven door de zanger van Smokie (hier vooral bekend van Living next door to Alice).

6. Sócrates:

 
De Braziliaan viel me als kind alleen al op door zijn naam (ik wist toen nog niet dat Braziliaanse spelers soms de vreemdste namen hebben of aannemen, zoals Hulk, Káká, Fred, Pepe, Tita -niet de tovenaar- en Jefferson). Ik wist dat Socrates een Griekse filosoof was en ik moet bij het horen van zijn naam nog steeds denken aan de sketch van Monthy Python waarin twee teams van wijsgeren elkaar bekampen op een voetbalveld.
Hij was kapitein van het nationaal elftal met onder meer Zico (nog zo'n held van me toen) op de Wereldbeker van 1982 in wat nog steeds één van de beste Braziliaanse elftallen beschouwd wordt, al overleefden ze de tweede ronde niet. Ik kende hem enkel van het landenvoetbal want hij speelde, op één seizoen bij Fiorentina na, zijn  hele carrière in zijn thuisland. Met zijn baard en haarband was hij bovendien een opmerkelijke verschijning, dat zal me als kind ook wel opgevallen zijn. Hij lijkt zelfs een beetje op de tennislegende Bjorn Borg, ook al uit mijn kindertijd.
Met zijn medische opleiding en politiek engagement was hij ook buiten het voetbal een markante figuur. Hij stierf jammer genoeg na meerdere medische problemen in 2011.

7. Michel Platini:

Nu geldt Frankrijk opnieuw als een topland in het internationaal voetbal maar dat was lange tijd niet meer zo, in de periode die zou volgen op hun  Europese titel in 1984 en eindigde met een wereldtitel in 1998 en een nieuwe Europese titel in 2000. Eén van de iconen van die ploeg uit 1984 was Michel Platini. Hij werd topscorere met negen van de 14 Franse doelpunten op het tornooi. Als kapitein was hij vooral bekend om zijn vrije trappen. Als kind wou ik ze maar al te graag ook zo kunnen trappen.
Hij won de Franse titel met Saint-Etienne en meerdere prijzen met Juventus.
Hij is overigens de enige speler die ooit voor twee nationale teams speelde, want op vraag van de emir heeft hij ooit een officiële (vriendschappelijke) match tegen de Sovietunie gespeeld voor Koeweit.
Even was hij bondscoach van Frankrijk, succesvol in de kwalificatieronde voor het Europees Kampioenschap van 1992 maar hij verloor daarna in de voorbereidingswedstrijden en Frankrijk overleefde de eerste rond niet. Hij zou nadien vooral bekend worden om zijn functies binnen de UEFA (onder andere voorzitter) en de FIFA waar hij als vertrouweling van Blatter hem wou opvolgen tot ook hij achtervolgd door de corruptieschandalen de handdoek in de ring moest gooien. Het is jammer dat die periodes een smet vormen op het blazoen van een speler die indruk maakte op het kind dat ik eind jaren zeventig, begin jaren tachtig was.
Sinds zijn defenestratie leeft hij een onopgemerkt leven, althans voor ons. 

8. Karl-Heinz Rummenigge:

Iedereen kent wel die bekende zegswijze "voetbal is een spelletje gespeeld met 2 keer elf spelers gedurende 90 minuten en op het einde winnen de Duitsers". Het mag dus geen wonder heten dat er ook een Duitse speler in dit lijstje verschijnt. Rummenigge is dan ook niet zomaar een speler. Natuurlijk is de bekendste Duitse speler Beckenbauer maar diens spelerssuccessen kwamen toch net iets te vroeg om daar zelf herinneringen aan te hebben. Rummenigge daarentegen kende zijn gloriejaren bij Bayern Munchen  en het Duits nationaal elftal eind jaren zeventig en begin jaren tachtig, toen ik dus in het lager zat. Bij zijn club won hij twee Duitse titels en twee Duitse bekers en hij won ook 2 Europa Cups en één Intercontinentale Cup. Met het nationaal elftal won hij het EK van 1980 en werd tweede op het WK van 1982 en van 1986. Hij was dan ook een op meerdere posities inzetbare aanvaller die mee het succes van het Duitse voetbal belichaamde.
Bij Bayern Munchen zou hij nog belangrijke bestuursposities innemen, onder meer aan de zijde van Beckenbauer, tot hij in 2021 door Oliver Kahn (voormalig Bayern-doelman) opgevolgd zou worden als CEO. Hij had toen de verhuis van de club naar de prachtige Allianz Arena gerealiseerd. Momenteel bekleedt hij nog steeds een belangrijke Europese bestuursfunctie binnen het voetbal.
In 1983 bracht het Britse popduo Alan & Denise een ode aan de "sexy knieën" van Rummenigge in een naar de speler vernoemde single, die je hieronder kan beluisteren.

