Gelezen (164)

Dolende zielen - Cecile Pin

Ik herinner me van eind de jaren zeventig, toen ik nog in het lager zat, dat er Vietnamese bootvluchtelingen in het nieuws waren en dat er zelfs enkele kinderen onder hen op onze school (zij het niet in mijn klas) belandden. Ik stelde me toen voor dat ze helemaal vanuit Vietnam met een klein bootje (zo'n Chinese platboot zoals ik kende uit Suske en Wiske) naar de Belgische kust gevaren waren. Ik besefte toen uiteraard niet hoe ver Vietnam wel was en dat zoiets onmogelijk zou zijn. Ik had me wel, meen ik me te herinneren, afgevraagd waarom ze helemaal tot hier waren gekomen terwijl op het journaal te zien was op het kaartje dat getoond werd dat ze een heleboel andere landen waren gepasseerd. Maar verder wist ik als kind eigenlijk niets over hen en in al die jaren sindsdien veranderde dat niet echt. Af en toe kwam de herinnering even terug zonder dat ik me afvraagde hoe dat dan precies zat en waarvoor ze op de vlucht waren (ik veronderstelde armoede na de Vietnamoorlog, eerlijk gezegd).
Cecile Pin schrijft in Dolende zielen over de reis van haar moeder en nonkels uit Vietnam, tot ze als volwassenen in Engeland wonen en zij hun verhaal in fictie giet met behoud van de essentie van die realiteit. En nu vallen de puzzelstukken een beetje in elkaar en krijg ik niet alleen een andere maar vooral een bredere en meer gefundeerde blik op de "Vietnamese bootvluchtelingen" uit mijn kindertijd.
De auteur doet dat doorheen een mooi geconstrueerd verhaal waarin de oudste dochter en oudste overledene uit een gezin dat hun dorp verlaat, centraal staat. Ze beschrijft niet alleen de gebeurtenissen, maar ook al die ingewikkelde en complexe emoties die ontstaan tussen trots op wat bereikt wordt en schaamte, schuldgevoel en verdriet. Aanvankelijk duurde het even maar daarna werd ik met hevigheid het verhaal in gesleurd en las ik met plezier over weer een deeltje van de wereld dat eigenlijk aan mij voorbij was gegaan ondanks die vroege herinnering.

Maeterlinck. Een Nobelprijs voor Gent - André Capteyn

Dit boek van André Capteyn over het leven van Maurice Maeterlinck, zijn literaire nalatenschap en de sporen die in Gent terug te vinden zijn van de Nobelprijswinnaar Literatuur 1991, is ontstaan uit de brochure die in 1999 uitgegeven werd door de Stad Gent. Die brochure kwam er ter gelegenheid van de 50e verjaardag van Maeterlincks overlijden en werd dus bijgewerkt en geactualiseerd door Capteyn in 2008.
Hoewel hij in het Frans schreef en doorgaans Frans sprak, is deze gegoede Gentenaar echt een kind van mijn geboortestad, die toch ook vaak met gewone Gentenaars en een mondje Gents sprak. In Gent (en in Vlaanderen en Nederland in het algemeen) is deze Nobelprijswinnaar vrij snel in de vergetelheid beland, maar de auteur van dit boek weet hem toch weer tot leven te wekken in een boek dat de interesse moet aanwakkeren, wat alvast bij mij lukte.
Het boek bevat ook eerder onvertaald gebleven fragmenten uit zijn autobiografische geschriften met jeugdherinneringen. Waar de stijl van Capteyn eerder zakelijk is, weten die stukken te bekoren door de zwierigheid van Maeterlincks taal.
Dit boek is voor elke Gentenaar maar eigenlijk voor iedereen een aanrader!

Gelezen (163)

Zwarte zomer - Tea Tupajic

Tea Tupajic overleefde de gruwel van Srebrenica, waar Serviërs in de jaren negentig de Nederlands soldaten van de VN-vredesmacht belegerden en alle Bosnische jongens en mannen vermoordden. Twintig jaar later sprak ze met meer dan honderd van de Dutchbat-veteranen en verwerkte hun verhalen niet alleen tot een toneelstuk maar ook tot dit boek, dat via doorgaans korte fragmenten uit het leven toen en nu van de Dutchbatters (samengeweven tot zes prototypische personages) de dagelijkse realiteit daar tastbaar maakt. Ze slaagt er in om "de banaliteit van het kwaad" dichtbij te brengen, de terloopsheid van de gruwelijke ontwikkelingen. Het boek confronteert omdat het de laffe houding van het Westen zo zichtbaar maakt in de kleinste details. 

Open ogen - Remco Campert

In de dichtbundel Open ogen uit 2018 kiest Remco Campert voor grote toegankelijkheid van zijn gedichten, met weinig moeilijke woorden, met vaak korte gedichten en met een vlotte leesbaarheid. Dat zorgt ervoor dat de gedichten over het geweld in de wereld (de aanslagen in Brussel, de Syrische burgeroorlog, de haat tegen vluchtelingen,...) des te harder binnenkomen. Ze zijn niet omfloerst, verhullen de gruwel niet (en tonen die ook niet exhibitionistisch en sensatiezoekend) en treffen ze zo raak dat zelfs de slechte verstaander begrijpt wat Campert wil zeggen. Aangrijpend is bijvoorbeeld het gedicht over dat jongentje (van die iconische foto) die dood op het strand ligt, een kleuter verongelukt bij de oversteek over de Middellandse Zee.
Tussen deze ogen openende gedichten onderzoekt Remco Campert ook in meerdere gedichten het wezen van de poëzie zelf, als een dichter die zijn eigen métier in de handen neemt, langs alle kanten bekijkt en zo de essentie ervan tracht terug te vinden.
Deze bundel is een erg mooie verzameling gedichten die ook wie niet thuis is in de poëzie, kan aanspreken. Zeker wanneer de actualiteit (van toen, maar helaas nog steeds actueel) het onderwerp vormt, raakt hij evengoed het hart van de niet-poëzielezer. 

