Gezien : Paranoid Park + Elephant

Sfeerschepping en een inventieve manier van omgaan met de chronologie van het verhaal : het zijn 2 (ijzersterke) elementen die beide films van Gus Van Sant met elkaar verbinden.

In Paranoid Park ontrafelen we het verhaal van een 15-jarige puber, Alex, die een stommiteit heeft begaan met verregaande gevolgen. Hij lijkt een wat saaie, zwijgzame skater, die niet noemenswaardig lijdt onder de aan de gang zijnde scheiding van zijn ouders. Hoewel andere personages in de film zijn daden soms proberen duiden, houdt de regisseur zich daar eigenlijk een eind van weg : Van Sant registreert en toont, maar oordeelt niet. Wat hij vooral laat zien, is de troost en de schoonheid van een oprechtheid waarmee mensen niet alleen mooie dingen doen en maken, maar ook brokken maken.

Benieuwd door deze film, keek ik ook naar Elephant, de "Columbine"-film van Van Sant. Opnieuw valt op hoe de regisseur registreert, toont maar niet uitdrukkelijk gaat oordelen. Wanneer hij toont hoe makkelijk één van de daders aan wapens geraakt (ze worden thuis geleverd na een internetbestelling, en even tekenen volstaat om een volautomatisch geweer met munitie te bezitten), toont hij dit in het kader van een verhaal van meerdere pubers, die hun gewone leventjes leiden en elk van hen kan dader, dan wel slachtoffer worden. De pracht van de scènes in de lange gangen van de school (en van de herhaling van dit soort scènes) vormt een surrealistisch én hyperrealistisch decor voor wat ontaardt in een schietpartij, die haast zo afstandelijk en koel wordt als de shoot-out videogames die ook een oorzaak voor dit geweld schijnen te zijn. Als kijker ervaar je hoezeer de moordpartij een spel is voor jongeren die het contact met de realiteit en met zichzelf verliezen op de enige manier waarop dat ook werkelijk gebeurt ; langzaamaan en van dag tot dag...

Registreren, van een aardse soundtrack voorzien, demarginaliseren en ont-moraliseren : meer hoeft Van Sant (bijna) niet te doen om van beide films beklijvende parels te maken !

Dans...

Iets minder serieus dan in mijn post over Maurice Béjart, maar toch een mooie staalkaart van "moderne dans" :

Win !

In het kader van Etoiles Polaires 07 maken 2 mensen kans om een Finse avond voor henzelf en een twintigtal vrienden in de eigen knusse huiskamer te winnen.
Kunstencentrum Vooruit biedt beide winnaars een zogenaamd "hertenpakket" aan : decoratie van living of kot in Finse stijl (met kitsch herten en wandtapijten), opwarming met Finse wodka en Finse muziek, en een Finse film van de Leningrad Cowboys (deze film kan je trouwens gratis bekijken in de Vooruit op de Leningrad Cowboys-filmavond op zondag 9 december), en nadien nog méér wodka...

Wat moet je doen ? Je stuurt een mail naar stevent@vooruit.be met als onderwerp "Finse avond bij mij thuis graag !!" en met een kort vervolg op volgende mop “Een Fin en een hert staan in een Café met een wodka in de hand. Zegt de één tegen de ander .... ” Vermeld je naam, adres en telefoonnummer en je dag naar keuze. Je kan meedoen tot en met donderdag 29/11 en daags nadien weet je al of je gewonnen hebt...
Meer info vind je hier.
Vanaf maandag 26/11 kan je ook een "hertenpakket" winnen bij Mekka op Studio Brussel.

Dans

Donderdagochtend is de 80-jarige Maurice Béjart overleden, een icoon in het ballet.

Ik heb zelf twee linkervoeten (en dan nog onhandige linkervoeten), en naar dans kijken vind ik haast even interessant als kijken naar een broedende kip. Al hebben mijn ouders mij vroeger wel eens meegenomen naar het Ballet van Vlaanderen (van de voorstelling herinner ik me alleen dat het donker was...), het zegt mij allemaal absoluut niets. Twee namen ken ik : Noerejev en Béjart (oké, als je hedendaagse dans meerekent, ken ik ook nog Anne-Teresa De Keersmaeker en Wim Vandekeybus, maar ook naar hen ga ik nooit kijken...).

Om één of andere reden is Béjart ook in mijn hersenen nauw verbonden met de Boléro van Ravel (al kan ik mij langs geen kanten herinneren waarom dat wel zo zou zijn). Blijkbaar oogstte hij wel met zijn Ballet van de XXe eeuw succes met een choreografie voor die Boléro, maar dat was meer dan 10 jaar voor ik geboren werd.