9. Gregorz Lato:

Met de Pool Gregor (of Gregorz) Lato keren we even terug naar de Belgische competitie want hij maakte deel uit van het topteam van KSC Lokeren met verder ook nog Lubanski, Raymond Mommens, Réné Verheyen, Preben Elkjaer en Arnor Gudjonson, dat in het seizoen 1980-1981 zowel tweede zou worden in de competitie als verliezend bekerfinalist. Die passage in ons land was overigens in de nadagen van zijn spelerscarrière.
Mijn nonkel woonde toen in Laarne of Kalken en hoewel zijn twee jongste kinderen (een nicht en een neef van mij dus) net als hij supporterden voor AA Gent, was mijn oudste nicht fervent aanhanger van Lokeren. Die rivaliteit kleurde mijn kindertijd (en bracht me ook vele keren naar het stadion van Daknam voor de uitwedstrijd van Gent bij de gouwgenoot). AA Gent was toen net terug naar eerste gepromoveerd en zou in 1984 de bekerfinale winnen van Standard (ik was daarbij in de tribune!) maar tijdens die gouden jaren voor Lokeren waren de Waaslanders duidelijk de betere. De namen van meerdere spelers uit dat elftal (die ik hierboven vernoemde) klinken ook vandaag nog steeds als klokken.
Lato had ten tijde van zijn passage in Lokeren al een mooie internationale carrière achter de rug die zou eindigen met een mooie derde plaats voor Polen op het WK van 1982. In 1974 was hij topscorer geworden op het WK, de enige Pool die daarin slaagde (en daarin verslaat hij dus Lewandowski). Hij werd later nog trainer, politicus begin van deze eeuw voor een linkse partij en bondsvoorzitter van Polen van 2008 tot 2012. In  die periode vond het EK van 2012 plaats dat zijn land organiseerde samen met Oekraïne. Ik heb geen idee wat hij sindsdien deed of doet maar hij leeft dus wel nog.

10. Kenny Dalglish:

Wat Kevin Keegan in mijn kindertijd was voor Engeland, was Kenny Dalglish voor Schotland. Ook hij speelde voor Liverpool, toen toch wel echt de beste Engelse club, na al eerder enkele mooie jaren bij Celtic Glasgow (maar toen was ik eigenlijk nog te klein om daar herinneringen aan te hebben). Als aanvaller won hij met Liverpool zes titels, één  FA Cup Final en drie Europese Cups. Met Schotland heeft hij overigens ook drie keer het tornooi gewonnen tussen de vier Britse landenelftallen (Engeland, Wales, Noord-Ierland en Schotland). Als trainer heeft hij eveneens een mooi palmares bij Liverpool (3 titels, 2 FA Cups en 1 keer verliezend finalist van de FA Cup), Blackburn Rovers (1 titel) en Celtic (1 keer de tweede bekercompetitie van het land gewonnen). Hij werd in 2018 geridderd. Sinds 2017 heeft hij op Liverpool een tribune die naar hem vernoemd is. Hij won de BBC Lifetime Achievement Award op de verkiezing van de sportpersoonlijkheid van het jaar in 2023.  

Gelezen (108)

Prisoners of geography: ten maps that tell you everything you need to know about global politics - Tim Marshall

In dit boek schetst Tim Marshall de impact van geografische factoren (bergen, vlaktes, (bevaarbare) rivieren, zeehavens, ligging t.o.v. andere landen,...) op de (geo)politiek. Hij pakt dat systematisch aan en bespreekt achtereenvolgens Rusland, China, de VS, West-Europa, Afrika, het Midden-Oosten, Indië/Pakistan, Korea/Japan, Latijns-Amerika en het Noordpoolgebied. Dat leidt tot soms verrassende inzichten en een beter begrip van politieke verhoudingen tussen landen.
Volgens mij legt de auteur soms net iets teveel nadruk op de macht van natiestaten en gaat hij voorbij aan de reële macht die multinationale ondernemingen hebben. Toch is dit voor mij een belangrijk boek om nog beter de geopolitieke ontwikkelingen te begrijpen en de uitdagingen voor de toekomst te kunnen kaderen.

Alles voor het vak - Frank De Bleeckere

 
Dit boek van ex-topscheidsrechter Frank De Bleeckere (begonnen aan zijn laatste jaar toen hij het schreef) geeft een inkijk in de arbitrage en als ex-scheidsrechter (en zoon van een ex-scheidsrechter die zelfs tot in 1e nationale lijnrechter was) interesseerde mij dat toch wel. Helaas bleek mijn vrees t.a.v. de uitgeverij (Borgerhoff-Lamberigts) gegrond: de eindredactie was slordig en het verhaal wordt nogal fragmentarisch gebracht, met veel (soms heel veel, zelfs binnen één "hoofdstuk") herhalingen tot gevolg. Bovendien blijf je een beetje op je honger zitten wanneer De Bleeckere wel zegt dat er nog meer aspecten zijn, maar ze steevast niet vernoemt... Af en toe prikkelt hij de nieuwsgierigheid om je dan onbevredigd achter te laten. Dit boek had dus veel meer in zijn mars, want op zich is het onderwerp best wel interessant, maar het blijft te oppervlakkig.

Gelezen (78)

The boys from Brazil - Ira Levin

Yakov Liebermann, een Joodse Nazi-jager die gebaseerd lijkt op Eli Wiesenthal, ontdekt toevallig halvelings een plan van niemand minder dan Dr. Mengele, die ondergedoken leeft in Zuid-Amerika, om het Vierde Rijk mogelijk te maken. Een heleboel moorden worden gepland in enkele Europese landen en in de VS en Canada. Het duurt een tijdje eer Liebermann de puzzelstukjes in elkaar weet te passen en het plan tracht te saboteren, waardoor het boek onvermijdelijk op een confrontatie afstevent. Ira Levin, van wie ik eerder al The Stepford wives las, weet de plot heel goed op te bouwen. Alleen het allerlaatste hoofdstuk leek me onnodig. Toch ben ik nu wel nieuwsgierig naar de verfilming van het boek.
 