Een visje bij de thee: drieëntwintig verhalen en achtenzestig versjes uit eenentwintig boeken - Annie M.G. Schmidt

Een visje bij de thee is een bundeling van 23 verhalen en 68 gedichten van de gevierde Nederlandse auteur Annie M.G. Schmidt, met wie iedereen van mijn generatie opgroeide, zelfs hier in Vlaanderen. En mensen als ik geven graag het stokje door aan de volgende generatie. Toen mijn kinderen klein waren, las ik voor uit de grote gedichtenbundel van haar, 's avonds voor het slapengaan. Willekeurige bladzijden werden gekozen en ik las voor, af en toe dezelfde gedichten (diegene die het meest succes hadden). Jip en Janneke en Pluk van de Petteflet, ook grote voorleesfavorieten in veel gezinnen, heb ik hen nooit gedeclameerd. Maar ik heb nog steeds dierbare herinneringen, zowel uit mijn eigen kindertijd als uit de hunne, aan die leuke gedichten.
Het was dus nostalgie die me dit boek in Nederland tweedehands liet kopen en nu het boek uit is, kan ik alleen maar eerlijk bekennen dat ik nog steeds enorm genoot van de losse verhaaltjes en de gedichten die in deze bloemlezing zijn samengebracht. Want hoewel ze voor kinderen bedoeld zijn, weten ze ook de volwassenen te bekoren. Er is natuurlijk die mooie speelse taal die Schmidt hanteert, vol grappige rijmen en hier en daar zelf verzonnen woorden. Maar inhoudelijk blijven de verhaaltjes die intussen ruim een halve eeuw oud zijn vaak verrassend fris. Zo vertelt Het fornuis moet weg! over een meisje dat timmervrouw wil worden en een jongentje huisman. Ze bevragen heel wat volwassenen en de één roept dat het niet kan omdat God het niet wil en de ander dat het niet kan omdat het tegen de natuur is, maar door samen met een volwassene logisch na te denken, komen ze tot het besluit dat iedereen best datgene doet wat hij of zij het liefste wil. Annie M.G. Schmidt schotelt die wijsheid niet zomaar voor, nee, ze beschrijft het denkproces van de kinderen en de volwassenen waarmee ze overleggen, en zo wordt het besluit ook voor kinderen goed en helder onderbouwd.
Annie M.G. Schmidt laat in al haar gedichten en haar verhaaltjes een grote liefde voor kinderen zien, waarbij ze soms de heersende normen (over braaf en stout, in die tijd) laat vertegenwoordigen door menselijke en dierlijke personages, maar soms ook gewoon het ondeugende dat in elk kind zit, ruimte geeft.
Soms hebben kinderen en zelfs volwassenen iemand nodig die beide polen in zulke mooie taal een plaats geeft, vroeger, vandaag en in de toekomst. 

In aanwezigheid van Schopenhauer - Michel Houellebecq

Als ik vergeten zou zijn waarom ik niet graag filosofie lees, dan weet ik het dankzij dit boek weer. Filosofie lezen vraagt een intellectuele inspanning die ik op zich wel bereid ben te leveren indien de opbouw zorgvuldig gebeurt zodat ik als lezer kan volgen, maar te vaak dient elk woord uitgebreid gedefinieerd te worden met weer nieuwe te definiëren woorden, zodat de draad algauw bedolven raakt onder een kluwen waar een kat staart noch kop noch eigen jongen in terugvindt.
Dat is helaas ook het geval in dit boek, dat uiteenvalt in twee delen. Er is immers eerst een uitgebreid voorwoord van de vertaler, Martin de Haan, dat ruwweg een derde van het boekje in beslag neemt. Hoewel ik graag de boeken van Michel Houellebecq heb gelezen, kreeg ik door dit voorwoord het gevoel me amper nog iets te herinneren van zijn romans. De vertaler probeert de evolutie in het denken van Houellebecq te schetsen van een fervente aanhanger van Schopenhauer en grote criticus van Wittgenstein tot positivist à la Comte en daarmee nuanceerder van Schopenhauers ideeën. Hij put hiervoor ruimschoots uit teksten van Houellebecq maar die zijn vaak zo ontdaan van de context van het verhaal waarin ze voorkomen (of de essasys) dat ze nauwelijks herinneringen oproepen aan waarover het boek ging waaruit ze komen.
Houellebecqs eigen tekst In aanwezigheid van Schopenhauer is wat dat betreft minder confronterend maar vertoont toch ook het euvel dat in mijn ogen zoveel Franse literatuur kenmerkt: het intellectuele spel (o.a. met de taal en met het denken) primeert te vaak over de inhoud. Dat euvel weet hij nochtans in zijn romans prima te vermijden, maar hier is het bij momenten moeilijk volgen voor lezers die zoals ik niet echt vertrouwd zijn met de werken van de filosofen zelf en enkel een synoptische kennis hebben van hun denkbeelden.
Gelukkig heeft Houellebecq ook in deze tekst nog steeds de volle beschikking over zijn kwaliteiten als schrijver en zijn perfect aanvoelen van wat ik een pre-postapocalyptische tijdsgeest zou durven noemen.  

Gelezen (162)

Dode kamer - Erik Spinoy

Poëzie, zo zei een leraar Nederlands uit het middelbaar ooit, is de kunst om met zo weinig mogelijk woorden zoveel mogelijk te zeggen. Daar moest ik vaak aan denken bij deze bundel gedichten van Erik Spinoy. Vooral in het eerste en derde deel ervan staan veel gedichten die je volle concentratie vereisen omdat elke zin en bijna letterlijk elk woord meerdere betekenissen tegelijk gebruikt om in het korte bestek van het gedicht toch zoveel mogelijk te delen. In het eerste deel gaat het vooral over het verblijf in een exotisch, niet-gespecifieerd land en in het derde deel schetst Pinoy herinneringen uit zijn kindertijd.
In het tweede deel van de bundel staan dan weer de gedichten die hij maakte bij de kunstwerken (ik vermoed video-installaties) van de Belgische Ann Veronica Janssens. Een tijdlang waren kunstwerken én gedichten samen te zien op een website die nu helaas niet meer bestaat. Doordat je niet meer kan zien waar de gedichten bijhoren en/of een reactie op waren, mis je natuurlijk de helft van het plezier. Ik las wel ergens in een oude recensie van deze bundel (die uitgebracht werd in 2011) dat de gedichten heel beschrijvend zijn, maar toch...
Ik lees niet zo vaak poëzie (al nam ik mij intussen voor dat meer te gaan doen) dus een echt goed gefundeerde en door kennis gespekte mening pretendeer ik niet te hebben, maar het belangrijkste is dat ik alvast van deze verzameling gedichten genoten heb. 

Wat we kunnen weten - Ian McEwan

Ik lees zelden recensies van boeken die ik van plan ben te lezen, dus wellicht was mijn beeld vooraf sowieso onvolledig. Wat we kunnen weten van Ian McEwan werd in de berichtjes (vooral op sociale media) die me toch bereikten, vooreerst neergezet als een roman over de klimaatverandering. In het boek dat zich over iets meer dan 100 jaar afspeelt, kijken we over de schouder van het hoofdpersonage mee naar de gebeurtenissen en rampen die ons sinds pakweg 2025 overkomen ten gevolge van (o.a.) de klimaatverandering (die in de toekomst aangeduid wordt als De Ontwrichting).
Dat aspect blijkt uiteindelijk een niet onbelangrijk maar relatief klein deel te zijn van het verhaal en dit boek gaat in de eerste plaats over menselijke relaties, over schaamte, over wat liefde is,... Het gaat ook over overleven, maar dan niet zozeer in de betekenis van rampen overleven, maar van het dagelijks overleven in de omstandigheden waarin je terechtkomt door al dan niet bewuste keuzes én door toeval. Terloops worden allerlei onderwerpen aangereikt en lezen we er verstandige dingen over (zoals over sociale media, waarvan men zich in deze fictieve toekomst afvraagt hoe we ooit zo stom konden zijn die over te laten aan commerciële bedrijven in plaats van aan overheden die de publieke belangen voorop horen te stellen).
Het boek valt uiteen in twee delen: in het eerste deel volgen we literatuurhistoricus Thomas Metcalfe die in het midden van de tweeëntwintigste eeuw probeert het beroemde maar nooit teruggevonden gedicht (sonnetenkrans eigenlijk) Een lauwerkrans voor Vivien terug te vinden. In deel twee lezen we de tekst die hij uiteindelijk vindt bij die queeste.
Zoals ik onlangs nog tegen iemand zei: Ian McEwan stelt nooit teleur, je weet dat het een goed boek zal zijn. En dat is deze roman dus ook: het is een grootse roman die doet wat grootse literatuur doet. Hij zet je aan het denken over universele waarheden en hun betekenis voor je eigen leven.

