Gelezen (87)

Mosquitoland - David Arnold

Dit is een vaak grappige en mooi geschreven "road story" over een meisje dat wegloopt bij haar vader en stiefmoeder om haar moeder, waarvan ze vermoedt dat die in nood verkeert, te helpen. Zoals gebruikelijk in dit soort verhalen laat David Arnold niet enkel de fysieke weg zien die ze aflegt, maar ook de emotionele en geestelijke weg van het hoofdpersonage. Tussen de regels door is het boek bovendien kritisch voor hulpverlening die focust op medicatie en aan het verhaal van de patiënt voorbijgaat.

To kill a mockingbird - Harper Lee

Je zou het verhaal kunnen terugbrengen tot dat van de advocaat die een zwarte die beschuldigd wordt van verkrachting, verdedigt, maar dat is toch tekort doen aan dit monumentale en iconische boek van Harper Lee. Het beeld dat geschetst wordt van het rurale zuiden van de VS tijdens het interbellum, waarin racisme sterk aanwezig blijft, is zoveel rijker dan dat. Het is niet alleen een heel mooi geschreven boek, de auteur slaagt er ook in met veel zin voor detail een beeld op te roepen dat nuance combineert met maatschappelijk engagement.

At home - Bill Bryson

Met de kamers van de oude domineewoning waar Bill Bryson woont in Engeland als gids, neemt hij ons mee doorheen de geschiedenis van een heleboel dagelijkse activiteiten, voorwerpen, domeinen,... Dat doet hij met heel veel humor. Dat maakt dat je niet constant het gevoel hebt overladen te worden met wel heel veel informatie. Vaak zijn de verhalen markant, interessant, verrassend en soms zelfs ontroerend. Dit boek is een hele turf, maar de moeite toch wel waard, met aandacht voor geschiedenis, architectuur, kunst, volkskunde,....

Deep south - Paul Theroux

Dit keer neemt Paul Theroux ons in zijn reisboek niet mee naar verafgelegen gebieden (nu ja, voor ons wel nog natuurlijk) maar naar het voor hem verrassend dichtbije zuiden van de Verenigde Staten. Staten als South-Carolina, Georgie, Alabama, Arkansas, Mississippi,...: ze vormen de achtergrond voor een verhaal over armoede, onderontwikkeling maar ook racisme en wapenfanatici. Theroux vermijdt de grote steden en zoekt echt kleinere steden en het platteland op om te schetsen hoe de Burgeroorlog nog steeds nazindert in het door jobvlucht geteisterde zuiden.
Jammer genoeg wordt de boodschap van Paul Theroux nogal drammerig gebracht: het zuiden is er minstens zo erg aan toe als de Derde Wereld, maar ontvangt weinig middelen van de VS-overheid en rijke weldoeners, die liever miljoenen en zelfs miljarden pompen in arme landen ver weg dan in de eigen achtertuin. De auteur herhaalt dit echter zo vaak dat het gaat vervelen, iets wat hij uiteindelijk ook zelf begrijpt als hij een keer te veel Clinton als voorbeeld aanhaalt in gesprekken met arme, zwarte boeren.
Die nodeloze herhalingen kenmerken ook wel een beetje de rest van het boek. Sommige zinnen worden te vaak herhaal (zoals bij de wapenshows, waar hij niet komt om te oordelen, maar om te kijken en luisteren). Soms gebeurt het zelfs dat in eenzelfde stukje van het verhaal de herhaling toeslaat en achtergrondinformatie dubbel gegeven wordt, vaak met dezelfde woorden.
Theroux grijpt graag terug naar de literatuur om toestanden te duiden en vergelijkingen te trekken tussen heden en verleden. Een jammerlijk gemiste kans is wel dat hij muziek (en in feite ook film) als cultuurgoed te weinig betrekt in die beschouwingen, hoewel de muziekcultuur toch erg prominent aanwezig is in de VS en niet in het minst in het zuiden. Wie weet hoe groot country is en welke maatschappelijke invloed het genre heeft, kan niet goed begrijpen waarom we er amper iets over te lezen krijgen in dit boek. In het interludium over het woord "nigger" komt hiphop nog wel even aan bod en heel spaarzaam wordt de blues binnengebracht in het verhaal, maar dat staat toch niet in verhouding tot de impact die muziek had en heeft.
Wat het volgen van het verhaal ook bemoeilijkt, is dat nergens in het boek een kaartje opgenomen is, dat de lezer zou kunnen helpen zich te oriënteren bij de omzwervingen die hij maakt.
Paul Theroux blijft een begenadigd schrijver, maar dit boek is toch het minst goeie dat ik van hem las, omwille van de gemiste kansen en omwille van de uiteindelijk storende herhalingen.

Gelezen (73)

Adventures in architecture - Dan Cruickshank

Dit boek van Dan Cruickshank hoort bij een reeks die de man maakte voor de BBC. Het maakt de stukjes soms wat kort en je mist de beelden. Van de meeste plaatsen (gebouwen, steden,... van architecturale waarde, verspreid over de hele wereld) staan er wel foto's in het boek, wat handig is, want er zit heel wat bij dat ik niet kende. Jammer is wel dat niet alle besproken plekken met een foto geïllustreerd zijn. Behalve de geschiedkundige achtergrond krijg je heel vaak ook een oordeel vanuit architectonisch perspectief, dat overigens meestal wel héél lovend uitvalt. Enkel in het laatste hoofdstuk, wanneer gebouwen en plaatsen besproken worden die verbonden zijn met het thema macht, is Cruickshank ineens vaak heel negatief. Wat meer nuancering had geen kwaad gekund, maar het is wel een interessant boek en ik ben ook benieuwd geworden naar de BBC-reeks.