Eline Vere - Louis Couperus

Het bleek, mede doordat in deze uitgave de oude spelling bewaard werd, een taai werkstuk om dit boek te lezen, maar het loonde de moeite. Louis Couperus slaagt erin om de sfeer van het einde van de 19e eeuw in Den Haag, in de betere kringen, mooi op te roepen. Het verhaal van Eline Vere past perfect in het fin-de-sièclegevoel dat toen ook in de kunst overheerste, maar is ook universeler dan dat. Het is een heel mooie illustratie van Freuds denken over de neurose, zoals gek genoeg ook Shakespeare al wonderwel uitbeeldde met zijn eigen twijfelende Hamlet.  

Dit is mijn hof - Chris De Stoop

Van Chris De Stoop las ik ooit zijn aanklacht tegen de teloorgang van Doel, De bres, en nu hij zich opnieuw waagde aan een boek over het Waasland en de teloorgang van de landbouw ten voordele van natuurcompensaties voor de havenuitbreiding op Linkeroever, was mijn interesse meteen gewekt. Ik ben nog steeds benieuwd naar wat mijn lief, die meer thuis is in de materie, over het boek denkt (maar ze moet het nog lezen). Zelf ben ik geschokt van de mechanismen waarmee natuurverenigingen (zoals Natuurpunt) en de landbouwers, ooit bondgenoten in de strijd tegen de ongebreidelde havenuitbreiding, tegen elkaar uitgespeeld werden, de achteloosheid waarmee landbouwgrond in Vlaanderen opgeofferd wordt en de schijnbare evidentie waarmee we privé-belangen van ondernemers hoger plaatsen dan de verbondenheid en levensgeschiedenissen van mensen die óók geïnvesteerd hebben en blijven investeren, allemaal in naam van het mantra "jobs, jobs, jobs" (die er helaas veel minder komen dan beloofd).

Less than zero - Bret Easton Ellis

Bret Easton Ellis' boek American psycho zal ik nooit meer vergeten, sommige gruwelijke scènes zijn voor altijd in mijn hersenen gebeiteld. Zo'n vaart zal het niet lopen met dit boek, maar opnieuw schetst de auteur een wereld van nihilisme, ditmaal voornamelijk van drugs en heel veel geld. De personages beleven hun persoonlijke (luxe-)problemen in een hyperkapitalistische wereld, net als in American psycho overigens. Medelijden kan je met hen amper voelen, ze zijn emotioneel dood en de auteur weet ook heel goed een grote afstand tussen lezer en personages te scheppen.

Corners moet je kort nemen: de statistieken bewijzen het - Chris Anderson en David Sally

Velen lachen ermee wanneer trainers in de Jupiler League statistieken gebruiken om hun eigen ploeg en de tegenstander te analyseren en er hun aanwijzingen, tactiek, trainingsmethodes,... op baseren. Nochtans bewijzen Chris Anderson en David Sally in dit boek over statistiek en voetbal dat, mits een goeie selectie van welke data je gebruikt en inzicht in hoe ze te gebruiken, de vele data die tegenwoordig vrij makkelijk te verzamelen zijn over voetbal je inzicht in de sport kunnen vergroten. Met voorbeelden uit de grote competities (Engeland, Spanje, Italië, Duitsland) illustreren ze dat er toch wel een aantal "wetmatigheden" te ontdekken vallen, al blijkt gelukkig ook dat 50 % nog steeds bepaald wordt door toeval.

Gelezen (76)

See a little light - Bob Mould

Bob Mould was de zanger van Hüsker Dü en Sugar en heeft intussen heel wat solo-albums uitgebracht, alsook met heel wat beroemde muzikanten samengewerkt. Zijn autobiografie is dan ook heel interessant om lezen. Daarin belicht hij niet enkel zijn muzikale avonturen en exploten, maar hij heeft het ook uitgebreid over zijn homosexualiteit en de moeite die hij had om een goede balans in de omgang ermee te vinden. Al bij al is dit een boeiend, leerrijk boek dat vlot genoeg geschreven is om (ook al is het in Engels, ik denk niet dat het al vertaald is in het Nederlands) het leestempo hoog genoeg te houden.

Match of death - James Riordan

James Riordan, een ex-voetballer en journalist die heel wat boeken over de verhouding tussen sport en politiek schreef, vertelt in dit amper 150 bladzijden tellend boekje over een voetbalmatch tussen Dinamo Kiev en een Duitse selectie, in 1942, in volle Wereldoorlog II dus. Wanneer de Duitsers goed oprukken en het moraal bij leger en bevolking zienderogen zakt, heeft Staling het plan opgevat dat moraal op te krikken door te tonen dat de Russen kunnen winnen van Duitsland, al is het in het voetbal. Een match tussen beide partijen zal uitgezonden worden op de Russische radio en om te verzekeren dat de Russen winnen, vindt de match (maar dat weten de luisteraars niet) plaats in een gesloten stadion in Moskou i.p.v. in Kiev (wat iedereen moet denken) en zijn de Duitsers eigenlijk Russische "acteurs" die moeten verliezen. Hitler komt hierachter en plant zelf een match tussen een Duitse ploeg en de plaatselijke grootheid uit Kiev, FC Dinamo. Hij laat een eliteteam uit Berlijn overvliegen en bovendien krijgen de Oekraïnse spelers de niet mis te verstane boodschap "you lose, you live... you win, you die". 
In het boek volgen we de gebeurtenissen vanaf het Duitse bombardement op Kiev tot net na de match vanuit het standpunt van één van de jonge spelers. Het onderhoudend verhaal lijdt een beetje onder de wel erg zwart-witte karakterisering van de personages: zowat alle Duitsers (met één uitzondering) zijn doortrapt en slecht (we krijgen een soort karikaturale Hitler beschreven aan de tafel met zijn raadgevers) en de goeien bezitten niets dan kwaliteiten. Maar voor de rest is dit een prima, onderhoudend, vlot leesbaar boek over een voetnoot uit de geschiedenis die toch weet te boeien.

