Gelezen (137)

Verzamelde verhalen - Richard Minne

Deze verhalenbundel van Richard Minne verwart enigszins. Naast enkele goede novellen bevat het er ook enkele (zeer korte) die richting missen (Mr H.S. en Mr C.H.) of zoals Madèle of de lustige weduw een basis lijken te vormen voor een verhaal dat langer had moeten worden. Wel genoten van heb ik van De neef uit Kongo, waarin verwachtingen en realiteit niet altijd lijken te matchen.

Het feest der onbeduidendheid - Milan Kundera

De Tsjech Milan Kundera woont al heel lang in Frankrijk en dat merk je aan zijn literatuur. Hij schrijft zich in in een Franse traditie van een intellectueel-literaire elite die graag uitpakt met filosofie en één van de redenen waarom ik vaak niet hou van Franse literatuur is net dat auteurs de neiging hebben om het verhaal te pas en te onpas te verlaten voor ellenlange filosofische uitweidingen die echter meer weghebben van toogfilosofie met een glas armagnac in de hand dan van pogingen om filosofische ideeën en begrippen te vertalen naar concrete situaties die je gebruikt in het verhaal. Gelukkig schurkt Kundera daar enkel maar wat tegen aan. Hij verliest het verhaal nooit uit het oog en al zijn de bespiegelingen vaak mooi, grappig en associatief, ze komen zelden in de weg te staan van de rode draad. Ook hier levert dat toch nog een vlot leesbaar en geestig boek op, dat -zoals wel vaker bij Kundera- de onbeduidendheid van ons leven viert en de relativiteit van alles vereert.

Gelezen (127)

Serotonine - Michel Houellebecq

Hoewel ik probeer zoveel mogelijk te vermijden om al dingen te lezen OVER een boek waar ik naar uitkijk, moet ik zeggen dat het weinige dat ik over Serotonine al gelezen had (dat Houellebecq erin de gele-hesjesbeweging voorspelt), heel erg misleidend vind, want het boek gaat daar eigenlijk totaal niet over.
Wat we wel krijgen, is een bij momenten grappig (niet hilarisch grappig uiteraard) en voor zijn doen heel erg toegankelijk boek waarin Houellebecq zijn weinig optimistische visie op leven en maatschappij vorm geeft in een roman waarin ik voor het eerst getroffen word door een soort mildheid of mededogen bij de auteur. Dat klinkt ongelooflijk, maar het maakt het hoofdpersonage (de ik-persoon) heel inleefbaar en je voelt ondanks alles toch sympathie voor de totale mislukking die zijn leven is. Het is vast de combinatie tussen messcherpe analyse (waarbij opnieuw geen heilige huisjes gespaard blijven maar er ook niet baldadig tegen geschopt wordt) en de rake psychologische schets van het hoofdpersonage die maakt dat je als lezer meegenomen wordt als door een krachtige rugwind. Er is geen reden tot juichen maar het hele boek door maakt het je evenmin verdrietig. Je aanvaardt het zoals het is, zoals het voor dit ene personage is, zonder te veralgemenen, noch zonder de illusie te koesteren dat het een uitzonderlijk verhaal betreft.
Voor mij is dit één van zijn beste boeken en het binnensluipen van dat wat ik niet anders dan een zekere mildheid kan noemen, is daar een niet onbelangrijk aspect van. Waar Houellebecq vaak meedogenloos hard kan zijn, toont hij in dit boek iets van kwetsbaarheid zonder aan kracht en scherpte in te boeten.

Karakter - Ferdinand Bordewijk

Hoewel ik de verfilming eigenlijk nooit gezien heb, zag ik toch steeds, bij elke beschrijving, bij elk fragment waarin Dreverhaven voorkomt, de gestalte van Jan Decleir in mijn fantasie. Bordewijk schetst hem zo accuraat dat hij meteen voor het geestesoog verschijnt, en zo bonkig, karaktervol en standvastig als een rots deze figuur is (en ook hetzelfde geldt bijna ook voor Katadreuffe), zo robuust is ook deze roman zelf. Dit boek is geschreven zonder veel franjes, recht-door-zee, als een "unmovable object". Prachtig boek, dit!

Eerste liefde - Ivan Toergenjev

In deze korte roman vertelt Toergenjev het verhaal van een liefde die gedoemd is te mislukken omdat het object (het meisje waarop het hoofdpersonage verliefd wordt) nu eenmaal een spel van aantrekken en afstoten speelt als een volleerd hechtingsgestoord kind. Het loopt dan ook niet zo goed af, maar de prachtige taal waarin dit alles verteld wordt, maakt dit toch een leuk boek om te lezen.