Gelezen (161)

Hier zijn de laatst gelezen boeken van 2025: 

Pechstrook - Kris Van Steenberge

Een fataal ongeluk met zijn kleine broertje waarvan hij getuige is, heeft verstrekkende gevolgen voor Raphaël, die leren kennen wanneer hij in de gevangenis zit. Het waarom wordt langzaam duidelijk in een verhaal waarin drie hoofdpersonages (Raphaël, diens vader Danny en moeder Nicole) afwisselend hun kant van het verhaal vertellen, in het heden en veelvuldig ook in flashbacks of herinneringen. Een vierde personage, zus Helena, komt pas helemaal op het eind aan het woord.
Kris Van Steenberge slaagt er op die manier in om op een ingenieuze maar niet complexe manier de lezer stap voor stap te laten ontdekken wat in het leven van deze vier mensen gebeurde en tot zo'n verschrikkelijke apotheose kwam.
Ik heb echt wel genoten van dit boek.

 

Houd afstand, raak me aan - Paul Verhaeghe

Paul Verhaeghe schreef dit essay toen we nog volop in corona-tijden zaten, vlak na de eerste lockdown. Wat meteen opvalt, is dan ook dat het minder goed onderbouwd is dan we van zijn boeken gewend zijn en bovendien is het met de inzichten van vandaag ook wel deels gedateerd. Vooral het voorzichtig optimisme dat hij vooropstelt over hoe we uit de pandemie zouden leren, is vandaag helemaal geloochenstraft. Verder komen wel de bekende thema's uit zijn boeken sterk naar voren (waaronder zelfs al een glimps van wat hij later in Wijsheid zou schrijven), zij het hier toch vooral toegespitst op de specifieke situatie van wat de pandemie met onze wereld op dat moment deed.
Het blijft natuurlijk aangename en interessante lectuur maar had hij dit essay met wat meer afstand (ook in de tijd) geschreven, het had wellicht beter geweest (en realistischer). 

 

Steeds verder weg - Boudewijn Büch

Ooit begon het met Eilanden en het tv-programma De wereld van Boudewijn Büch en sindsdien was ik altijd wel geïntrigeerd door de mix van reisverhaal en opeenstapeling van weetjes en curiositeiten die Boudewijn Büch presenteert. Doorheen de verschillende boeken en verdere tv-programma's leerde ik zijn obsessies kennen, zoals Goethe, Napoleon, eilanden en het verzamelen van elk mogelijk zeldzaam boek (zelfs folders of kleine gedrukte pamfletten). Toen ik het verhaal van zijn verzonnen leven leerde kennen (en zijn hang naar leugens om aandacht te krijgen), deed dat niet echt af aan mijn sympathie voor de man.
Toch moet ik bij dit boek vaststellen dat zijn obsessies en eigenzinnige trekjes deze later tijdens zijn leven geschreven reisverhalen zo doordrenken dat ik me er aan begon te storen. Zijn obsessies, op zich een een vreemd maar wel aardig trekje, bepalen echter zijn gedrag in die mate dat je hem gaandeweg steeds meer een verwend kind in een volwassen lichaam gaat vinden. Hij beschrijft zelf zonder schroom hoe hij nogal eisend en arrogant is, hoe negatief hij zich uitlaat over plekken en mensen, niet alleen tegenover de lezer maar ook tegenover de betrokkenen zelf. Bovendien springen het "verhaal" van zijn reizen en de uitgestrooide weetjes zodanig van de hak op de tak soms, dat er bijwijlen amper nog lijn te trekken valt in wat hij ons voorschotelt. Het lijkt soms meer op het protserig demonstreren van al zijn (weetjes)kennis en dat voegt nog meer toe aan het beeld van de schrijver dat hij zelf schetst: dat van een immer aandacht zoekende verwende man die zich heel hebberig opstelt tegenover alle publicaties die hem onder ogen komen (en andere objecten).
Van alle boeken van Büch die ik las, valt dit me dus toch wel tegen. Wie hem toch wil leren ontdekken, raad ik zijn vroege reisboeken aan, waarin die vervelende kanten van de man zelf nog bedekt worden onder zijn capaciteiten als schrijver (die hij ongetwijfeld wel bezat).

De bloemen van het kwaad - Charles Baudelaire

Eind de jaren negentig kocht ik in de reeks Rainbow Essentials deze uitgave van De bloemen van het kwaad (Les fleurs du mal) nadat verscheidene muzikanten in interview die ik had gelezen, ernaar verwezen als inspiratiebron. Mijn nieuwsgierigheid was gewekt en ik las toen met plezier deze gedichten van Charles Baudelaire.
Eind dit jaar nam ik me voor af en toe ook eens wat poëzie te lezen (terug zoals vroeger) en dit was het eerste werk waar ik naar teruggreep. De doorwrochte teksten voelen soms wat archaïsch en barok aan in vergelijking met hedendaagse gedichten maar de donkere rand (en vaak meer dan alleen de rand) is nog steeds sterk aanwezig en spreekt mij enorm aan. Het is dan ook begrijpelijk dat veel van mijn favoriete artiesten, die vaak over de donkere kanten van het leven en de dood zingen, mij op het spoor hiervan hebben gebracht. 

Wall and piece - Banksy

Toegegeven, dit boek van Banksy bevat veel meer foto's van zijn werken dan tekst, maar niettemin is de weinige tekst die tussen de foto's staat (en in een soort voorwoord) verhelderend over de ideeën (en een beetje de werkwijze) van Banksy. Bij de meeste werken staat bovendien vermeld hoelang het werk bleef bestaan (eer het overschilderd of verwijderd werd), een aardigheidje voor de lezer.
Het boek heeft alvast mijn bewondering voor Banksy verhoogd omdat ik nu iets meer inzicht kreeg in zijn beweegredenen en denkwijze. Ik begrijp nu ook iets beter één van zijn meer recente werken, dat verkocht werd en toen zichzelf vernietigde (deels althans, met die ingebouwde versnipperaar).