Onderworpen - Michel Houellebecq

Vooraf was er heel wat te doen over dit boek van Michel Houellebecq, één van mijn favoriete hedendaagse schrijvers. Zijn boek speelde zelfs een rol in de aanslag op Charlie Hebdo. In dit boek immers schetst de auteur Frankrijk in 2022, waarin een moslimpoliticus kans maakt de presidentsverkiezingen te winnen. Wie verwacht had dat Houellebecq als een wilde om zich heen zou slaan en trappen naar de moslims of de islam zou beledigen, is er eigenlijk aan voor de moeite. Wat hij portretteert, is een Moslimbroederschap (zo heet de partij van de kandidaat) die we een weliswaar conservatieve, maar ook gematigde islam zouden kunnen noemen. Bovendien wijst de schrijver erop dat er al bij al niet zo veel vernieuwends of baanbrekend aan is, en de impact op het dagelijkse leven is er ontegensprekelijk, maar die valt -afgemeten aan wat je, onder meer op basis van de hele heisa, zou verwachten- eigenlijk best mee.
Ik stelde mezelf de vraag wat het is wat me zo aantrekt in de boeken van Houellebecq. Sinds ik bij Paul Verhaeghe las hoezeer deze Franse auteur erin slaagt het neoliberale dogma te fileren en bloot te leggen, snap ik al beter zijn boeken en het is nog steeds mijn plan de boeken die ik ervoor las van hem, te herlezen. En met dit boek besefte ik ook dat Houellebecq naar mijn gevoel de schrijver is die er het best in slaagt om meedogenloos dat neoliberalisme door te trekken tot in zijn absurditeit en tot in elk aspect van het leven, waardoor zijn boeken vaak ook zo pessimistisch zijn. En dat pessimisme hangt natuurlijk samen met het feit dat hij geen alternatief aanreikt, maar de gruwel doortrekt zonder hoop op verlossing. Het resultaat is steevast, ook in dit boek, enorm grote eenzaamheid en een soort liefdeloosheid die amper te verzachten valt. Zowat de eerste helft van dit boek, dat als hoofdpersonage een professor literatuur heeft die gespecialiseerd is in de schrijver Joris-Karl Huysmans, beslaat net die onmetelijke eenzaamheid en de vruchteloze pogingen tot liefde, zelfs tot genot. Ook het hedonisme, die ontembare zucht naar genot, krijgt immers bij Houellebecq steevast een veeg uit de pan.
En toen daagde het me: in alle boeken die de huidige wereld een spiegel voorhouden, mis ik de verbeelding van een ANDERE wereld, een alternatief, een hoopvol ideaal om naar te streven, meer dan alleen maar het afwijzen van wat er nu is, maar het daadwerkelijk (zelfs al is het, zoals gebruikelijk in boeken, maar een verbeelding) vorm geven van een nieuwe wereld, een andere manier van ons verhouden tot elkaar, een radicaal andere samenleving. Welke schrijver slaagt dáár in, vraag ik me af...
 

Eis het onmogelijke - Slavoj Žižek

En zo zijn we eigenlijk naadloos bij Slavoj Žižek beland, een filosoof die door velen op handen gedragen wordt als een icoon in het linkse denken. Nu er een boek van hem uitgebracht is bij Leesmagazijn, leek me dat de ideale gelegenheid om eens te lezen wat hij te zeggen heeft. Aanvankelijk lijkt hij goede vragen en goede ideeën op te werpen, zoals wanneer hij beweert dat het erg moeilijk is om ons een andere wereld, met een andere ideologie dan de heersende (momenteel het neoliberalisme) voor te stellen. En hij waarschuwt dat we al te makkelijk in de val trappen om te denken dat iedereen dezelfde basiswaarden deelt: volgens hem zijn er immers altijd ook mensen voor wie in het huidige bestel niets te winnen valt en die dus bereid zijn om te gaan voor een drastische verandering. Hij geeft het voorbeeld van de jaren 30, toen men dacht dat Hitler wel zou bijdraaien maar uit het oog verloor dat miljoenen Duitsers eigenlijk amper iets te verliezen hadden en hun geloof in de heersende wereldorde en de heersende waarden verloren waren, omdat ze in de praktijk geen deel hadden aan dat alles en het dus zonder risico overboord konden gooien.
Helaas, wanneer in dit vraaggesprek dat het boek eigenlijk is, aan Žižek gevraagd wordt welke andere wereld we ons dan mogen of moeten verbeelden als tegenhanger van de neoliberale wereld van vandaag, komt er allesbehalve een duidelijk antwoord. Integendeel, we krijgen antwoorden die vol verwijzingen zitten naar allerlei filosofische theorieën waarmee ik niet vertrouwd ben dat ik het boek uiteindelijk opzij heb gelegd, met het idee dat ik "te dom" ben om dit allemaal te begrijpen (of minstens, dat ik onvoldoende voorkennis in de filosofie bezit om zijn uiteenzettingen te kunnen volgen).
En toen stuurde een vriend me deze link door: misschien ligt het toch niet aan mij?