Al wat schittert - Eleanor Catton

Eleanor Catton heeft in dit boek een waarlijk goed geconstrueerd verhaal verteld dat de lezer meesleept en waarvoor ze terecht de Man Booker Prize won. Alles speelt zich af in het negentiende-eeuwse Nieuw-Zeeland waar de goudkoorts heerst en de personages blijken op wonderlijke wijze met elkaar verweven.
Dat dit boek slechts vier en geen vijf sterren krijgt van mij, heeft te maken met de laatste delen, die nogal haastig lijken en die weliswaar meer vragen dan antwoorden bevatten, maar die na een lang verhaal waarin tijd werd genomen voor beschrijvingen en uitdiepingen van de karakters, wel heel kort en snel-snel overkomen...

De moorden in de Rue Morgue en andere verhalen - Edgar Allan Poe

Dit is een mooie verzameling verhalen van Edgar Allan Poe, waarvan weliswaar niet alle mij kunnen bekoren, maar zij die dat wel doen, zijn meteen van de beste kortverhalen die er te vinden zijn. Ik heb als tiener ooit alle kortverhalen van Poe gelezen, dus vele herkende ik, maar een nieuwe lezing ervan was toch aangenaam en leerrijk, omdat ik nu natuurlijk met een andere blik en met meer levenservaring lees.

Gelezen (124)

Gekkenpraat - Willem Frederik Hermans

Deze verzameling kortverhalen, gedichten en essays van Willem Frederik Hermans kon mij niet volledig bekoren. De kortverhalen verdwaalden soms en ik blijf een beetje op mijn honger achter. Onder de gedichten zaten er die ik wel kon smaken, andere bleven te hermetisch voor mij. Vooral genoten heb ik van de essays, over literatuur. Hoewel ik soms over het onderwerp niets tot weinig afwist (zoals over de schrijver Milosz), zijn ze zo mooi en wervend geschreven dat ik vrijwel meteen zin krijgt om de werken waarover het gaat op mijn to-read-lijstje te zetten.

Wees onzichtbaar - Murat Isik

Murat Isik weet in deze semi-autobiografische coming-of-ageroman zo treffend de sfeer te vatten van de jaren tachtig in Nederland (meer bepaald in de Bijlmer in Amsterdam) dat nostalgie voortdurend op mij losgelaten werd. De vele details brachten herinneringen terug, al woonde ik altijd in het Vlaamse Gent (maar we hadden iets met Nederland, met onze vele gezinsuitstapjes naar Terneuzen, Hulst en Axel). Dit is een prachtig boek dat zo vlot leest dat je erdoorheen vliegt als een wervelwind.

Het is de liefde die we niet begrijpen - Bart Moeyaert

Ik heb dit boek van Bart Moeyaert nog eens herlezen en vond het nog steeds even mooi. Wat hij een taal te hanteren die zo onpretentieus klinkt en toch alle wijsheid (die zich soms ook in de gezinnen bevindt waarover hij schrijft) bevat, die zo mooi en strelend en lief is, dat je de ergste verhalen in je opneemt zonder weerstand, die zo treffend de eenvoudigste woorden de meest kernachtige waarheden laat vertellen, dat je twijfelt of het wel degelijk proza is of toch niet poëzie.
In dit boek vertelt hij over het soort gezin dat ik uit mijn werk (in de bijzondere jeugdzorg en in het overlappend gebied tussen gehandicaptenzorg -voor mensen met een lichte of matige verstandelijke beperking- en diezelfde bijzondere jeugdzorg) zo goed heb leren kennen. En hij leert ons meer dan welk handboek ook kan leren, zoals goede kunst altijd méér leert over het leven dan alle handboeken samen.

De pinguïnlessen - Tom Michell

Tom Michell vertelt in dit verhaal hoe hij bevriend raakte met een pinguïn tijdens zijn verblijf in Zuid-Amerika (meer bepaald Argentinië). Dat levert een leuk en mooi verhaal op, dat ook een beetje doorspekt wordt met levenslessen en beschouwingen over de verhouding tussen mens en milieu. Ik vond dit best wel een onderhoudend boek.