Mijn gebrek aan affiniteit met dans illustreert voor mij perfect de stelling dat je iemand nodig hebt die je inleidt in de kunst(en) en je inzicht verschaft, om er ten volle te kunnen van genieten. Misschien moet ik toch maar eens uitkijken of er naar aanleiding van Béjarts overlijden geen thema-avond komt ergens waarin je ook nog eens deskundige uitleg krijgt...

Gelezen (13)

Een seksverslaafde die blijft steken in de vierde stap in zijn ontwenning (het minutieus neerschrijven van zijn "zonden") en die mensen geld aftroggelt door zich te laten redden van de verstikkingsdood, is geen alledaags hoofdpersonage.

Chuck Palahniuk introduceert Victor Mancini, en de al eerder gemelde problemen zijn zeker niet de enige die hij heeft. Hij werkt in een soort historisch themapark, bezoekt zijn stervende moeder in een verzorgingstehuis waar hij diverse rollen moet spelen en krijgt een wel heel bijzonder verzoek van de behandelende arts van zijn moeder. Eén van zijn vrienden vervangt de ene obsessie/verslaving door de andere, en Victors pogingen om goed te doen voor anderen blijken nog een grotere mislukking dan wat hij voordien al gedaan had...

Stikken schildert dan ook een universum dat zo bizar en tegelijk zo geloofwaardig neergezet wordt, dat je in het boek gezogen wordt. Als blijkt dat de schrijver je meer dan tweehonderd bladzijden lang op het verkeerde been gezet heeft, voel je je niet zozeer bedot, maar eerder aangenaam verrast.

Palahniuk voeg ik alvast toe aan het lijstje schrijvers van wie ik alles wil gelezen hebben...

Gewonnen ! (2)

Blijkbaar werd mijn recensie van 4 months, 3 weeks and 2 days opgepikt door Nieuwe Revu en heb ik een telefoon gewonnen !
Tof !

Eerlijke handel

Eerlijke handel, of fair trade, is hot ! Wij shoppen af en toe eens in de Wereldwinkel, en we hebben ook nog als vrijwilliger gewerkt in de plaatselijke winkel.

Het concept is eenvoudig : in plaats van de markt te laten spelen, die de grote spelers in het voordeel speelt, laat Oxfam (om de bekendste fair trade organisatie te noemen...) de prijs bepalen door de reële kosten van de boer, zodat die een eerlijke prijs krijgt voor zijn product. Bovendien zijn er aan de keuze voor een product en een leverancier een heleboel criteria verbonde inzake duurzaamheid, lokale ontwikkeling, lokale participatie, vrouwenrechten,...

In Nederland spant Douwe Egberts nu een proces aan tegen de provincie Groningen, zo meldt de krant. Het provinciebestuur besliste immers om nog enkel koffie met het Max Havelaarkeurmerk te kopen. Dat is het fair trade keurmerk voor koffie. Onder meer de koffieproducent Max Havelaar heeft dit keurmerk, maar in principe kan iedere koffieproducent door tegemoetkoming aan de criteria voor het keurmerk dit keurmerk verkrijgen. Volgens Douwe Egberts kiest de provincie echter voor een bepaald merk en sluit het daardoor de ontwikkeling van andere duurzame initiatieven uit...

Dat lijkt me echter bijzonder vreemd. Uiteindelijk kan immers Douwe Egberts ook het keurmerk verkrijgen en dus meedingen voor een contract voor leveringen van koffie aan de provincie Groningen (maar dan moet het natuurlijk wél een éérlijke koffieprijs betalen !) Bovendien lijkt het me al te gek dat een grote multinational als Douwe Egberts zich gehinderd zou voelen in de ontwikkeling van om het even welk duurzaam initiatief door ocharme het provinciebestuur van Groningen...

Trouwens, Douwe Egberts voelde zich blijkbaar ook gehinderd door de fair trade koffiepads (voor Senseo-machines) : ik wacht echter nog steeds op de eerste fair trade koffie van DE... Duizenden koffieboeren en meerdere landen voelen zich gehinderd in de ontwikkeling van duurzame initiatieven door de DE-aankooppolitiek en -prijzen.

Het ruikt hier... naar Douwe Egberts gulzigheid !