Gelezen (47)

Een kleine geschiedenis van bijna alles - Bill Bryson

Wat In Europa van Geert Mak voor mij betekende op vlak van geschiedenis, betekent Een kleine geschiedenis van bijna alles van Bill Bryson als het op natuurwetenschappen aankomt. Op een begrijpelijke, mooi geschreven wijze wordt een mooi overzicht gegeven van de kennis die we hebben over de aarde, het heelal, het leven, de mens,... Het verhaal wordt doorspekt met anekdotes over de hoofd- en bijrolspelers in het grote verhaal van de (geschiedenis van de) natuurwetenschappen, en je komt een heleboel (veel te veel om ze allemaal te onthouden zelfs) weetjes tegen die je doen glimlachen of je verwonderd achterlaten. Dit is een soort naslagwerk in zekere zin, om af en toe nog eens fragmenten uit te herlezen.

En ik leerde er -naast de vele feiten en theorieën die erin uitgelegd staan- ook volgende dingen:

- In de wereld van het grote (het heelal) en het kleine (atomen, cellen) zijn de aantallen die gehanteerd (moeten) worden van een orde die niet te bevatten is voor een mens.
- Om in de wetenschap de erkenning te krijgen die je verdient, moet je geluk hebben, je kennis op het juiste moment, op de juiste manier en op de juiste plaats delen. Zoniet gaat een ander gegarandeerd met de pluimen lopen.
- Eigenlijk zijn wij zeer nietige wezens, die zichzelf héél belangrijk wanen, maar die slechts een fractie van die "geschiedenis van bijna alles" uitmaken en er maar een heel kleine plaats in hebben. Onszelf zien als het centrum van de wereld (laat staan het heelal) of als iets waar de evolutie naartoe gewerkt heeft, is ontzettend aanmatigend.

Kijken in de ziel: toptrainers - Coen Verbraak

Nadat Coen Verbraak al eerder psychiaters interviewde voor de tv-reeks Kijken in de ziel deed hij in deze reeks hetzelfde met toptrainers (uit Nederland), en de interviews (behalve dat met Van Haneghem) verschenen ook in boekvorm.

Foppe de Haan, Guus Hiddink, Leo Beenhakker, Co Adriaanse, Bert van Marwijk en Louis van Gaal passeren de revue en worden soms dezelfde vragen voorgelegd, waardoor je een beter zicht krijgt op wat de rol van een trainer is in een voetbalclub (of een nationaal elftal). Ondanks de individuele verschillen blijken enkele zaken opvallend vaak terug te keren: trainers moeten in de eerste plaats het verhaal kunnen overbrengen, ze moeten spelers beter maken door dicht bij hen te staan en hen te coachen (jammer genoeg vertelt enkel Foppe de Haan iets meer over hoe je dat doet), het trainersvak is een eenzame stiel en het helpt als je zelf toch minstens een redelijk goed voetballer was (maar topspelers zijn niet noodzakelijk toptrainers, of zoals Co Adriaanse het al ooit eens eerder uitdrukte: "Een goed paard is daarom nog geen goeie ruiter.")

Toch bleef ik, omdat de trainers eigenlijk weinig ingaan op hoe ze het precies doen, een beetje op mijn honger zitten. Ik had verwacht dat dit boek me méér zou leren over management en leiderschap, en nét dat aspect wordt wat onderbelicht.

Muzikale voorbereiding op het EK 2012

Indie label Indiecater has released a new compilation, with 11 bands singing about the Irish national football team, as Ireland will participate in het European football championship in June this year, for the very first time since 1988. You can buy the compilation here for only 5 euro.

Ik wees hier al eens eerder op de leuke compilaties die het label Indiecater maakt. Vorig jaar hadden ze deze leuke kerstcompilatie en ik gebruikte twee liedjes uit hun WK2010-compilatieproject Fast forward in deze 8tracks-mix, opgedragen aan Jan Wauters.

In de aanloop naar het EK voetbal dit jaar in Polen en Oekraïne heeft Indiecater zich geconcentreerd op het Ierse elftal, en elf bands maakten speciaal een liedje dat een link heeft met het Ierse voetbal. Je kan de compilatie hier bestellen voor slechts 5 euro.