The death of Bunny Munro

Hoera voor Canvas! Vanaf komende zondag zenden ze de miniserie The death of Bunny Munro uit, die je gewoon op tv kan zien vanaf 20u of op VRT MAX. Bekijk alvast de trailer:

De serie is de verfilming van de roman van Nick Cave, die er meteen ook de soundtrack bij maakte samen met Warren Ellis. De hoofdrol wordt vertolkt door Matt Smith, die je kan kennen als een Dr. Who of uit House of the dragon en The crown. 

Beluister hieronder de volledige soundtrack:

Gelezen (160)

 

Wijsheid - Paul Verhaeghe

Na zijn vorige boeken heeft Paul Verhaeghe beslist om vanaf nu aparte onderwerpen aan te snijden, zonder onderling verband, die hij dan wil uitwerken (zoals hij dat in zijn trilogie eigenlijk ook al deed). Dit is het eerste boek met dat vernieuwde opzet en het gaat vooral over de "tegenstelling" tussen wijsheid en kennis. Verhaeghe ontkracht de mythe dat we met steeds meer kennis (tot die volledig zou zijn, wat echter onmogelijk is, en De Waarheid zou brengen, ook al een een niet waar te maken ambitie) alle problemen kunnen oplossen. Jazeker, kennis en de daaruit vloeiende technologische vooruitgang (in het Westen) heeft ons heel wat opgeleverd, maar zadelt ons ook op met nieuwe problemen. De klimaatverandering is daarvan wellicht het grootste en belangrijkste.
Verhaeghe houdt dan ook een pleidooi voor wijsheid, die je niet in de exacte wetenschappen kan ontdekken an sich en die je niet zomaar kan doorgeven als kennisoverdracht, maar die terug te vinden is in kunst, zingeving/religie en filosofie.
Maar in plaats van een tegenstelling te vormen, dienen kennis en wijsheid elkaar aan te vulllen.

 

De ballade van het treurige café - Carson McCullers

Carson McCullers neemt ons mee naar het verleden in een klein stadje of dorp in de VS, waar een bijzondere vrouw met het binnenhalen van een ver familielid haar hele leven op de kop blijkt te gaan zetten. Al lijkt het in het begin allemaal mee te vallen, de veranderingen voltrekken zich langzaam en volgen elkaar op tot het hoofdpersonage helemaal veranderd is.
Dit is een vlot boek dat je meeneemt bij de hand in deze wonderbaarlijke geschiedenis. 

Naar zachtheid en een warm omhelzen - Adriaan van Dis

In dit autobiografisch werk schetst Adriaan Van Dis voor het eerst het relaas van een periode in zijn leven die hij (naar het schijnt, ik ken zijn hele oeuvre immers niet) altijd vermeden heeft in eerdere boeken. Het behandelt de periode waarin hij op logement ging bij zijn grootvader aan moeders zijde en diens huismeid (die echter een niet-officiële grootmoeder zou genoemd kunnen worden). De reden voor zijn logement was de mentale toestand van zijn in Indonesië getraumatiseerde vader en de druk die dat gaf op het gezin.
Hij schetst de vrouw waar hij terecht komt (Ommie noemt hij haar) als een warme vrouw die hem met zoveel zorg omringde, ongeacht zijn gedrag, dat het een mooi en liefdevol portret wordt. Je merkt dat de jonge Adriaan hier alsnog de onvoorwaardelijke liefde vindt die hij zo vaak heeft moeten missen.
Dit boek is daarmee ook een pleidooi voor het zoeken en vinden van die mensen die een verschil in het leven kunnen maken voor jonge "moeilijke" kinderen, voor jongeren met een emotionele en psychische rugzak. 

In Holland staat mijn huis - Annie M.G. Schmidt

In de periode 1954-1955 schreef Annie M.G. Schmidt voor Het Parool, een Nederlandse krant, stukjes over het dagelijks, huishoudelijk leven in de "moderne" tijd toen Nederland al een eind rechtgekrabbeld was na de oorlog.
Het is een leuke verzameling die we in dit boek terugvinden, waarin je Schmidts kenmerkende, vlotte taal zo herkent en die een andere kant laten zien van de schrijfster van al die kinderboeken en -versjes.
Een aangename leeservaring dus! 

Ik zeg geen vaarwel - Han Kang

Het is eigenlijk wel jammer dat we hier zo weinig meekrijgen van de geschiedenis (zelfs de recente) van niet-westerse landen. Zo heb ik amper kennis vergaard over de Koreaanse oorlog, de jaren vooraf en erna zelfs heel weinig over de dictatuur die duurde tot eind jaren tachtig, begin jaren negentig in Zuid-Korea.
Die achter was ongetwijfeld nuttig geweest om beter te begrijpen waarover dit boek van Han Kang gaat, dat vooral de periode van de opstand in Jeju en de genocide aldaar behandelt. Dat gebeurt in het tweede deel van het boek, na een lange aanloop waarin het hoofdpersonage op vraag van een vriendin die in het ziekenhuis ligt na een ongeval, naar Jeju (het eiland ten zuiden van het Koreaanse schiereiland) afreist.
In dat tweede deel krijgt het boek ook een magisch-realistische toets die me wat deed denken aan Gabriel García Márquez in "Honderd jaar eenzaamheid", maar er ook van verschilt omdat de hele stijl van het boek afstandelijker aanvoelt.
Dat belette me zeker niet om te genieten van dit boek, dat mooi geschreven is en zich langzaam ontvouwt tot een verhaal dat we eigenlijk veel beter in zijn historische context zouden moeten kunnen begrijpen. Ik vermeld hier ook nog even dat Han Kang in 2024 de Nobelprijs voor Literatuur won.

Gelezen (159)

Autobiografie van mijn lichaam - Lize Spit

Ziekte (en zeker kanker) gaat meer dan wat dan ook in het leven over het lichaam en hoe we ons ertoe verhouden. Dat geldt niet alleen voor ons eigen lichaam maar ook dat van andere mensen, in het bijzonder de mensen dichtbij. Dat heb ik zelf ondervonden, bij mezelf en bij mijn lief.
Voor Lize Spit vormt de kanker, die ongeneeslijk blijkt en tot de dood leidt, van haar moeder de aanleiding om niet alleen haar verhouding tot het lichaam van haar moeder (en ook dat van haar vader) te exploreren, maar zeker ook tot haar eigen lichaam. En zoals ik uit mijn professioneel leven weet, is het lichaam ook het kanaal waarlangs waarheden doorgegeven worden, zoals over relaties, over wie we zijn, over wie we denken te zijn. De verhaallijnen in dit boek vormen daarop geen uitzondering.
Wat me nog het meest trof in dit boek, dat ik mooi maar ook soms confronterend vond om te lezen, is de roep om gezien te worden door de ander, bij zowat iedereen die in het boek voorkomt: Lize, haar moeder, haar vader, haar zussen en broer, de nieuwe partner van moeder,... Het is de eenzaamheid van het niet gezien te worden die zo pijnlijk en tastbaar beschreven wordt, en die me raakt tot heel diep vanbinnen. 