Gezien : 4 months, 3 weeks and 2 days

Roemenië, 1987. Een studente polytechnische wetenschappen helpt haar vriendin bij het bekomen van een risicovolle, want totaal verboden abortus. Net zoals bij zovele dagelijkse beslommeringen (het kopen van sigaretten, zeep, deodorant,...) moet er stevig geritseld worden en dient de vindingrijkheid aangescherpt te worden. Bovendien loop je voortdurend risico's, niet in het minst om in de gevangenis te belanden. Een abortus is op zich al geen makkelijke situatie voor de jonge vrouwen, en de omstandigheden maken het des te moeilijker.

4 months, 3 weeks and 2 days van de Roemeense cineast Cristian Mungiu is een eerlijke, rauwe film, waarin het beeld soms schokt als we de lopende protagoniste volgen en waarin de kou en de grauwheid van het Ceausescu-Roemenië haast voelbaar zijn. We maken kennis met echte mensen, die overleven, die hun liefdes, vreugde, verdriet, zorgen,... koesteren en dragen zoals ik hier al heel wat gezinnen hun liefdes, vreugde, verdriet, zorgen,... zag dragen : je moet nu eenmaal verder, dit is leven. Er wordt soms gelogen, er wordt soms bedrogen, er wordt ruzie gemaakt, er worden mensen pijn gedaan... En als kijker vergeet je dat je naar een film zit te kijken, want iedereen in deze film slaagt er wonderwel in om je mee te zuigen in het verhaal en je te laten geloven dat DIT het echte leven is voor studentes in Roemenië in '87 die ongewenst zwanger zijn.

Het hoofdpersonage vraagt niet voor niets op het eind om één ding af te spreken : "Laten we hier nooit meer over praten, ok ?" Gelukkig zijn er mensen die er wel films willen over maken...

Een blog als geschenk...

Een vriendin van mij is net dertig geworden, en speciaal voor haar heb ik een blog gemaakt : Ik ben dertig... maar dat geeft niet

Neem gerust een kijkje !

Gelezen (12)

Kleine kinderen zien hun vader eigenlijk vooral in mythische proporties : hij kan alles, weet alles, is de sterkste van de hele wereld,... William Bloom heeft zijn vader nooit anders gekend dan als de held uit de door zijn vader zelf vertelde, fantastische verhalen en dan als de leverancier van mop na mop... En dat is bijzonder jammer, vindt hij, want eigenlijk kent hij zijn vader niet.

Edward Bloom, de mythische man die geen probleem uit de weg gaat, is ongeleeslijk ziek. Ik denk niet dat het K-woord ooit neergeschreven staat in Grote vis van Daniel Wallace, en dat hoeft niet om de lezer te laten voelen hoe de kanker het hoofdpersonage lijkt weg te vreten, van binnenuit. Edward slaagt er maar niet in om tot een ander soort gesprek met zijn zoon te komen. Per slot van rekening wil hij hem niet opzadelen met zijn eigen twijfels, want "wat heb je daar nu aan ?"...

Wallace weet je met dit fantasievol verhaal mee te slepen, en tovert voldoende verrassingen uit zijn hoge hoed (niet in het minst in de finale) om de aandacht vast te houden. De korte tot soms zeer korte hoofdstukjes en de eenvoudige taal verhogen de leesbaarheid.

Een meesterwerk zou ik dit debuut zeker niet noemen, maar wie een goed verteerbaar boek mét inhoud zoekt, blijft hier niet op zijn honger.

Voorstelling nieuwe CD Think Of One

Think Of One, een Antwerpse band die al meerdere internationale samenwerkingen opzette (Marrakech Emballage Ensemble, Etoiles Polaires '04, Trafico,...) stelt komende dinsdag zijn nieuwe CD voor.

Het is alweer een samenwerking met Marokkaanse muzikanten, onder wie Gnawagrootmeester Abdel Kebir Ben Salloum. Deze vierde CD in de Marrakech Emballage Ensemble-reeks kreeg als titel Camping Shaâbi mee (shaâbi is een Noord-afrikaans muziekgenre, als ik het goed begrepen heb...)

De CD-voorstelling gaat door in de Balzaal van de Vooruit in Gent, dinsdag 30/10 om 20u.

Cartoon : Hans Van Themsche

Er valt heel veel te zeggen over Hans Van Themsche, zijn daden, zijn "inspiratie", zijn verdediging, zijn veroordeling en wat nog meer...

Soms zegt een cartoon echter zoveel meer of iets op zulk een treffende, niet te overtreffen manier... En op de blog van Bart Vandamme vond ik een schitterende cartoon.

Enige informatie vooraf is misschien wel nog even nodig om dit te kunnen plaatsen : Bart werkt voor een Westvlaamse krant (die wekelijks verschijnt, als ik het goed begrepen heb...), die sinds kort ook een interviewrubriek ("De stoel") heeft. De cartoon werd uiteindelijk niet gepubliceerd in de krant, maar wel op de blog en ik kreeg toestemming hem over te nemen (mits bronvermelding...)