Vastgelopen. Anders kijken naar begeleiding met mensen met een verstandelijke handicap met ernstige gedragsproblemen - Jacques Heijkoop

Jacques Heijkoop licht in dit boek toe wat velen al "de methode Heijkoop" zijn gaan noemen, een manier om anders te kijken naar probleemgedrag bij mensen met een verstandelijke beperking. Dat gebeurt niet altijd even vlot leesbaar en is soms niet zo eenvoudig, en dus zullen sommige stukken moeten herlezen worden om goed begrepen te worden. Voor mij ligt de belangrijkste bijdrage in de aandacht die geschonken wordt aan de pogingen van de cliënt om zelf controle te verwerven, ook over het probleemgedrag, en hoe je daar als begeleider mee aan de slag kan.

Gelezen (118)

Satyricon - Petronius

Het is natuurlijk jammer dat dit boek van Petronius, een Romein die leefde ten tijde van keizer Nero, zo fragmentarisch overgeleverd is, maar zeker de vlot leesbare stukken (waaruit weinig ontbreekt) zijn geestig, zitten vol verwijzingen en vormen een mooie satire op de zeden van toen. Dit is dus best wel een interessant tijdsdocument (fictie, trouwens) met literaire kwaliteiten.

De Saint in het harnas - Leslie Charteris

Leslie Charteris verzamelde in dit boek allerlei kortere verhalen van The Saint, sommige (losjes) met elkaar verbonden. Dit blijft uitstekend ontspannende lectuur.

It was snowing butterflies - Charles Darwin

Dit boek bevat fragmenten uit het dagboek van Charles Darwin tijdens zijn reis met de Beagle. Hij bezoekt in deze fragmenten Patagonië en Vuurland en vaart doorheen de Straat van Magelhaes. In het eerste deel fragmenten beschrijft hij de fauna en kan je zijn ideeën geïllustreerd zien (die hij ontwikkelde tot de evolutietheorie). In het tweede deel krijgen we een inkijk in de manier waarop men in de negentiende eeuw tegen "inboorlingen" ("wilden") aankeek en hoe verschillende die mensen in hun ogen waren van de "geciviliseerde mens". In het derde deel gaat het vooral over de samenhang van zijn theorie met theorieën uit de geologie.
Dit is een leuke introductie tot het werk van Charles Darwin, en misschien moet ik toch maar eens werk maken van Over het ontstaan van soorten.

Wereldtentoonstelling Gent 1913 - Joost Vandommele

In dit boek schetst Joost Vandommele op een vlotte, toegankelijke, vrij volledige (maar niet overladen volle) manier een beeld van de wereldtentoonstelling die in 1913 in Gent plaatsvond. Hij staat stil bij de aanloop ernaartoe, de opbouw, hoe het eruit zag en hoe ze afgewikkeld werd (door het uitbreken van de Eerste Wereldoorlog verdween het beoogde effect meteen). Bovendien wordt alles heel duidelijk met heel veel illustraties zichtbaar gemaakt, ondanks het feit dat er niet veel meer rest aan overblijfselen in (en rond) Gent.

Eskimo sprookjes - Gisela Perlet

Gisela Perlet verzamelt in dit boek Eskimo-sprookjes. Die zijn uiteraard qua thematieken en inhoud wat verschillend van de sprookjes die wij kennen (de jacht, de dieren uit de leefgebieden van de Eskimo's, maar ook hoe aan een vrouw te geraken, geestesbezweringen,...) maar ook qua vorm. Wie onze opbouw van sprookjes gewend is, verbaast zich soms over de schijnloze richtingloosheid van sommige verhalen of het heel fragmentarisch verloop.
Het is een leuke kennismaking maar het bleek toch niet echt mijn ding.

Gelezen (117)

De bij: honingmaker, meesterarchitect en voorbeeld voor de mens - Bee Wilson

Eerlijk gezegd, ik heb dit boek niet helemaal uitgelezen, ongeveer de helft maar, want al is het onderwerp misschien wel interessant, Bee Wilson blijft wel heel lang stilstaan bij de verschillende onderwerpen. Vlot leest het sowieso al niet en als je ook nog eens het gevoel hebt dat steeds hetzelfde met nog meer argumenten herhaald wordt, raakt de fun er wat af...

Born to run - Bruce Springsteen

 
Een interessant zelfportret van Bruce Springsteen, dat echter iets te wisselvallig is om echt goed te zijn. Sommige delen (over zijn jeugd, over de meeste van zijn platen) zijn goed, vooral in de tweede helft van het boek staan echter stukken die nogal filosofisch overkomen en wat hoogdravend lijken. Al bij al is dit een boek dat interessant is omwille van de meeste inhoud maar dat gerust wat beknopter had gekund en iets meer tot de kern had kunnen komen/blijven.