 

De Hanze: de eerste Europese handelsmacht - Arnout van Cruyningen

Dit is een al bij al overzichtelijke geschiedenis van het onoverzichtelijk middeleeuws los-vast samenwerkingsverband der Hanzesteden door historicus Arnout Van Cruyningen. Ik las het boek ter voorbereiding van onze eerste meerdaagse trip in zeven jaar. Daarbij bezochten we enkele voormalige Hanzesteden, waaronder Doesburg dat daar heel trots op is.

In augustus zien we elkaar - Gabriel García Márquez

In dit ietwat vreemde, postuum uitgebrachte boek van Gabriel García Márquez volgen we Ana Magdalena Bach op haar jaarlijks uitstapje in augustus naar het graf van haar moeder op een Caraïbisch eiland. Daar beleeft ze enkele jaren na elkaar affaires die haar bevreemden en veranderen.
Márquez was zelf niet zo tevreden over dit boek maar zijn erfgenamen vonden het wel goed genoeg om het tenslotte toch te laten uitgeven. Zelf weet ik niet goed wat ik ervan moet denken. Uiteraard is het duidelijk dat de auteur heel goed het schrijven beheerst, maar bij momenten verwonder je als lezer toch over wendingen en al zeker over het einde.

Dius - Stefan Hertmans

 

Stefan Hertmans heeft een mooi boek geschreven over een ongewone en onverwachte vriendschap tussen twee mannen die op vele vlakken elkaars tegenpool zijn. Hoewel het boek naar mijn gevoel wat traag en moeizaam begon, kwam de flow van het lezen er toch in en werd ik als lezer echt meegezogen in een verhaal van onvermogen, van mislukking maar ook van grote virtuositeit en enorme levenslust. Het was alweer een genoegen een boek van Hertmans te lezen.

Gelezen (158)

Ik ga hier niet alle boeken inhalen die ik las sinds de vorige post in de reeks Gelezen, maar dit is alvast een eerste selectie uit de boeken die ik in 2025 las:

 

Een pleidooi voor echt eten - Michael Pollan

Dit boek van Michael Pollan is een stevig en onderbouwd pleidooi voor het eten van "echt" onbewerkt voedsel ipv bewerkte voedingsmiddelen. Er is ook aandacht voor de context van eten (eetcultuur, teeltcultuur, koken,..) en de samenhang met de natuur en eigenlijk onze planeet. De auteur doet dat niet àl te prekerig. Wel wordt er veel tijd besteed aan de ideologie van het nutritionisme, dat eten benadert als een chemisch proces en voedingsmiddelen reduceert tot voedingsstoffen, met intussen desastreuze gevolgen.  

Klem - Ish Ait Hamou

Van Ish Ait Hamou las ik eerder al met veel plezier Het moois dat we delen en ook de novelle Als je iemand verliest die je niet kan verliezen die de basis vormt van dit boek is alweer wonderbaarlijk mooi geschreven. Het boek bevat de novelle én het erop gebaseerde en door Ish Ait zelf geschreven script van de kortfilm.
De toevallige ontmoeting tussen de Palestijnse vluchteling Suleyman en de chirurge Els krijgt in dit verhaal een bijzondere wending die pijnlijk blootlegt hoe mensen in stilzwijgen hun problemen dreigen te vergroten. Maar niet alleen het verhaal grijpt je als lezer aan maar ook de eenvoudige, heldere taal raakt je recht in het (lezers)hart. 

 

 

Ludwig - Jana Antonissen

Ik snap waarom je als auteur maar mondjesmaat informatie weggeeft over het centrale gegeven van het boek maar in Ludwig overdrijft Jana Antonissen toch wel wanneer het over het sociaal-culturele experiment gaat van het Berlijnse cultgezelschap Neue Gesellschaft waar hoofdpersonage Mira deel van uitmaakt. Er gebeuren binnen dat experiment in de voorbereidende fase blijkbaar zoveel grensoverschrijdende zaken dat Ludwig, de leider ervan, aangeklaagd wordt. Over het wat en hoe komen we bitter weinig te weten want de auteur richt zich vooral op de beleving van alles rond dit experiment door Mira en op haar emotionele staat. Naar mijn gevoel krijgen we naar het eind van de roman iets te veel filosofische beschouwingen waardoor het tempo van de roman, die in de eerste hoofdstukken al wat moeilijk op gang komt, opnieuw ineen zakt. Voor mij is dit een half-geslaagde roman, weliswaar vlot en mooi geschreven maar met toch net iets te veel "schoonheidsfoutjes" om dit boek echt te gaan aanraden aan vrienden en kennissen. 

De man in de rode mantel - Julian Barnes

Aan de hand van de "arts van de elite" in het laat-negentiende eeuwse Frankrijk (en Engeland) schetst Julian Barnes een beeld van de fin-de-siécle in bepaalde culturele kringen. Zijn voorliefde voor Flaubert komt ook weer meermaals om de hoek kijken.
Toch is het boek wat veel voor wie niet heel hard geïnteresseerd is in die tijd op die plaatsen, en word je als lezer dan wel heel erg overladen met feiten en namen. 

 

De kakkerlak - Ian McEwan

Ian McEwan heeft gekozen voor een satirische novelle om de waanzin van de politieke processen rond de Brexit te hekelen. Die novelle doet heel erg denken aan Kafka, want het hoofdpersonage is een kakkerlak die verandert in de premier (het omgekeerde dus van De gedaanteverwisseling bij de Tsjech). Toch geeft hij zelf in het nawoord aan dat hij vooral geïnspireerd was door een novelle van Jonathan Swift (Een simpel voorstel).
Het gegeven van de kakkerlak en de beide metamorfosen (in het begin en de terugkeer naar de oorspronkelijke gedaante op het einde) kunnen me niet helemaal bekoren, maar het deel tussenin waarin je de realiteit van de Brexit kan herkennen, is wel bijzonder knap én meeslepend.

