Gelezen (155)

Op weg naar het einde - Gerard Reve

In de vorm van brieven maakt Reve ons hier deelgenoot aan zijn leven en belevenissen begin jaren zestig. Een dichter die ik volg op Twitter, had ik gevraagd met welk boek ik best kon beginnen aan het oeuvre van Reve (enkel De avonden las ik al) en dit was één van zijn twee tips. Het is me goed bevallen.
Reve schrijft over zichzelf, over de dood, over seks (vooral die volgens de Griekse beginselen), over het schrijverschap, over God, maar nog meer dan waarover hij schrijft, is het de manier waarop hij dat doet die bewondering afdwingt. Hij hanteert heel lange, barokke zinnen, vol bijzinnen en uitweidingen maar houdt telkens vakkundig de draad vast en doet dat bovendien met zoveel bravoure, liefde voor de taal en humor, dat het boek als een trein leest ondanks die lange zinnen.

Blindelings - Kris Van Steenberge

In een mooie en erg toegankelijke taal, die niettemin bij momenten erg poëtisch is, vertelt Kris Van Steenberge het verhaal van een verstikkende moeder, een machteloze vader, een gefrustreerde zoon die amper uitweg vindt voor zijn woede en een idealistische hulpverleenster die de brokken in haar eigen leven niet kan lijmen en dan maar aan de slag gaat met die van een ander. Deze vier personages wisselen elkaar af in het vertellen van het verhaal, met veel flash-backs, dat culmineert in een climax waar geen van hen beter van wordt. Want dit boek gooit je terug de werkelijkheid in met de waarschijnlijkheid dat wat gebroken is, nooit meer volledig goedkomt en dat mensen doorgaans de problemen die hun gedrag veroorzaakt, proberen op te lossen door méér van hetzelfde gedrag te stellen.

Gods onkruid. Nederlandse sekten en messiassen - Wim Zaal

De Nederlandse journalist Wim Zaal schreef het verhaal neer over vreemde en buitenissige godsdienstbeleving in Nederland (en Vlaanderen) in de negentiende en twintigste eeuw. Hij focust daarbij op de sekten en de messiassen die af en toe opdoken, zoals Zwart Jannetje en Lou de Palingboer of de sekte der Stevenisten (blijkbaar nog steeds levend in kleine kernen zoals het Westvlaamse Gits bij Roeselare). De verhalen zijn vermakelijk, de godsdienstige visieverschillen echter soms moeilijk te begrijpen voor wie niet echt thuis is in de verschillende stromingen binnen de Nederlandse (of Verenigd-Nederlandse) katholieke en protestantse kerken. Bovendien hanteert Zaal bij momenten (en al helemaal in het laatste hoofdstuk) een gezwollen taalgebruik dat uitstekend past bij zijn onderwerp (een hoogdravende religieus discours gelijk) maar voor de moderne lezer wel veel inspanning vraagt. 

Gelezen (84)

Reformatie: christendom en de wereld 1500-2000 - Felipe Fernández-Armesto en Derek Wilson

In bijna 350 bladzijden trachten Felipe Fernández-Armesto en Derek Wilson ons eigenlijk vooral twee zaken duidelijk te maken over de reformatie. Ten eerste, zo betogen zij, is reformatie een tendens die inherent is aan het christendom en dus niet enkel op het einde van de Middeleeuwen plaatsvond, en ten tweede is reformatie een proces dat ook vandaag nog steeds niet "af" is.
Reformatie definiëren de auteurs als het proces van een soort "terugkeer" naar het oorspronkelijke Nieuwe Testament en een poging dit juist te begrijpen en er juist naar te handelen. Gezien de menselijke aard van de overlevering van Gods Woord, is dat immers niet evident en bijna per definitie te bediscussiëren. Met talloze voorbeelden tonen ze aan dat doorheen de hele geschiedenis van het christendom altijd dergelijke bewegingen hebben bestaan en dat "dé Reformatie" op zich als dusdanig beschouwd wordt omwille van het samenvallen met maatschappelijke veranderingen die zeer ingrijpend waren (begin renaissance, en vooral de boekdrukkunst is erg belangrijk geweest in het hevige reformatiedenken). Verder tonen de auteurs aan dat dit proces, net doordat het inherent is aan het christendom, ook vandaag nog voortduurt.
Beide auteurs schetsen dit alles in overzichtelijke, thematische hoofdstukken. Het is behoorlijk zware kost, maar wie moeite doet, ziet na verloop patronen opduiken en ziet ook andere maatschappelijke veranderingen en zelfs kunststromingen verklaard en in context gezet. Interessant boek dus, dat wel wat moeite van de lezer vergt.

Een boekenkast op reis: persoonlijke kroniek 1998 - Boudewijn Büch

In opdracht van zijn uitgever en met enige tegenzin hield Boudewijn Büch in 1998 een dagboek bij, dat in de prestigieuze reeks Privé-domein werd gepubliceerd.
De schrijver komt erin niet als een aangename persoon naar voren. Hij lijkt vaak erg pedant en arrogant, duwt mensen van zich af, koopt ongelooflijk véél boeken (bijna dagelijks voor honderden, soms zelfs duizende guldens: hoe kàn dat nu?). Door alle heisa rond zijn verzonnen verleden is het echter achteraf bij alles wat Büch schrijft, moeilijk om in te schatten wat nu waarheid en verdichting is. 
Hoewel ik op zich niet ontevreden ben dat ik dit gelezen heb, zou ik het nu ook weer niet gaan aanraden, tenzij je je af en toe eens flink wil ergeren aan Büch zelf natuurlijk. En toegegeven, zijn weetjes waarmee hij kwistig strooit, zijn altijd interessant en vermakelijk.

De trapchauffeur - Marnix Peeters

Met heel veel mededogen voert Marnix Peeters in dit boek een wat oudere, gewone, single man ten tonele. Hem overkomt weliswaar het één en ander, maar al bij al laat hij zich weinig uit zijn evenwicht brengen. En daarin net schuilt de kracht van dit boek, dat noch belerend noch hengelend naar medelijden is.