Bijbelse landbouw - Raduan Nassar

In dit boek vertelt Raduan Nassar het verhaal van een jonge man die zijn gezin ontvlucht, na -zo blijkt- incest met zijn zus. Het is het verhaal van de tweede generatie in een migrantengezin, die breekt met de oude tradities en om dat te kunnen doen, ver moet gaan.
Helaas schrijft Nassar zo vaak in een poëtische taal dat het verhaal bedolven geraakt onder de vele uitweidingen en poëtische beschrijvingen en de vaart wordt daarmee vakkundig eruit gehaald.

Ontbijt bij Tiffany - Truman Capote

 
Vier verhalen werden verzameld in dit boek van Truman Capote. Het bekendste (en langste) is natuurlijk Breakfast at Tiffany's, over een jonge vrouw die een heel eigen levensstijl ontwikkeld en laveert tussen naïeviteit en manipulatief gedrag. Capote bouwt het verhaal bijzonder goed op en neemt je mee op sleeptouw. Dit is erg goed.
Ook de drie andere verhalen zijn meer dan de moeite waard: Een huis van bloemen speelt zich af in het Haïtiaanse Port-au-Prince, waar een mooie, jonge prostituee de liefde lijkt gevonden te hebben, tot ongeloof van haar vriendinnen. Een diamanten gitaar vertelt over een bijzonder vriendschap in de gevangenis en Een kerstherinering tenslotte laat ons meegenieten van hoe het jonge hoofdpersonage en de oudere vriendin (familielid, wellicht iemand die mentaal beperkt is) ondanks armoede toch een heel mooie eindejaarsperiode beleeft.
Opvallend in al deze verhalen is dat treffende manier waarop Truman Capote de personages beschrijft en hoe hij de situatie gedetailleerd uitwerkt. Het maakt het lezen een prachtige, bijna zintuigelijke ervaring. 

Witte honger - Aki Ollikainen

 
In dit boek beschrijft de Finse schrijver Aki Ollikainen niet alleen de vlucht voor de honger en kou in de hongerwinter van 1867, na enkele mislukte oogstjaren, maar dit is ook een sociale aanklacht, een boek met een boodschap voor vandaag (over hoe we met vluchtelingen omgaan) en over de kloof tussen arm en rijk. Maar tevens gloort er hoop als de auteur vertelt hoe enkelingen een verschil kunnen maken.
Dit is een prachtig verhaal gesitueerd in een wereld die mij eigenlijk onbekend was/is (het winterse Finland uit de 19e eeuw, deel van het Russische rijk). Hier heb ik wel van genoten...

Gelezen (115)

Aan zee. Taferelen uit de kinderjaren - Eric De Kuyper

In dit autobiografisch boek neemt Eric de Kuyper ons mee naar zijn kindertijd vlak na de tweede wereldoorlog, waarin hij elke zomer (maar ook een deel van de winter én de paasvakantie) naar zee ging in Oostende. In grappige, heel herkenbare stukjes strooit hij zijn herinneringen rond.

Prins Peper - Alain Mabanckou

Alain Mabanckou vertelt het verhaal van een weesjongen, Moses, uit Congo-Brazzaville, die zijn weg in het leven moet zoeken en daarbij opmerkelijke personen tegenkomt. Het verhaal sleept de lezer mee, al is het stuk over de geestziekte naar mijn mening wat te chaotisch. Toch heb ik dit boek met plezier gelezen.

Knielen op een bed violen - Jan Siebelink

JanSiebelink schreef een monumentale roman over zijn vader, een bloemenkweker die diepgelovig was en steeds meer en meer in de ban (en macht!) van een streng-calvinistische sekte terechtkwam. Als zoon spot hij er niet mee, veroordeelt hij niet eens zo erg, hij probeert vooral te begrijpen. Voor de lezen lijkt hoofdfiguur Hans Sievez een tragische, onmachtige man die door een geloof dat te zwaar is om door een mens gedragen te worden, verpletterd wordt, maar tegelijk schildert Siebelink hem ook af als iemand die nét daarin een vorm van vreugde en geluk vond, hoe onbegrijpelijk dat ook is voor buitenstaanders. Het maakt voor wie het geloof de rug heeft toegekeerd (zoals ik), datzelfde geloof ook tot iets heel erg fascinerend, iets dat je als rationele mens wil doorgronden terwijl je geen aanknopingspunten ziet om hier met je verstand bij te kunnen. Het boek roept veel vragen op en vat daardoor het mysterie van het geloof zelfs voor wie niet (meer) gelooft.