Hier is ie dan :

Gelezen (11)

Het is geleden van Nick Hornby's High fidelity dat ik nog zo geraakt werd in wie ik ben door een boek.

In Alles komt goed en alles komt goed en alle dingen komen goed vertelt Tod Wodicka het verhaal van een man die zijn gezin uiteen zag vallen na de dood van zijn vrouw, en daar een belangrijk aandeel in had. Eigenlijk was hij te afwezig in het gezin omdat hij zich in het heden onvoldoende thuis voelde en een genootschap had opgericht waarin de middeleeuwen nagespeeld werden (op historisch correcte wijze !). Hij probeert de brokken te lijmen, maar dat loopt allerminst van een leien dak.

Het onvermogen om te doen wat je moet doen (en wat je weet dat je moet doen) is voor mij het centrale thema in dit boek. Net zoals ik met High fidelity het gevoel had dat het boek over mij ging (niet in de details, maar in de grote lijnen en in de waarheden over de jambersiaanse vragen : wie is dit ? wat drijft hem ? waar komt hij vandaan ?), kreeg ik naarmate het verhaal vorderde, eenzelfde gevoel : moeite hebben met het leven in het hier en nu, zich daarin te weinig thuis voelen, in een parallelle, daarom niet betere wereld zich meer op zijn gemak voelen, zien hoe je nét niet doet wat je zou moeten doen en wat je wil doen,... het is allemaal heel herkenbaar.

Het is moeilijk een boek op zijn "literaire" kwaliteiten te beoordelen wanneer het zo persoonlijk wordt, en ik ga hier niet eens een poging ondernemen (daarvoor ben ik ook te weinig literatuurcriticus, maar nét gewoon een geoefend lezer...) Aan wie mij kent of wil leren kennen, zou ik het boek zeker aanraden (net als het reeds genoemde van Hornby trouwens, dat laatste zelfs nog meer !). Oké, je kunt je heel erg vergissen want wat ik eruit haal, haalt iemand anders er misschien niet uit (en die haalt er misschien de "verkeerde" dingen uit waarvan hij/zij dan denkt dat het over mij gaat...). Maar dan nog blijft het een lezenswaardig boek...

Hier mogen ze mij binnenkort verwachten...

In het Museum voor Schone Kunsten in Gent, dat dit jaar heropende, loopt sinds zaterdag een fel bejubelde tentoonstelling met Britse kunst, British vision.

Voor Gentenaars is de toegang sowieso gratis, en iedereen kan gratis binnen elke zondag van 10u tot 13u... Dus, wat houdt je nog tegen ?

Gelezen (10)

De voorbije weken heb ik weer heel wat gelezen :

Eeuwige roem - Saskia De Coster

Saskia De Coster kan heel mooi schrijven. Echt waar, ze kan heel mooi schrijven, in de meest zuivere betekenis van het woord "mooi". Haar zinnen zijn al lieflijke achtjarige meisjes in feeënkleedjes met een toverstafje, rennend over groene gazonnen. Gelukkig vertelt ze daarmee ook een verhaal, dat niet alleen het mooie in de mens zichtbaar maakt ! In Eeuwige roem lopen de verhalen van gekwetste meisjes/vrouwen langs en door elkaar, volledig ingebed in een hedendaagse context.

Een tipje van de sluier : Islam voor beginners - Joris Luyendijk

Joris Luyendijk heeft de voorbije 2 jaar Zomergasten gepresenteerd (zie ook een eerdere post), en woonde jaren in het Midden-Oosten. Eerder al schreef hij dit korte boek dat een bondige, genuanceerde blik op de islam (al geeft hij heel duidelijk aan dat dé islam niet bestaat, net zomin als hét christendom...) biedt en enkele belangrijke aspecten binnen de "theorie" en geloofdsbeleving van moslims. Daarnaast schenkt hij ruime aandacht aan de punten van onenigheid binnen de islam zelf en reflecteert hij ook over de islam in Nederland. Al bij al slaagt hij er inderdaad in te doen wat hij al in de ondertitel aangeeft : islam uitleggen aan beginners. Dit is dan ook een goeie, genuanceerde eerste stap voor wie kennis wil maken met deze religie.