Hier alvast een voorproefje / Have an advance taste :

3 Nil-Nils (mp3) by Ican Ican't 

Nabeschouwing AA Gent - Levski Sofia (Europa League)

Na afloop van de door AA Gent gewonnen Europa League-wedstrijd tegen het Bulgaarse Levski Sofia (in Antwerpen beter bekend als Vitosha Sofia), hadden wij een gesprek met Wils, één van de smaakmakers van de avond.
Hij blikte tevreden terug op de wedstrijd: "Ik denk toch dat de overwinning verdiend was, gezien Gent de meeste kansen kon creëren en ook de beste tactiek gekozen had. Zo had doelman Jorgacevic geopteerd voor camouflage op het besneeuwde veld. In zijn witte uitrusting bezorgde hij de Bulgaarse enkeling die erin slaagde door onze verdediging te breken, de schrik van zijn leven door uit het niks op te duiken, wat de kwaliteit van de afwerking door hun spitsen niet bepaald ten goede kwam."
Wils was niet alleen tevreden over het verdedigend vermogen van AA Gent, maar vond hen aanvallend ook sterk: "Onze verdediging zat uiteraard zo goed op slot als een bevroren fietsslot (nvdr: Wils zou dat later die avond overigens effectief ondervinden), maar ook aanvallend kwamen we er goed uit. Vooral via El Ghanassy en Arbitman, die zich liet inspireren door het Gentse volkslied, zorgden we voor gevaar. Jammer was wel dat we te vaak probeerden een corner te versieren, hoewel Nederlands onderzoek heeft aangetoond dat die slechts zeer weinig doelgevaar, laat staan doelpunten, opleveren."
Over de scheidsrechter en zijn assistenten was Wils minder te spreken: "Er waren al duidelijke problemen omdat die ene grensrechter telkens de electronica van zijn vlaggetje haperde, zwaaide, wat door de scheidsrechter verkeerdelijk aanzien werd voor buitenspel, en er is natuurlijk de niet-gefloten penalty op Arbitman in de eerste helft. Maar bovendien bleek de scheidsrechter vooringenomen: zo kende hij Gent méér vrijschoppen toe dan Sofia, hoewel Luxemburgs onderzoek aangetoond heeft dat vrije trappen zelden tot doelgevaar, laat staan doelpunten, leiden."
Terecht was Wils tevreden over zijn eigen prestatie: "Ik kende vanavond toch wel een topavond. Ik kwam vaak snedig uit de hoek, al zal de inname van 2 Westmalle Dubbels daar ongetwijfeld ook voor iets tussen zitten. Bovendien vind ik toch dat ik in deze weersomstandigheden fysieke paraatheid vertoond heb door de kilometers door de sneeuw deels met de fiets, deels te voet af te leggen. Ik leverde vaak voorzetten die enkel nog in doel moesten gekopt worden, en de mentale voorbereiding zat ook goed. Ik had me bovendien goed voorbereid op de wedstrijd door niet enkel op Sport.be maar ook op Sporza alle gegevens te bekijken. Bovendien heeft Keniaans onderzoek aangetoond dat een stampede van panikerende Buffalo's niet enkel in staat is Zebra's en Kanaries te overweldigen, maar ook Ajuinen tot tranens toe weet te bewegen, dus ik had er alle vertrouwen in dat ook de Sofianen voor de bijl zouden gaan."
Dat Jorgacevic secuur stond te keepen, is ook Wils niet ontgaan: "Voor mij blijft onze doelman toch het prototype van een degelijk sluitstuk op de defensie. Wist u trouwens dat Sri Lankees onderzoek heeft aangetoond..."
We kregen niet meer het hele interview met Wils mee, maar we veronderstellen dat Wils zal geantwoord hebben dat het belang van onderzoek relatief is, ook in de voetbalsport.

Het betreft hier uiteraard niet AA Gent-speler Stef Wils, maar wel degelijk een (familie)naamgenoot die samen met mij lekker warm, met chips, nootjes, trappist en pintjes de wedstrijd volgde op Sporza.

Eindhoven

Donderdag en vrijdag was ik voor een vorming (Goldsteintraining voor trainers) in Eindhoven. In maart is er nog een terugkomdag voorzien, en daar kijk ik alvast heel hard naar uit.

De vorming was immers goed : ik heb er heel veel geleerd, veel kunnen oefenen en voel me steviger staan om dit straks in mijn eigen team over te brengen. Maar méér nog dan dat was het fijn om al die nieuwe mensen (op een psychiatrisch verpleger na was ik de enige Vlaming in het gezelschap van 24 deelnemers) te leren kennen. Nu ja, niet allemaal natuurlijk (dat kan ook niet), maar ik heb echt wel een aantal écht leuke mensen leren kennen. Omdat dit soort specifieke opleidingen maar heel beperkt gegeven wordt (in Vlaanderen geeft niemand ze nog tegenwoordig), waren de deelnemers uit heel verschillende delen van Nederland (en dus ook België : Gent en Rekem) afkomstig, én uit heel uiteenlopende sectoren binnen de hulpverlening. Door het trainingsaspect waarbij je veel moet oefenen, spreek je ook al eens wat meer met elkaar. Ik heb er écht van genoten...

En natuurlijk voelden deze 2 dagen ook een beetje aan als een klein reisje. Ik ging immers met de trein (wel al om 5u24 in Gent mijn eerste van 3 treinen om ter bestemming te raken...) en overnachtte in een goedkoop, door het werk betaald "bed & breakfast" (al kom ik daar later nog op terug).