Gelezen (157)

 

Post mortem - Peter Terrin

Dit boek van Peter Terrin valt uiteen in 3 delen. In deel 1 maken we kennis met Emiel Steegmans, een niet zo succsvolle schrijver en zijn gezin: zijn vrouw Tereza en zijn vierjarig dochtertje Renée. Drie verhaallijnen en perspectieven lopen voortdurend door elkaar: het verhaal van Emiel zelf, de flashbacks naar zijn jeugd die verteld worden vanuit de jonge Emiel en de fragmenten die Emiel in zijn hoofd begint te schrijven aan een autobiografische roman T. Geheel onverwacht gebeurt er met zijn dochter iets dat ogenschijnlijk onschuldig lijkt maar zeer ingrijpend blijkt én tegelijk wordt zijn meest recente roman De moordenaar overladen met veel lof en een belangrijke literaire prijs.
In deel twee volgen het rechtlijnig verhaal van de eerste week (of iets langer) na de ingrijpende gebeurtenis met Renée en is die autobiografische roman even niet meer aan de orde omdat alles rond zijn dochtertje zijn aandacht opeist.
In deel 3 krijgen we het standpunt van de man die een biografie wil schrijven van Emiel Steegmans, beroemd na de successen van De moordenaar en T en overleden aan kanker. In de puzzel die hij probeert te leggen staan twee zaken centraal: de ophef nadat een zelfmoord gelinkt wordt aan T en Steegmans zelfs voor de rechtbank gedaagd werd als verdachte van moord en de videobandjes die Steegmans voor of na zijn overlijden laat bezorgen aan de biograaf en waarop vooral beelden te zien zijn van hoe het verder gaat met Renée.
In essentie gaat het boek over hoe we greep willen krijgen op hoe anderen ons zien. Emiel Steegmans krijgt het idee voor de autobiografische roman nadat hij beseft dat een zeer succesvolle auteur na zijn dood besmeurd kan raken door details uit zijn leven die opgerakeld worden door biografen en exploreert hoe hij zoveel mogelijk controle daarover kan krijgen terwijl hij nog leeft. En dat is uiteindelijk ook wat Steegmans zelf probeert te doen.
Ik vond deel 1 nogal verwarrend bij momenten door de voortdurende wisselingen tussen de verhaallijnen, wat aanvankelijk ook niet zo duidelijk is. Maar eens de roman op gang komt met de ingrijpende gebeurtenis rond Renée merk je dat dit boek toch knap in elkaar zit en bovendien leest vooral deel 2 heel vlot. Er worden meer vragen opgeroepen dan antwoorden gegeven en dat zet je als lezer aan het denken over hoe veel (weinig dus) we zelf in de hand hebben over hoe we door andere gepercipieerd worden. 

 Crossroads - Walter van den Broeck

De pas overleden schrijver Walter van den Broeck is zo'n auteur die ik wel kende maar waar ik nog nooit iets van gelezen had. Mijn lief heeft de verfilming van Groenten uit Balen en raadde me die aan eens te bekijken (wat er nog niet van kwam) en ik ben begonnen aan "Tijl Uilenspiegel" in een periode dat lezen me moeilijk viel dus dat boek moet ik nog uitlezen.
Deze Crossroads is een nostalgische trip doorheen de tijd in een dorpje in de Kempen (Olen) en vertelt het verhaal van de familie Boeckx die een café uitbaat, In De Kroon, en alle personages eromheen, waaronder de auteur zelf. Langsheen een minimum aan historische feiten die het dorp overstijgen (de invoering van de btw en de euro, corona,...) loodst van den Broeck ons langs een typisch kleinmenselijk maar universeel verhaal van een teloorgegaan soort dorpsleven. Het levert een leuk boek op dat zich ook in -ik zeg maar iets- Beervelde had kunnen afspelen, het dorp van mijn grootouders. Wie jonger is dan ik, zal zich sommige beschreven situaties en relaties misschien moeilijker kunnen voorstellen, maar de verhalen die ik als kind hoorde echoden doorheen dit boek dat ik dan ook met plezier las.  

Gelezen (156)

 

 

Tony, de zieke pony. En nog 179 andere teksten die ooit werden bezongen maar nu de heerlijke stilte van het drukwerk zijn toevertrouwd, waar nodig voorzien van een toefje uitleg, zodat de verbijsterende diepgang of in sommige gevallen ook het verfrissende gebrek daaraan zich kan ontvouwen bij het ritselende openslaan der bladzijden. - Hugo Matthysen

In dit boek worden alle songteksten die Hugo Matthysen ooit voor zichzelf of voor anderen schreef, verzameld, thematisch zelfs. Het is een bonte verzameling van nummers die soms absurd-komisch zijn, soms observationele humor en altijd taalkundig spitsvondig. Niet alleen werkte hij soms samen met Drs. P (met wie hij bevriend raakte), de invloed van de Nederlandse taalvirtuoos is duidelijk merkbaar, soms heel openlijk (wanneer Hugo zich waagt aan alternatieve versies van "Dodenrit"), meestal gewoon in de manier waarop een wel heel brede woordenschat vakkundig ingezet wordt voor rijm en sfeerzetting.
Achteraan het boek is er nog een kort stukje proza waarin Hugo Matthysen uitlegt "hoe het zover is kunnen komen" en ook dat is weer zo heerlijk humoristisch en typisch voor zijn schrijfselen, dat je ook daar zeker nog van kan genieten. Daarna volgt een overzicht van de projecten waarvoor de songs geschreven zijn met een beetje uitleg bij. De naam van die projecten is immers doorheen het boek telkens onderaan de tekst terug te vinden.

Faith, hope and carnage - Nick Cave & Séan O'Hagan

Dit boek is eigenlijk één groot en lang interview dat journalist Séan O'Hagan had met Nick Cave. De gesprekken die samen dit interview vormen, startten tijdens de lockdown. Ruim twee jaar later volgt nog een gesprek waarin een soort stand van zaken opgemaakt wordt bij het verschijnen van de paperbackeditie (voorheen was dit boek enkel als hard cover verschenen). Daarin blikt Nick Cave ook even terug op de tour die volgde op Carnage, het meest recente album. Maar de meeste gesprekken vonden dus plaats na Ghosteen en tijdens de eerste stappen die zouden leiden tot Carnage.
Hoewel er geprobeerd wordt om de gesprekken wat thematisch te ordenen, lopen vele thema's toch voortdurend door elkaar. Er is uiteraard het overlijden van zijn zoon Arthur (en wanneer het laatste gesprek plaatsvindt ook van een andere zoon, Jethro), ook dat van Nick Caves moeder en zijn voormalige vriendin Anita Lane, er is de samenwerking met The Bad Seeds (en het opstappen van Blixa Bargeld en Mick Harvey) en hoe die verschilt van zijn samenwerking met Warren Ellis, die steeds meer zijn partner wordt in het schrijven van de song, andere projecten (keramiek, The Red Hand Files,...). Twee thema's springen er vooral uit: de bewustwording bij Nick Cave van zijn spirituele, zelfs religieuze kant en de veranderde manier van songschrijven.
Wat die religiositeit betreft, is het overlijden van Arthur een belangrijke trigger geweest maar niet de oorzaak. Doorheen de gesprekken legt hij uit (en wordt ook voor hemzelf duidelijker) dat die er altijd geweest is maar na de dood van zijn zoon meer vorm heeft gekregen en dat hij er ook meer is over gaan nadenken. Voor Cave is die religiositeit een voorwaarde om een goed leven te leiden, maar noch de interviewer noch ik raken ervan overtuigd. Duidelijk is wel hoe het hem en zijn vrouw Susie heeft geholpen en nog steeds helpt, al gaat zijn vrouw er nog anders mee om dan hij.
Voor de muziekfan is vooral interessant hoe hij beschrijft welke veranderingen er plaats hebben gevonden in zijn songschrijven, veranderingen die zeker nauw samenhangen met de steeds intensere samenwerking met Warren Ellis. Het verklaart ook hoe Ghosteen (en later Carnage) toch wel een ander soort platen geworden zijn dan we van Cave gewoon waren. Hoewel ik zelf niet zo enthousiast werd van die twee meest recente albums, snap ik nu beter hoe ze tot stand konden komen als een evolutie die voor vele luisteraars (waaronder ik) verrassend was.