Het intergalactisch liftershandboek - Douglas Adams

Bij vlagen is dit boek grappig, maar het grootste mankement is toch wel het hoge "deus-ex-machina" gehalte van heel wat verzonnen planeten, buitenaardse wezens en uitvindingen, waardoor het wel erg makkelijk is om onwaarschijnlijke plotwendingen te veroorzaken. Het herinnert mij aan onze eerste "poëzie"-lessen in het lager onderwijs, waarbij één opdracht was : een heksenrecept maken op rijm. Omdat je werkelijk alles kon gebruiken (zolang het maar rijmde), was het al bij al nogal makkelijk. Toch werden vele van deze "gedichten" bejubeld als waren het de eerste producten van de nieuwe Claus, Rilke, Yeats,... (vul zelf naar believen in). Pas later leerde ik dat poëzie wel iets meer was dan wat lukraak rijmen... Misschien moet iemand Douglas Adams iets gelijkaardigs uitleggen...

Aardig boekje dus, maar ook niet meer dan dat...

Tuinieren

Zelf hebben we een vrij grote tuin, waarin we kippen kunnen houden, een (kleine) moestuin kunnen aanleggen en nog genoeg ruimte hebben voor een grasveldje en een terras. Heel wat mensen in Gent en in de randgemeenten hebben die luxe echter niet. Gelukkig bestaan er volkstuintjes, zoals in Gentbrugge. Daar kunnen ze niet alleen tuinieren en hun eigen (gezonde) groenten verbouwen, maar het is ook een uiterst geschikt middel om mensen elkaar te laten ontmoeten en te werken aan het sociaal weefsel dat de stad leefbaar moet houden...
Toen Yves Leterme nog minister-president was, bestelde hij een studie over volkstuintjes, en daaruit blijkt dat het maatschappelijk belang ervan nog verder zal stijgen, maar dat tegelijk ook zowat een derde van die volkstuintjes bedreigd is in zijn bestaan, voornamelijk om planologische redenen (als ik het goed begrijp : omdat de -lokale- overheid die locaties anders wil laten invullen).
Zelf heb ik weet van een volkstuintje dat begin jaren negentig nog bestond in de buurt van het UZ in Gent, en nu al enkele jaren verdwenen is voor nieuwe appartementen...
Al is de ligging van b.v. de Gentbrugse volkstuintjes verre van ideaal (vlak langs de snelweg), toch zou het zonde zijn mochten ze verdwijnen.Hun sociale, ecologische, gezondheidspreventieve en zelfs economische waarde valt immers niet te onderschatten !

Doel

Het voetgangers- en fietsveer tussen Doel en Lillo viel enorm in de smaak van onze twee kinderen, met wie we vandaag een daguitstapje naar die eilanden in het havenlandschap deden. We reden door het havengebied van de Waaslandhaven (langs het werk van een vriendin), picknickten in Doel, vaarden naar Lillo (waar in de speeltuin genoten werd van een wip, twee schommels en een wipdolfijntje, maar evenzeer van de gevallen appelen en peren...) en keerden terug over Kieldrecht (bijna langs de voordeur van diezelfde vriendin...).

Schrijnend vond ik toch wel hoe een heel dorp verminkt en half vernield is door een overheid die een leef- en woongemeenschap heeft weten te offeren voor economische belangen van een gigantische, uitgestrekte, half maanlandschap / half industriële blokken, haast surrealistisch uitziende haven op Linkeroever. Huizen die onbewoond achtergelaten zijn en waarvan de ruiten (en het raamwerk) in de kamers op de eerste en tweede verdieping liggen, met zicht op een halve ingebouwde keuken, deuren die openstaan en waarachter ladders liggen tussen zwerfvuil, overal hartjes op deuren die nooit meer geopend worden door moeders, minnaars, kinderen of gepensioneerden, half gebouwde huizen en half vernielde huizen, lege straten en dan de ontelbare borden met poëzie over de teloorgang van een polderdorp : het maakt het allemaal nog desolater. De moto's, auto's en fietsen van toeristen, velen met het veer vanuit Lillo gekomen, versterken die indruk nog.

Wat vooral zo erg is, is dat de Vlaamse regering (jawel, die van het goed bestuur !) de doodsteek gaf door duidelijk te kiezen voor maatregelen die elke reanimatie onmogelijk maken, die erop gericht zijn dit dorp uiteindelijk volledig uit te wissen.

Jaren geleden las ik het boek De bres van Chris De Stoop, afkomstig uit deze streek, dat net beschrijft hoe Doel veroordeeld wordt. Grote delen ervan ben ik dan wel vergeten, maar ik herinner me vooral de teneur dat hier al decennia een moord wordt gepleegd op landbouwgemeenschappen onder valse voorwendsels en met belangen van slechts enkelen voor ogen, vooral vanuit het aan de overkant gelegen Antwerpen...