Al tijdens de treinrit mocht ik me verbazen over het nieuwe dat ik te zien kreeg. Mijn eerste trein (tot Luik) bood me niks nieuws (dat traject deed ik al eerder), maar op de volgende trein (tussen Luik en Maastricht) werd ik ergens tussen Luik en Bressoux (en dus nog volop in Wallonië) verrast door het grote reclamebord bij een slagerij ("Slagerij Halal / Helal"). Het las vertrouwd, maar nét dat was vreemd : een "boucherie" in (niet echt, maar je snapt wel wat ik bedoel) het hart van Wallonië met enkel een nederlandstalige aanduiding. Ik zie het omgekeerde nog niet zo gauw gebeuren zonder een fulminerend schrijven van de Peumansen en De Wevers van een steeds bekrompener en wereldvreemder navelstarend Vlaanderen.

's Avonds na de vorming en na het inchecken in mijn overnachtingsoord trok ik Eindhoven in. Mijn kennismaking met mijn "Bed & Breakfast" (weliswaar het goedkoopste van Eindhoven) viel dik tegen. Een armzalige kamer (niet één stopcontact in de badkamer) met drie bedden en een versleten kast, een frigo met daarop een tv (ik had een éénpersoonskamer gereserveerd en de website beloofde me naast TV ook een internetaansluiting : nog steeds geen idee waar ik die had moeten vinden...) werd me aangeboden door een Engels sprekende, weliswaar vriendelijk lachende maar steeds nors en kortaf communicerende medewerker, die me meteen vroeg of ik meteen wou betalen (nog voor ik mijn kamer had gezien en nadat ik amper mijn naam had uitgesproken), die me eerst enkel een kwitantie wou geven voor het bedrag dat ik nog moest en pas toen ik de mail waarin stond dat ik een voorschot had betaald en dat ze dit hadden ontvangen, bovenhaalde, het bedrag wou aanpassen aan de reële prijs die ik betaalde. Het "breakfast" gedeelte was zelf een boterhammetje smeren en zelf een tas en bord zoeken in een klein keukentje. Nu ja, gelukkig was het maar voor één nacht en heb ik er uiteindelijk enkel geslapen en ontbeten, meer niet...

Ik at 's avonds een lekkere vegetarische schotel in het Grand Café Berlage (ik had me gelukkig voorbereid en opgezocht op internet waar ik vegetarisch kon eten in Eindhoven), wandelde wat rond in het centrum, twijfelde om naar de film te gaan en besloot toen toch maar een kijkje te nemen of ik niet naar de Europa League-wedstrijd van PSV kon kijken (ik had al berichten gelezen in een krant in het grand café dat de voorverkoop moeizaam verliep). En zo belandde ik (ondanks de toch wel hoge inkomprijs -25 euro- voor een avondje voetbal) alsnog in het mooie Philips Stadion voor de wedstrijd tegen Sampdoria Genua. Links boven ons bevond zich het vak voor de Italiaanse supporters, die heel de wedstrijd lang zeer enthousiast hun ploeg aanmoedigden (zelfs als die volop tot verdedigen gedwongen werden). Hoewel ik in principe een neutrale toeschouwer was (met misschien een heel lichte voorkeur voor PSV, uit "sympathie" voor de stad waar ik verbleef), voelde ik dat ik tussen al die PSV-supporters toch geleidelijk aan meegezogen werd in het aanmoedigen van en meeleven met de thuisploeg, en toen ze in de 90e minuut de gelijkmaker konden scoren, was ik daar haast even blij mee als ik ben met een doelpunt van AA Gent...

Wat me 's morgens, toen ik nog even door Eindhoven wandelde na mijn ontbijt en uitchecken, opviel, is hoezeer ook in Eindhoven (net als in andere Nederlandse steden trouwens) moderne architectuur een prominente rol opeist in het straatbeeld. Meer nog dan in onze steden ontstaat daardoor een scherp contrast tussen oude(re) gebouwen en de moderne, recente gebouwen.

Jan Wauters : muzikale ode

Deze week overleed Jan Wauters, één van de grootste sportjournalisten en commentatoren die we ooit hadden. Deze mix is opgedragen aan hem...

1. Fantastico - Kretek vs DJ Low : met een sample van Jan Wauters die commentaar levert bij België - Ierland, de barragewedstrijd die uiteindelijk tot kwalificatie voor de Rode Duivels zou leiden voor het WK 1998 in Frankrijk (dankzij de 2 - 1 van Luc Nilis)

2. J.O.S. days - The Nits : akoestische versie van het nummer over voetbaldromen (voor een 2 Meter Sessie)

3. God's footballer - Billy Bragg

4. Don't get fooled by the football players' summery outfit - Le Man Avec Les Lunettes (uit Fast Forward, een Indiecater compilatie ter gelegenheid van het WK 2010)

5. Vamos a ganar el mundial - The Yellow Melodies : eveneens uit Fast Forward

6. You'll never walk alone - Gorki

7. Give him a ball... (Peel session) - Sultans Of Ping

8. La vida tombola - Manu Chao : een ode aan Diego Maradona

9. Ponta de Lanca Africano (Umbabarauma) - Jorge Ben : het origineel van dit nummer van Soulfly, waarin een voetballer aangemoedigd wordt

10. Half time - Mogwai : uit de soundtrack bij Zidane : a 21st century portrait

Pas op voor de gokchinezen (met tips hoe ze te herkennen !)

Wie tegenwoordig een voetbalwedstrijd (bij voorkeur in tweede klasse) bezoekt, heeft in ieder geval wat vertier als het op het veld niet veel soeps is. Immers, je kan je bezighouden met gokchinees-spotten ! Eens je zo'n gokchinees (moet daar een hoofdletter of niet ?) gezien hebt, bel je de politie en die plukt hem dan netjes van de tribune.