Posthipnotiese ingreep - Gust Gils

Voor iemand die niet echt bekend is met ander werk van Gust Gils, zijn deze fragmenten uit zijn enige en onvoltooide roman eerder amusante, behoorlijk absurde lectuur, maar veel meer is het ook niet. Ja, de "progressieve" spelling deed met denken aan het in dezelfde Belgica-reeks verschenen "Vijf grotesken" van Paul van Ostaijen en hoewel volgens de flap de vier verhalen te lezen zijn als losse kortverhalen, missen ze door de ietwat kunstmatige inbedding in een groter verhaal (waarop je toch niet echt goed zicht krijgt) een houvast voor de lezer.

Neither here nor there: travels in Europe - Bill Bryson

In zijn onnavolgbare stijl vertelt Bill Bryson over zijn reis doorheen Europa in 1990, nog voor de oorlog in (ex-)Joegoslavië en een jaar nadat ik zelf doorheen Italië reisde in het zesde middelbaar. Intussen ben ik zelf in een klein deeltje van de beschreven plaatsen geweest en de herkenning maakt dit boek nog amusanter dan de humor al deed... 

Gelezen (105)

Op weg door de nacht - Ludwig Hohl

De kortverhalen van Ludwig Hohl mogen dan wel mooi geschreven zijn, ze mogen dan wel leuke tafereeltjes beschrijven uit een tijd die voor ons zo moeilijk voor te stellen is (en zich afspelen in Holland, Zwitserland of Marseille), ze beklijven niet. Vorm is belangrijk, maar inhoud moet er toch ook wel zijn, en deze verhalen missen voor mij wat ziel om me echt aan te spreken.

Aan een onbekende god - John Steinbeck

 
Alweer is dit een prachtboek van John Steinbeck, die ik intussen zowat mijn favoriete auteur mag noemen. Zoals wel vaker spreekt uit het boek zoveel liefde voor landbouwers (en arbeiders). Steinbeck beschrijft de ziel van de landbouwer, zijn liefde voor het land, zijn verbondenheid met dier en plant en doet dat allemaal in een verhaal dat ondanks alle tegenslagen toch weet te ontroeren en mee te slepen. 

Notendop - Ian McEwan

 
Ian McEwan vertelt het verhaal van stukgelopen huwelijk en het bedrog van de vrouw met de broer van haar man en al het rampzalige dat daarvan komt vanuit het standpunt van het ongeboren kind in de buik van zijn moeder. Dat unieke standpunt maakt dat je en frisse kijk krijgt op een verhaal dat eeuwenoud is (en mij meermaals deed denken aan Hamlet). De mooie taal die hij hanteert, de prachtige vergelijkingen, de gedetailleerde beschrijvingen, ze dragen allemaal bij tot een heel aangename leeservaring.

Schateiland - Robert Louis Stevenson

Ik kende dit verhaal van Robert Louis Stevenson nog wel uit mijn kindertijd, maar ben toch erg verbaasd hoe goed ik het nu nog vond. Het is een meeslepend verhaal, een terechte klassieker en echt een jongensboek, dat ik met veel plezier in afleveringen 's avonds aan mijn zoon bij het slapengaan wil vertellen.

De eerste echte leugen - Marina Mander

In een heerlijke taal, vol associaties en precies op maat van het tienjarig hoofdpersonage, weet Marina Mander een ontroerend verhaal te vertellen van een jongentje wiens moeder overlijdt, maar die uit angst om naar een weeshuis te moeten, dat voor iedereen verbergt. Dit is een heerlijk boek door de virtuoze stijl en het verhaal raakt je zonder ooit zeemzoeterig te worden.

Oscar - Jan Siebelink

Oscar en Ide, twee docenten Engels aan het gymnasium in Den Haag, worden gemobiliseerd wanneer de Duitsers in 1940 Nederland binnenvallen en krijgen een bijzondere opdracht. Daarbij komt, zo blijkt, Id om het leven. Net na de oorlog vraagt Ids vrouw, Esmée, aan Oscar om de tocht (van de opdracht) met haar over te doen en te laten zien waar haar man gestorven is. Esmée was, voor ze met Id samen was, de minnares voor Oscar en die laatste hoopt haar nu terug te winnen.
Ik had Jan Siebelink onlangs in De Wereld Draait Door gezien en wou wel eens iets van hem lezen. Knielen op een bed violen is zijn bekendste werk, maar bij mij onbekende auteurs kies ik als introductie wel eens makkelijker voor een dunner boek, wat hier ook het geval was. Ik beklaag het me alvast niet: het verhaal wordt mooi opgebouwd en al voel je vanaf de eerste bladzijden dat er iets gebeurd is tussen Oscar en Id rond de tijd van diens overlijden, een vreselijk geheim waarvan Oscar én de lezer zich afvragen of Esmée erachter komt...
Dit is een mooi boek over de verwarring van de eerste oorlogsdagen, maar vooral over vriendschap, liefde, verraad,...