Zeitoun - Dave Eggers

In dit boek laat Dave Eggers zien dat hij in de eerste plaats een journalist is, zij het wel één die heel mooi kan schrijven. Eggers vertelt het verhaal van Abdulrahman Zeitoun, een in Syrië geboren Amerikaans staatsburger die in New Orleans woont. Wanneer de orkaan Katrina er toeslaat, besluit hij er te blijven en hij helpt de slachtoffers die hij kan helpen. En dan verandert alles in een nachtmerrie: hij wordt opgesloten in een wel heel erg op Guantanamo lijkende gevangenis die ineens opgericht werd. 
Huiveringwekkend en ontstellend is het te lezen waar de prioriteiten van de overheid blijken te liggen tijdens deze grote natuurramp. Zo blijkt president Bush niet gehinderd door schaamte wanneer hij, terwijl duizenden armen hun woning kwijt zijn in New Orleans, zijn medeleven te betuigen met een rijk Congreslid en zijn familie omdat ze hun (ongetwijfeld luxueus) zomerverblijf langsheen de Mississippi kwijt zijn... En de manier waarop de hulp langzaam op gang komt en essentiële voorzieningen maar niet geïnstalleerd raken in de Superdome, waar de vluchtelingen opgevangen worden, maar intussen in no time een noodgevangenis gebouwd wordt om "terroristen" op te sluiten, doet je bijna van je stoel vallen van verbazing en nog meer van verontwaardiging. Om Hamlet te parafraseren: "there's something rotten in the United States" wanneer je tegenwoordig beelden ziet van overdreven politiegeweld en geconfronteerd wordt met het verhaal van Zeitoun, het verhaal van hoe de strijd tegen terreur een complete aanfluiting vormt van alle basisregels van de democratische rechtsstaat.

Johann Holtrop - Rainald Goetz

Het is wennen aan het jachtige, frenetieke tempo van de zinnen in dit boek van Rainald Goetz, die het verhaal vertelt van Johann Holtrop, een manager die een blitscarrière maakt binnen een bedrijf dat met heel wat onbestemde zaken tegelijk bezig is (het is eigenlijk meer een consortium, maar doorheen het boek wordt slechts bij mondjesmaat duidelijk wat er nu precies gedaan of gemaakt wordt). In dit boek maken we kennis met zijn neergang. Het is dan een wrange, sarcastische, striemende aanklacht tegen het neoliberale en hyperkapitalistische Duitsland van de jaren 90 en het vorige decennium. De managers blijken vooral gebakken lucht te verkopen, de financiële sectoren en actoren (de banken en bedrijven, de financieel directeurs,...) zijn bezig met dingen die als een psychoticus los lijken te staan van de realiteit en slogans zijn zo hol en leugenachtig dat zelfs de gebruikers niet weten wat ze betekenen: ze zijn inhoudsloze (maar hyperefficiënte, tenminste tot de zeepbel springt) verkoopsargumenten. De kaderleden leven in een constante hyperconcurrentiële relatie tot elkaar van "verslinden of verslonden worden" en de moraal is hyperindividualistisch. Deze roman lijkt me dan ook een prachtige illustratie van waar het tegenwoordig misgaat en hoe rijken daar behalve psychisch tamelijk ongeschonden uit blijven komen, terwijl de hele maatschappij opdraait voor de meedogenloze mallemolen van "de economie" en "de markten". Hoewel dit boek niet heel vlot leest, is het de inspanning zeker waard!

Rotterdam

Het voorbije weekend bracht ik door in Rotterdam. Deze stad is uiteindelijk niet zo ver, mijn vriendin en ik hadden er een mooie studio die we huurden voor 2 nachten en voor wie houdt van (of interesse heeft voor) architectuur, is het een waar paradijs. Al hebben we er ook lekker gegeten, en gewoon genoten van de andere omgeving...

Met een (papieren én levende) gids werd het een ware ontdekkingstocht, en ik wil u enkele mooie plaatjes toch niet onthouden :

Architectuur

Ik ga hier eens iets gewaagd posten. Want eigenlijk weet ik niets af van architectuur. En dus is alles wat ik hieronder ga zeggen, het oordeel van een complete leek. Want dat ben ik dus, een complete architectuurleek. Daar helpen geen 50 bladzijden "De architectuur van het geluk" van Alain de Botton aan...

Een architecte die ik ken, huldigt heel hard het principe "form follows function". Ik kan me voorstellen dat dat inderdaad een goed principe is, maar omdat ik op zich niet zo heel veel verstand heb van functionaliteit in architectuur, laat ik me zelf in mijn beoordeling van architectuur enkel leiden door esthetische motieven. Vind ik het mooi, dan is het voor mij "goeie" architectuur. Méér vragen stel ik me meestal niet eigenlijk. Je zou kunnen zeggen dat voor mij "function follows form". Al is dat wellicht ook weer overdreven, want zoals ik al zei, over function heb ik weinig zinvols te melden.

Ik laat me bij architectuur verleiden door vormen, door strakke lijnen (of vloeiende lijnen ook), door mooi ogende vondsten, door imitaties van de natuur of net door een hypermoderne, sobere look met veel ruimte en licht. Ik stel me weinig vragen over hoe het zou zijn om daar effectief te wonen, hoe ik in zulke ruimtes mijn meubels, mijn boeken, mijn cd's zou kwijt moeten... Als het er mooi uitziet, ben ik allang blij. Trouwens, ik kan me toch niets permitteren dat hoogstaande architectuur is. Dus ik hoef me daar ook geen zorgen over te maken natuurlijk...

Maar ! Ik wil eigenlijk wel meer weten over wat iets goeie architectuur maakt, en ik wil dat leren van iemand met verstand ervan. Zoals die architecte ;-)

Ik ben benieuwd wat ik er allemaal ga over leren...