Elk uur telt

Wie onlangs de Pano-reportage zag over sepsis (hier nog steeds te bekijken), kent Ilse Malfait al. Ze werd zelf slachtoffer van de aandoening die haar leven helemaal overhoop gooide en verloor uiteindelijk haar onderbenen en enkele vingers. Haar verhaal is het startpunt voor het boek Elk uur telt: een waargebeurde medische thriller maar je mag meer verwachten dan een zoveelste waargebeurd relaas van iets verschrikkelijks, want de auteur ging verder op zoek naar wat sepsis is en hoe het komt dat het nog zo onbekend is bij artsen. Die onbekendheid zorgt ervoor dat het vaak niet of te laat gediagnosticeerd wordt. Nochtans is een snelle juiste diagnose onontbeerlijk om de gevolgen zo minimaal te houden door een tijdig ingrijpen. En sepsis kan zware gevolgen hebben, zelfs tot de dood toe, zoals het boek illustreert (gelukkig liep het voor Ilse Malfait niet zo fataal af).
Zelf kies ik er (voorlopig?) voor om het boek niet te lezen aangezien er ingrijpende medische ingrepen zitten aan te komen maar mijn lief is het boek aan het lezen. Ze verzekert me dat het goed geschreven is, weg blijft van het kleffe pad van de verhalen over een eigen lijdensweg maar net heel sterk focust op wat sepsis is en het grotere plaatje rond de onbekendheid ervan. Om eerlijk te zijn, ze is zelfs nogal onder de indruk en dat gebeurt niet zo gauw.
Met dit boek wil Ilse Malfait overigens bekomen dat er ook bij ons, zoals in sommige andere landen, een sepsisplan uitgerold wordt door de overheid en ze wil het begrip in ieder geval bekender maken, niet enkel bij dokters maar ook algemeen.

Gelezen (155)

Op weg naar het einde - Gerard Reve

In de vorm van brieven maakt Reve ons hier deelgenoot aan zijn leven en belevenissen begin jaren zestig. Een dichter die ik volg op Twitter, had ik gevraagd met welk boek ik best kon beginnen aan het oeuvre van Reve (enkel De avonden las ik al) en dit was één van zijn twee tips. Het is me goed bevallen.
Reve schrijft over zichzelf, over de dood, over seks (vooral die volgens de Griekse beginselen), over het schrijverschap, over God, maar nog meer dan waarover hij schrijft, is het de manier waarop hij dat doet die bewondering afdwingt. Hij hanteert heel lange, barokke zinnen, vol bijzinnen en uitweidingen maar houdt telkens vakkundig de draad vast en doet dat bovendien met zoveel bravoure, liefde voor de taal en humor, dat het boek als een trein leest ondanks die lange zinnen.

Blindelings - Kris Van Steenberge

In een mooie en erg toegankelijke taal, die niettemin bij momenten erg poëtisch is, vertelt Kris Van Steenberge het verhaal van een verstikkende moeder, een machteloze vader, een gefrustreerde zoon die amper uitweg vindt voor zijn woede en een idealistische hulpverleenster die de brokken in haar eigen leven niet kan lijmen en dan maar aan de slag gaat met die van een ander. Deze vier personages wisselen elkaar af in het vertellen van het verhaal, met veel flash-backs, dat culmineert in een climax waar geen van hen beter van wordt. Want dit boek gooit je terug de werkelijkheid in met de waarschijnlijkheid dat wat gebroken is, nooit meer volledig goedkomt en dat mensen doorgaans de problemen die hun gedrag veroorzaakt, proberen op te lossen door méér van hetzelfde gedrag te stellen.

Gods onkruid. Nederlandse sekten en messiassen - Wim Zaal

De Nederlandse journalist Wim Zaal schreef het verhaal neer over vreemde en buitenissige godsdienstbeleving in Nederland (en Vlaanderen) in de negentiende en twintigste eeuw. Hij focust daarbij op de sekten en de messiassen die af en toe opdoken, zoals Zwart Jannetje en Lou de Palingboer of de sekte der Stevenisten (blijkbaar nog steeds levend in kleine kernen zoals het Westvlaamse Gits bij Roeselare). De verhalen zijn vermakelijk, de godsdienstige visieverschillen echter soms moeilijk te begrijpen voor wie niet echt thuis is in de verschillende stromingen binnen de Nederlandse (of Verenigd-Nederlandse) katholieke en protestantse kerken. Bovendien hanteert Zaal bij momenten (en al helemaal in het laatste hoofdstuk) een gezwollen taalgebruik dat uitstekend past bij zijn onderwerp (een hoogdravende religieus discours gelijk) maar voor de moderne lezer wel veel inspanning vraagt. 

Gelezen (154)

The good life - Jay McInerney

Al die jaren heb ik gedacht dat ik nooit een beter "9/11-boek" zou lezen dan Extreem luid en ongelooflijk dichtbij van Jonathan Safran Foer, maar daar twijfel ik toch wel aan nu. Want Jay McInerney slaagt erin om een nog doordringender inkijk te geven in het New York van rond en vooral na de aanslagen. (naar het schijnt is Falling man van Don DeLillo zelfs nog beter, maar dat staat nog op mijn to-readlijst)
Tegen die achtergrond schotelt hij ons het verhaal voor van 2 gezinnen waarvan de moeder uit het ene toevallig kennismaakt met de vader uit het andere, wanneer ze beiden in een soepkeuken voor de hulpverleners vrijwilligerswerk doen (al hebben ze elkaar kort daarvoor, vlak na de aanslagen, al ontmoet). Uiteraard gaat dit boek over zoveel meer dan de aanslagen en de impact, maar ook over relaties, over ouder worden, over dromen najagen en dromen loslaten, over opvoeden, over je plek vinden in de stad, in je sociale context, in je leven. Dit is een prachtig verhaal dat in feite meer hoop geeft dan je zou vermoeden bij een boek over 9/11.

De Saint in Honolulu - Leslie Charteris

Net als in de voorgaande gelezen boeken over de Saint, lezen we hier alweer een vermakelijk avontuur van een soort grappiger, minder serieuze James Bond die werkelijk alle kwaliteiten in zich lijkt te verenigen. Het eerste deel van het verhaal ontvouwt zich in New York, waarna de verdere verwikkelingen en ontknoping plaatsvinden op Hawaï. Deze boekenreeks van Leslie Charteris blijft mij op tijd en stond aangenaam leesvertier bezorgen.