Gelezen (94)

De eenzaamheid van de priemgetallen - Paolo Giordano

Twee mensen (Alice en Mattia) dragen heel hun leven een erge kwetsuur mee die ze opliepen in hun kindertijd: Alice viel bij het skiën toen ze niet deed wat van haar verwacht werd en Mattia verloor zijn tweelingzusje toen hij even zonder haar wou zijn. De gevolgen dragen ze heel hun leven mee en ze straffen er zichzelf voor met in het ene geval anorectisch gedrag en in het andere automutilatie. Ze vinden elkaar, horen bij elkaar maar slagen er niet in de grens over te steken die mogelijks verlossing zou inhouden. Meer ga ik niet vertellen over dit prachtig boek, dat heel vlot leest bovendien en waarin het verhaal weliswaar triest is en de lezer confronteert met ongelukkige personages, maar dat zeker niet zielig is. Paolo Giordano slaagde er met glans in de universele boodschap over de moeilijkheid van de liefde in een verhaal te brengen dat én de massa kan aanspreken én toch genoeg inhoud en kwaliteit herbergt om ook de literatuurliefhebber te behagen.
 

Helden van de grens - Dave Eggers

Alweer een prachtig boek van Dave Eggers (hoewel niet zijn beste) waarin het verhaal vaak zo herkenbaar is, ook al speelt het zich af in Alaska en gaat het over een alleenstaande moeder en haar twee kinderen. Maar dit ademt zo een doorleefde kennis uit van het ouderschap en van het mens-zijn dat zelfs geen honderd psychologen het beter zouden kunnen.
 

Kijk niet zo, konijntje - Marnix Peeters

Aanvankelijk vond ik niet veel aan dit boek van Marnix Peeters. Het hoofdpersonage is een vuilbekkende, extreem-rechtse oudere man die zelf behoorlijk wat op zijn kerfstok heeft. Gaandeweg echter leerde ik de vlotte taalhantering van het hoofdpersonage te waarderen (en de rest er bij te nemen, het is tenslotte fictie). Mooi geschreven boek dat inhoudelijk eerst niet veel om het lijf lijkt te hebben, maar dat valt uiteindelijk al bij al nog mee...
 

De broodjesroofverhalen - Haruki Murakami

Twee verhalen van Haruki Murakami over een (geplande) overval op een bakkerij. Het tweede verhaal herkende ik meteen, en inderdaad, het is ook al te lezen in "De olifant verdwijnt".

Gelezen (85)

Vijf grotesken - Paul Van Ostaijen

Paul van Ostaijen schrijft heerlijk modern proza waarin zijn taalvirtuositeit, bekend uit zijn gedichten, ook naar voren komt. Hij is ook lekker wrang en zo cultuurpessimistisch als Houellebecq op zijn best en dat levert al eens een heel goed verhaal op.
Het slechts nieuws: de vijf geselecteerde grotesken zijn wisselen van kwaliteit. Zo prikkelend als De stad der opbouwers is, zo nergens-heen-leidend is Camembert of de gelukkig minaar. En waar Werk en spaar! eindigt in een niet geheel onverwachte pointe na een uitstekende opbouw, schort er voor mij iets aan de manier waarop De gehouden hotelsleutel of de kleine, domme daad naar zijn niet minder voorspelbaar einde beweegt. Stijl wordt inhoud, schijnt het leidmotief geweest te zijn van van Ostaijen in zijn prozawerk, maar ik hou er toch meer van als de inhoud iets meer gewicht krijgt en vooral duidelijker naar voor komt en niet verdrinkt in die stijl...

Amerikaanse pastorale - Philip Roth

Bijna zo goed als de boeken van Steinbeck is dit eveneens een "grote Amerikaanse roman" waarin alles samenkomt wat de ziel inhoudt van Amerika zoals dat beleefd werd door de generatie die als kind de Tweede Wereldoorlog meemaakte en eigenlijk de intense veranderingen op het eind van de jaren 60 niet kon begrijpen. Philip Roth houdt duidelijk van zijn land, maar het is een kritische liefde en dat maakt zijn boeken zo de moeite.