Dankzij het voorval in Mechelen (bij de wedstrijd Racing Mechelen - Lierse) weten we trouwens hoe we zo'n gokchinees kunnen herkennen :

* zondert zich af van de rest van het publiek

* belt vaak op zijn gsm

* wil niet op de foto

Volgens mij zitten de tribunes ook nog vol gokbelgen, gokturken, goknederlanders, gokivorianen (vooral in Beveren),...

Gezien : Looking for Eric

Films van Ken Loach hebben al altijd de gewoonte gehad me te raken, onder mijn huid te kruipen. Loach slaagt er immers in een kant van de maatschappij op zo'n mooie en accurate wijze te laten zien, terwijl we die anders amper te zien krijgen. Vanuit mijn werk heb ik al mogen zien hoe écht zijn verhalen zijn, en bovendien tonen die films ook de liefde en de schoonheid die zelfs tussen arme en gekwetste mensen aanwezig is. Ik kijk dan ook altijd uit naar de nieuwe film van Loach...

Zeker wanneer nu ook nog eens een icoon uit het voetbal deel uitmaakt van de film en zélf meespeelt, is de nieuwsgierigheid snel geprikkeld en dus kon ik het niet laten deze film in de bioscoop te gaan zien. Looking for Eric vertelt het verhaal van een postbode die door persoonlijke problemen (worstelen met de verloren liefdes, als alleenstaande zorgen voor twee tieners,...) helemaal geïmmobiliseerd geraakt en tot niets meer komt. Zijn werk loopt het in het honderd (hij gooit de brieven die hij moet bestellen niet over de haag, maar steekt ze in zijn kast...) en hij draait rondjes in zijn eigen hoofd zoals hij rondjes rond een rotonde blijft rijden in de openingsscène. Eric Bishop kan zich niet meer herinneren wanneer hij, ondanks de vele vrienden die hij heeft, voor het laatst gelukkig was. Hij leeft in een verleden, waarvan ook stervoetballer Eric Cantona van Manchester United (de postbode is een echte ManU-fan) deel uitmaakt. Wanneer Cantona plots -als in een magisch-realistisch tafereel- in zijn kamer staat en zijn persoonlijke coach wordt, neemt Eric (de postbode, het is soms wat verwarrend...) zijn leven weer in handen, met vallen en opstaan...

Je zal me zeker niet horen zeggen dat dit geen goeie film is, al zijn er twee redenen waarom ik minder genoot van deze film dan van andere Loach-films. Er is een meer persoonlijke reden maar wat het meest storend is, is de soms prekerige en belerende toon die in de film sluipt. Vooral in de scènes waarin Cantona gesprekken voert met de postbode (Cantona schakelt dan bovendien voortdurend tussen Frans en Engels), lijkt de ex-voetballer soms wel een levend zelfhulpboek vol Bond-Zonder-Naam-wijsheden. Vooral in het eerste deel van de film werkt dat al eens op de zenuwen (toch op de mijne...), maar gelukkig gaat het na een tijd beter met de postbode, waardoor dit soort semi-filosofische beschouwingen minder aanwezig worden in de film.

Wat het voor mij ook moeilijker maakte (en dat is dan de meer persoonlijke reden natuurlijk...) is dat deze film voor mij op dit moment behoorlijk confronterend was, door de thema's die ook aan bod kwamen : hoe omgaan met de breuk met iemand die je graag ziet, hoe ga je daarna met die geliefde om, hoe neem je je leven terug in handen, hoe kom je tot een evenwicht tussen verdriet en de taken die je moet opnemen en waarvoor anderen op je rekenen,... ? Dit zijn allemaal vragen waar ik de laatste weken ook mee worstel, en dus werd ik door deze film toch ook een beetje teruggeworpen tussen al mijn zorgen van de laatste tijd, en door de prekerige toon vond ik niet meteen helpende elementen in deze film voor mijn eigen leven. De manier waarop het allemaal nog behoorlijk vlot steeds beter wordt, was nu ook niet bepaald van die aard dat ik het gevoel had dat ik hier een spiegel voorgehouden werd waaruit ik ook kon leren. Een afloop zoals in de film lijkt me onwaarschijnlijk (er zijn trouwens ook genoeg verschillen in de verhaallijnen van de film en van mijn huidig leven) en wat voor de postbode werkt, daarvan heb ik niet het gevoel dat het voor mij echt zou kunnen werken.

Dit beïnvloedt mijn ervaring van deze film, maar is voor anderen wellicht minder een probleem. Dus als je het niet al te erg vindt dat het een tijdlang in de film wat prekerig en belerend is, kan ik je deze film wel aanraden. En voor elke voetbalfan is het sowieso meegenomen nog eens te mogen genieten van de mooiste voetbalmomenten van Eric Cantona bij Manchester United, die mooi geïntegreerd worden in deze film...

Verdiend !

Standard Luik is (opnieuw) kampioen, en dat is meer dan terecht. Vandaag mag dan geen gedenkwaardige match geweest zijn (eerder een boksmatch, met alweer een beschamend ongeremde Wasilewski bij Anderlecht), maar over het hele seizoen kan je alleen maar zeggen dat de beste ploeg van het land kampioen geworden is...