Gelezen (153)

High-rise - J.G. Ballard

In een hoge torenflat even buiten London, bedoeld voor bemiddelde mensen, leven deze mensen als in een verticale stad, oorspronkelijk vrij geïsoleerd in hun eigen appartementen, tot er problemen opduiken, er aanvankelijk een groepsgevoel en -hiërachie ontstaat die echter al snel ontspoort. J.G. Ballard beschrijft in dit boek hoe hoger opgeleiden onder het laagje vernis der beschaving al gauw vervallen in tribale en primitieve gewoonten en zich steeds meer overgeven aan perversie fantasieën en dierlijke impulsen. Zoals je al halverwege het boek voelt aankomen, bouwt dit op naar een finale confrontatie maar verrassend genoeg blijkt de climax eerder anti-climax en zijn de "winnaars" onverwacht.
Hoewel het boek op het einde net iets te langdradig wordt, is de opbouw fantastisch en word je al lezer meegenomen in de diverse stadia van de evolutie in het leven van de torenflat. Dit is een ontluisterend en in feite dystopisch verhaal over een vorm van stadsleven die slim en modern lijkt maar een zichzelf verslindend monster lijkt. En bovendien weet de acteur de these die in feite al in het non-fictie boek van Alain de Botton over de samenhang tussen architectuur en geluk, perfect te illustreren.

A portable shelter - Kirsty Logan

Kirsty Logan vertelt vreemde, ietwat magische verhalen binnen een raamvertelling waarin de twee moeders van een kindje dat nog geboren moet worden (maar wel al groeit in de buik van één van hen) elk om beurten, verborgen voor elkaar verhalen vertellen aan dat kind. Dat ze dat in het geheim doen, is omdat ze elkaar beloofden hun kind enkel de waarheid te vertellen, geen verhalen. Maar verhalen blijken meer waarheid te bevatten dan de naakte waarheid zelf.
Naarmate het boek vordert, grijpen de verhalen je meer en meer. Hier en daar is de verborgen waarheid van het verhaal wat moeilijk te ontcijferen maar al in al is dit een mooie verzameling geworden.  

Liquidatie - Imre Kertész

In een bijwijlen complex geconstrueerd boek vertelt Imre Kertész, de Hongaarse Nobelprijswinnaar, het verhaal van een redacteur die hem zijn werk nalaat wanneer hij zelfmoord pleegt. Boedapest, net na Dé Machtswissel tussen communisme en kapitalisme, blijkt algauw een even treurige plek en de hoofdrolspelers in dit verhaal zijn bovendien beladen door een verleden waarin Auschwitz de hoofdrol opeist. Overtuigd dat er nog een roman moet zijn die zijn vriend Bé heeft nagelaten maar niet tussen de papieren terug te vinden was, gaat hij op zoek, in heden en in het verleden, om steeds meer de onvoorstelbaarheid van Auschwitz te zien opdoemen en daardoor de onmogelijkheid van het leven.
Het boek vraagt veel van de lezer en het is eigenlijk pas na twee derde, wanneer de verteller verandert gedurende enkele tientallen bladzijden, dat de puzzelstukken op hun plaats lijken te vallen, al is niets wat het lijkt in dit boek. En net zoals voor hoofdpersoon Keserü doemen ook voor de lezer onvermijdelijk de onvoorstelbaarheid van Auschwitz en de onmogelijkheid van het leven op.

De kracht van rechtvaardigheid - Jan Nolf

Ex-vrederechter en journalist Jan Nolf volgde ik al een tijdje op Twitter en zijn interessante opmerkingen n.a.v de actualiteit, gestoeld op grondige kennis van het recht, de rechtsbeginselen en justitie vind ik er meestal erg boeiend en interessant. En dus besloot ik het boek te lezen dat hij enkele jaren geleden schreef waarin hij justitie onder de loep neemt.
Hij zet zijn visie rond hoe justitie hoort te zijn in dit boek behoorlijk helder uiteen en stoffeert dit niet enkel met praktijkvoorbeelden (bekende voorbeelden die het nieuws haalden, afgewisseld met eigen praktijkervaringen vooral als vrederechter in Roeselare), maar ook met opinies van anderen die zich verdiepten in justitie of minstens een verlichte maatschappelijke visie uitdroegen. Het deel waarin hij dit doet in de vorm van brieven (3 om precies te zijn), is een literaire keuze die ik niet helemaal geslaagd vind, omdat ze teveel hangt tussen een brief gericht aan een specifiek persoon (maar die kent de inhoud van de brief al grotendeels) en een les recente justitiële geschiedenis. Het hoofdstuk daarentegen waarmee hij eindigt en de kracht van rechtvaardigheid (uit de titel) expliciteert, is erg to the point en ontmaskert de rechtse ridders als ridders van de apocalyps (naar die 4 figuren uit de bijbel, in brons vereeuwigd in zijn woonplaats Brugge). Haarscherp ontleedt hij de zogenaamde aanspraken op de verlichting van historicus (met een bepaald slecht en selectief geheugen voor de geschiedenis) Bart De Wever en zijn partij. Hoewel veel van de ideeën uit dit hoofdstuk nauw aansluiten bij mijn eigen "analyse" van NVA/VB, was het toch verhelderend om hier mij voorheen onbekende argumenten te vinden die mijn "buikgevoel" bevestigen. Als waarschuwing kan dit boek en zeker dat laatste hoofdstuk tellen! 

Wit - Bret Easton Ellis

De bedenkingen die Bret Easton Ellis, onder meer bekend van American psycho, hier neerschrijft zijn soms interessant, soms uitdagend, soms uitnodigend tot instemmend geknik maar ook (vooral in het deel over Twitter en Trump) toch wat al te positief gekleurd ten faveure van de (intussen voormalige) president. Maar "thought-provoking", zoals dat in het Engels zo mooi heet, zijn ze wel. Hij hekelt een (linkse) identiteitscultus die reduceert tot slachtofferschap, hij maakt een analyse van het verschil tussen het Imperium (toen de VS onbetwist de politieke, economische en misschien zelfs wel de morele leider van het westen was) en het post-Imperium, na 9/11. Hij doet dat zowel vanuit zijn eigen persoonlijke ervaringen (de verhaallijnen van het ontstaan van zijn bekendste boeken doorkruisen af en toe het betoog) als vanuit een toeschouwersblik. Waar hij echter meent dat hij zijn toeschouwerspositie hem (vrij uniek) in het centrum van de objectiviteit plaatst, vergist hij zich en mist hij misschien wel het besef dat ook zijn perspectief een subjectief gegeven is.
Je hoeft het in dit boek zeker niet eens te zijn met Bret Easton Ellis als zijn gedachten maar aanzetten tot kritische (zelf)reflectie. Af en toe maakt hij een terecht punt en zelfs als hij de bal misslaat, heeft hij in ieder geval getoond waar het om draait.