China, per trein - Paul Theroux

Jammer dat ik er pas nu toe kwam om dit boek te lezen, want het geschetste beeld is natuurlijk dat van eind de jaren 80 en toen zag de wereld (en China in het bijzonder) er natuurlijk nog anders uit, maar toch een mooi en verrassend beeld gekregen van dat enorm grote land. Paul Theroux is een begenadigd schrijver (lees maar eens De muskietenkust) en zijn reisverhalen zijn altijd boeiend, niet in het minst omdat hij zijn kleine kantjes (hij schijnt niet de aangenaamste man te zijn om mee om te gaan) niet echt wegsteekt. Hij kan bijzonder kritisch uit de hoek komen, maar tegelijk kan hij de lezer ook enthousiast maken en dat maakt deze leeservaring zo prettig.

Gelezen (79)

Autoriteit - Paul Verhaeghe

Ook in dit boek wijst Paul Verhaeghe op de ongezonde kanten van een maatschappij die geregeerd wordt door een neoliberale ideologie (zoals in zijn vorige boeken), maar hij doet ook veel meer. Hij wijst erop dat autoriteit een vaak misbegrepen concept is, dat te vaak verward wordt met macht. Duidelijk legt hij uit hoe autoriteit een externe grond nodig heeft en hoe die externe gronden van voorheen verdwenen. Naast een diagnose van het probleem reikt hij gelukkig ook suggesties aan met betrekking tot een mogelijke nieuwe autoriteit die wél kan werken en die niet hoeft te verzanden in macht. Het collectief wordt op diverse terreinen als een mogelijk antwoord geduid. Voor mijn eigen vakgebied ben ik nu in ieder geval nog meer geïnteresseerd geraakt in het boek van Haim Omer omtrent "nieuwe autoriteit".

God zegene u, Dr. Kevorkian - Kurt Vonnegut

Kurt Vonnegut hanteert zijn zogenaamde verslagen voor een radiostation van zijn bijna-doodervaringen om korte gesprekjes weer te geven met overledenen. Die fictieve gesprekjes, vaak slechts enkele bladzijden lang, zijn niet meer dan een kapstok om een grappige of opmerkelijke stelling aan op te hangen. Vonnegut bewijst daarin vaak een criticus te zijn van de huidige/toenmalige stand van zaken in de VS en de wereld. Dit dun boekjes is aangenaam leesvertier, waarbij je je verwachtingen ook niet al te hoog moet stellen.

Tien december - George Saunders

George Saunders verzamelt in deze bundel kortverhalen die zich afspelen in een surrealistisch tot hyperrealistische wereld, een wereld die net dat tikkeltje verschilt van degene die we kennen. Dat levert soms pareltjes op, maar soms valt het ook wat tegen.

Gelezen (72)

De olifant verdwijnt - Haruki Murakami

In deze kortverhalen schept Murakami een heerlijke, surrealistische wereld. Hij bedient zich niet van een totaal losgeslagen, in een droom verzonnen setting, maar van een parallel universum dat slechts enkele details van onze realiteit verwijderd lijkt, maar wel bevolkt wordt door dansende dwergen, mensen die een McDonalds overvallen voor 30 Big Macs, werknemers in een olifantenfabriek,... Murakami kan, dat is bekend, schrijven en dat maakt zijn verhalen, ondanks de premissen en kronkels vlot leesbaar. Toch is dit zeker niet het hoogtepunt in zijn oeuvre, maar misschien is het wel een erg aangename kennismaking voor wie nog niet met zijn werk bekend is?