Doe dit voor het te laat is : lees het boek en ga naar Doel ! Kijk er goed rond en voel wat je voelt... En vergeet het nooit meer !

PS Nét vandaag (niet dat we er zelf iets van gemerkt hebben) was er nieuws uit Doel...

Shit pile oftewel "kaka"

In het Openluchtmuseum Middelheim bezocht ik vandaag met mijn 2 kinderen (5 en -bijna- 2 jaar) de tentoonstelling met opblaassculpturen van Paul McCarthy (van wie er overigens binnenkort ook in het S.M.A.K. in Gent een tentoonstelling komt...)

De varkens, de fles ketchup, de kerstman en het hoofd waren voor hen absolute uitschieters, maar onze kleinste was nog het meest onder de indruk van het werk dat hij meteen zelf herkende : "Kaka".

En zo bewijst hij opnieuw een kleine kunstkenner te zijn...

Gelezen (9)

Het existentialisme is me natuurlijk wel in grote lijnen bekend, maar soms is het nodig en nuttig om een vertaling te maken van een filosofie naar een verhaal, naar een belevenis, naar een situatie, om beter te begrijpen waar het om draait.

In De vreemdeling schetst Albert Camus het verhaal van een jonge man, wiens moeder begraven wordt en die een jonge Arabier vermoordt. Voor de hoofdrolspeler zelf staan beide feiten los van elkaar, maar voor de aanklager, rechter en jury op zijn proces, en voor heel wat mensen uit zijn omgeving, is er een verband. Zelf ondergaat hij alles, zonder al te veel spijt, berouw en al zeker zonder behoefte aan besef van zonde of aan berouw. Dat heeft immers allemaal geen nut, aangezien de gebeurtenissen hem overkomen en het zo is omdat het zo moet zijn... Wie echter verwacht daardoor te maken te krijgen met een kille, liefdeloze man, wordt van het tegendeel overtuigd door de schrijver.

Het verhaal blijft geloofwaardig, neemt je mee en Camus slaagt er heel goed in om je een echte mens te laten zien, die vrede weet te nemen met het besef dat hij bestaat, en dat er uiteindelijk niets meer is dan dat...

Gezien : A Zed and Two Noughts

A Zed and Two Noughts (ZOO) is een film van Peter Greenaway uit 1985, waarin 2 broers die in de zoo werken, trachten om te gaan met de dood van hun vrouwen (2 zussen) in een wel zeer vreemd auto-ongeluk (een botsing met een zwaan).

Natuurlijk is de film alweer een zegen voor het oog, met de mooiste kleuren en de prachtige kadrering, een zegen voor het oor, met de prachtige muziek van Michael Nyman, en een uitdaging voor wie vooral het verhaal wil volgen... Eens je echter in het verhaal zit (dat duurt toch wel een kwartiertje, en dan begint vanalles op zijn plaats te vallen), denk je mee na over thema's als verval, vergankelijkheid, toeval, symmetrie en verlies. De personages in het verhaal zijn allen in haast gelijke mate, zij het wel heel verschillende wijze, verstrikt in machtsspelen en elk manipuleert op eigen wijze, terwijl hij/zij zelf ook gemanipuleerd wordt.

Een vrolijker mensbeeld krijg je niet door deze film, maar een esthetische ervaring ben je zeker rijker, en dagen nadien ontkom je niet aan het besef ook intellectueel iets meegekregen te hebben...

Gelezen (8)

De zomervakantie is altijd een goeie periode om veel te lezen. Zo las ik de voorbije weken een klassieker, waar ik ooit al eens aan begonnen was, maar na ongeveer 50 bladzijden aan de kant had gezwierd.

Omdat iedereen er de loftrompet blijft over zwaaien, en het boek intussen ook al verstript is, heb ik een nieuwe poging ondernomen. Veel heeft het niet gescheeld of ik had het boek opnieuw voortijdig verlaten, maar doorzetting leek me belangrijk, en werd uiteindelijk beloond.

De avonden van Gerard Reve vertelt op zulke grootse wijze hoe iemand zich avonden na elkaar verveelt, maar niet tot actie overgaat, voortdurend twijfelt en zijn eigen lethargie onmachtig toekijkt, dat je aanvankelijk ook het gevoel krijgt je te vervelen, niet tot de kern door te dringen, iets te missen... Gelukkig schrijft Reve zo virtuoos, dat de inspanning uiteindelijk beloond wordt door de mooie zinnen en de inkijk die je krijgt in hoe lethargie het hoofdpersonage Frits van Egters vooral ook nogal passief-agressief uit de hoek laat komen. De onmogelijkheid van Frits om zijn avonden zinvol te vullen broeit in zijn binnenste tot een isolement van de anderen. Zijn vrienden, zijn ouders, zijn broer en schoonzus : eigenlijk heeft hij met geen van hen écht contact, omdat hij teveel gericht is op het steken met de venijnige angel van zijn mondigheid. Illustratief is hoe hij in de gesprekken met zijn broer steeds moet terugvallen op het onderwerp "kaalhoofdigheid", zonder tot een echt gesprek te komen...