PAAZ - Myrthe van der Meer

Naar het schijnt is dit boek van Myrthe van der Meer sterk autobiografisch. Het vertelt hoe een hardwerkende vrouw (een workaholic eigenlijk) vlak voor ze verlof moet nemen, instort en helemaal in het gezicht geslagen wordt door haar al lang sluimerende depressie. Ze belandt op een psychiatrische afdeling van een algemeen ziekenhuis (een PAAZ dus) en vertelt er haar wedervaren. Daar blijkt de psychiatrie niet bepaald uit te blinken in hulpverlenend werk en in deskundigheid en de ontmenselijking van patiënten, het reduceren tot onmondige kleuters en het bijna heilige geloof in de wonderkrachten van medicatie, de krom- en cirkelredenering als het om diagnostiek aankomt, het passeert allemaal de revue. Toch groeit met het boek ook de mildheid van de auteur en daarmee is het, hoewel nog steeds een aanklacht tegen de hedendaagse psychiatrie, een pak minder rauw dan b.v. Poppy shakespeare, dat ik eerder al las. 
Sommige lezers zullen wellicht vinden dat bepaalde scènes overdreven zijn en het product vormen van een levendige fantasie. Wie echter zoals ik in zijn werk al eens kennismaakt met de psychiatrie, is zijn ontzag voor deze tak van de geneeskunde vaak al grotendeels verloren en bekijkt dit wat nuchterder. In een begeleiding van een meisje bij ons kregen wij b.v. na een doorverwijzing naar psychiatrie na haar opname een verslag met aanbevelingen. Helaas bestonden die uit niet meer dan dat we "duidelijkheid en voorspelbaarheid dienen aan te bieden", iets wat volgens mij elke kijker van The supernanny ons ook had kunnen vertellen en iets wat evident al deel uitmaakt van onze werking. Op die momenten stel je je verwachtingen t.a.v. psychiatrische hulp sterk bij, en dit boek illustreert bijwijlen perfect mijn gevoel.

Gelezen (70)

Voorbij het licht - Jonas Bruyneel

Hier kon je al de aankondiging van dit boek lezen en intussen heb ik het uit. Op het laatste verhaal na, waardoor ik me minder aangesproken voelde, werd ik echt in de verhalen gezogen, werd ik meegesleept door de vlotte en tegelijk erudiete taal en spraken de personages en hun wedervaren me aan.
Jonas Bruyneel schreef nochtans heel uiteenlopende verhalen, waarvan de link ("voorbij het licht" in alle mogelijke betekenissen) bij momenten een losse associatie is eerder dan een bindende rode draad. Opvallend is dat zijn schrijfstijl tegelijk vlot leesbaar, toegankelijk is en toch ook erudiet. De eigennamen worden steevast echt in de taal van waar het verhaal zich afspeelt, geschreven (dus Poolse lettertekens voor het de personages uit het in Polen gesitueerde verhaal, enzovoort). Dat kan voor sommigen wat pedant overkomen (ik vind dat vaak als sportjournalisten dat doen met namen van voetbalploegen en spelers en die dan overdreven Spaans of in om het even welke andere taal uitspreken), maar Bruyneel komt ermee weg omdat je niet het gevoel krijgt dat hij het betweterig hanteert. De historische feiten die de achtergronden vormen voor de verhalen, heb ik niet gecontroleerd, maar er spreekt uit alles zo'n degelijkheid dat je er als lezer op vertrouwt dat de verhalen particuliere fictie is tegen een achtergrond van reële gebeurtenissen (enkel bij het verhaal over de Duitse kolonie onder Antarctica weet ik dat niet zeker, maar als het verzonnen is, maakt dat net de kern mee uit van de kwaliteit van dit verhaal).
Opvallend zijn ook de prachtige zinnen die als manna uit de hemel lijken te vallen. Ze maken het lezen erg aangenaam. En natuurlijk zijn de verhalen, gesitueerd in heel uiteenlopende contexten: het Poolse platteland, Antarctica, het middeleeuwse Zuid-Europa, Boekarest,... Die setting bepaalt sterk de sfeer van het verhaal en ook wel de verhaallijn. Er wordt een authenticiteit aan ontleend die de lezer sterker bindt aan wat beschreven wordt. Net als de details die goed uitgewerkt zijn, verlenen ze elk narratief een stevige basis.
Enkel het laatste verhaal, dat sterk autobiografisch lijkt en dat speelt met woorden en uitdrukkingen die te maken hebben met het hart, wist mij minder te bekoren.

Aankondiging: verhalenbundel "Voorbij het licht"

Aandachtige lezers van deze blog kennen Jonas Bruyneel misschien al, als frontman van Uncle Wellington's Wives. Deze Gentse band kwam reeds enkele malen aan bod hier.
Bruyneel is tevens cultuurjournalist die schrijft voor onder meer Openbaar KunstbezitVlaanderen, Eos Memo, Filmmagie en Ex Situ. Voor enkele literaire magazines schreef hij al kortverhalen en die worden nu gebundeld, samen met een paar nieuwe. De Arnhermse uitgeverij aquaZZ brengt Voorbij het licht uit en je zal het boek onder meer via Standaard Boekhandel of via Jonas' eigen website kunnen kopen.
Uit het persbericht van de aankondiging onthouden we dat de zeven verhalen personages bevatten die zich in de schemerzone van de maatschappij bevinden (en dat kan evengoed in Polen of Kasjmir zijn) en het licht opzoeken. Wij zijn alvast erg benieuwd.