Wie veel actie in zijn literatuur verwacht, loopt hier maar best met een boogje omheen, maar wie op een prachtige manier wil beschreven zien hoe de mens beslist niet altijd het mooiste wezen ter aarde is, is hier enkele avonden zoet mee...

Gelezen (7)

Ik heb me wat verdiept in de boeken van Kurt Vonnegut Jr, die onlangs overleed.

Slachthuis Vijf of De Kinderkruistocht

Amper twee dagen had ik nodig om in de ban van dit boek te geraken, dat verbluffend mooi geschreven is en bijzonder ingenieus in elkaar zit, zonder de leesbaarheid te verminderen. Het boek is een anti-gletsjerboek : net als gletsjers zijn oorlogen er altijd geweest en zijn ze niet te stoppen, maar toch vindt de auteur het belangrijk erover te schrijven...

Een prachtige passage waarin de afkeer van oorlog bijzonder grappig en to-the-point vorm krijgt, is dit :

Achterstevoren gezien door Billy ging het verhaal aldus :

Amerikaanse vliegmachines vol gaten en gewonden en lijken stegen achterstevoren op van een vliegveld in Engeland. Boven Frankrijk kwamen er een paar Duitse jagers achterstevoren op ze af en zogen kogels en granaatsplinters uit sommige vliegtuigen en bemanningsleden. Dat deden ze ook bij een stel neergestorte Amerikaanse bommenwerpers, en die machines stegen achterstevoren op en voegden zich bij de rest.

De formatie vloog achterstevoren boven een Duitse stad die in lichterlaaie stond. Ze deden hun bommenluiken open en oefenden een wonderbaarlijk magnetisme uit waardoor de branden werden geblust en opgezogen in cilindrische stalen omhulsels en de omhulsels werden opgezogen door de buiken van de vliegmachines. Binnen werden ze netjes in rekken gelegd. De Duitsers daar beneden hadden zelf ook wonderbaarlijke apparaten, lange stalen buizen. Daarmee zogen ze nog meer granaatscherven uit vliegtuigen en bemanningsleden. Maar er waren nog steeds een paar gewonde Amerikanen over en sommige bommenwerpers moesten nodig gerepareerd worden. Maar boven Frankrijk kwamen er weer Duitse jagers aangevlogen en toen was alles en iedereen weer zo goed als nieuw.

Toen de bommenwerpers terugkeerden op hun basis werden de stalen cilinders uit de rekken gehaald en teruggestuurd naar de Verenigde Staten van Amerika, waar in fabrieken dag en nacht werd doorgewerkt om de cilinders te demonteren en de gevaarlijke inhoud te splitsen in mineralen. Een ontroerende bijzonderheid was dat dit werk voornamelijk door vrouwen verricht werd. De mineralen werden vervolgens verzonden naar specialisten in afgelegen streken. Die hadden tot taak ze in de grond te stoppen en goed te verbergen, zodat ze nooit meer iemand pijn konden doen.

Het hele boek door benadert de auteur het hele gebeuren en de dood van mensen en dieren minzaam, maar niet zonder mededogen, dankzij de wijze lessen van Tralfamadore : de tijd is geen opeenvolging, maar alles is tegelijk en alles is dus geweest, is en zal altijd zijn, omdat het moment nu eenmaal zo gestructureerd is...

Ondanks de thematiek (het bombardement op Dresden in de Tweede Wereldoorloog), is het boek vaak ook grappig, op een ongedwongen manier. Zo las ik de mooiste en grappigste manier om een vrouw als heel mooi te beschrijven :

Ze was een duf mens, maar een sensationele uitnodiging om kinderen te maken. Zodra hij maar naar haar keek, had een man zin om haar vol te stoppen met kinderen. Ze had niet eens een kind. Ze gebruikte voorbehoedmiddelen.

Dit pareltje heeft me in ieder geval uitgenodigd nog meer boeken van Kurt Vonnegut te lezen, zoals...

Man zonder land

In dit boek lezen we min of meer losse beschouwingen, waarin Vonnegut nog eens duidelijk maakt wat hij denkt van Bush en diens regering, van de verslaving aan fossiele brandstoffen die de aarde ten gronde richt, van oorlog en nog een heleboel andere zaken. Vonnegut schrijft bijzonder aangenaam en verweeft zijn standpunten met persoonlijke anekdotes en citaten uit boeken, maar toch bleef ik een beetje op mijn honger zitten. Wellicht miste ik hier toch een beetje een rode draad die het geheel goed samenhoudt...

Zomergasten

Sinds enkele weken kan je opnieuw elke zondagavond genieten van het meest ontegenwoordige TV-programma ter wereld (nog onwerkelijker dan een Arte thema-avond) : één centrale gast kiest 3 uur lang wat er te zien valt en vertelt daar vanalles bij, daartoe uitgenodigd door de uitstekende presentator Joris Luyendijk : Zomergasten op Nederland 2.

Wie zich eenmaal laat onderdompelen, wil dit nooit meer missen. Zelfs als de gast je totaal onbekend is of voor heel andere dingen staat daar waar je zelf voor kiest (b.v. een grote pief bij de commerciële omroep), dan nog leer je zoveel en word je zo uitgedaagd om over dingen na te denken, alleen al maar door het langdurige bad waarin je ondergedompeld wordt.

St Augustine's Church in Brookland

Tijdens onze dagtrip naar Engeland voorbije maandag, bezochten we ook het bijzondere kerkje van Brookland in Kent, St Augustine's Church.

Wat dit kerkje heel bijzonder maakt, is dat de kerktoren zich niet op maar naast de kerk bevindt :

Brookland ligt immers in het gebied Romney Marsh, dat in de Romeinse tijd nog overspoeld werd door de zee. Door verlaging van de zeespiegel en door menselijke inspanningen werd het hele gebied herwonnen op de zee, maar het was in de middeleeuwen natuurlijk nog wel behoorlijk moerassig. In de 13e à 14e eeuw werd in Brookland een kerk gebouwd, maar de onstabiele ondergrond bood heel wat problemen. Daarom werd besloten de klokken in een kooi in een losstaande, achtkantige, spits toelopende houten klokkentoren naast de kerk te hangen.

Wie de kerk binnentreedt, ziet vooral rechts dat de pilaren vervaarlijk scheefgezakt zijn, en de hobbelige vloer is eveneens een getuige van de zwakke ondergrond. Een wat vreemde, Normandische doopvont en een vrij recent ontdekte muurschildering die de moord op Thomas Becket voorstelt, zijn de belangrijkste bezienswaardigheden. Het kerkje heeft trouwens ook een bijzondere ingang, met deuren die eruitzien als de toegang tot een paardenstal...

Wie wil weten waar al dit fraais zich bevindt, kan hier een kaart raadplegen.

Gelezen (6)

Als ik me niet vergis, was het Dimitri Verhulst die in een interview Dode zielen van Nikolaj Gogol aanraadde omwille van de treffende typering van de universele aard van de mens (of zoiets).

Het (eigenlijk onvoltooide) boek is verdeeld in 2 delen, waarvan het tweede deel hoogst onvolledig is : regels die lijken te ontbreken, hoofdstukken die lijken te missen, onafgewerkte hoofdstukken,... Het maakt in ieder geval het tweede deel van het boek moeilijker leesbaar, al bevat het nog wel enkele pareltjes en al worden er toch enkele puzzelstukken in aangereikt om het hele verhaal goed te begrijpen.

Het is dan ook vooral het eerste deel van het boek dat hoogst aangenaam is om te lezen. Vlot geschreven (op de lokale en tijdsgebonden details na is het behoorlijk tijdloos) typeert het inderdaad de kleine kantjes van de mens, zoals die wellicht al altijd en overal zichtbaar zijn geworden. Het verhaal is gesitueerd in het negentiende-eeuwse Rusland. Hoofdpersonage Tsjitsjikov heeft de stijl en manieren van de edelen, maar helaas niet het geld (door "tegenslagen", zoals hij het zelf noemt, verloren) en wil daar iets aan doen door het kopen van dode boeren, die nog als levend geregistreerd staan, die hij dan wil verpanden. Zijn hoogst eigenaardig plan is echter niet veel meer dan het raamwerk waartegen de auteur zijn overpeinzingen (waarbij hij zich meermaals tot de lezer richt), zijn karaktertekeningen en zijn prachtige beschrijvingen vlecht.

Dit is een boek waar je wat moeite voor moet doen (zeker in het tweede deel), maar dat die moeite toch meer dan loont...