Posts tonen met het label essays. Alle posts tonen
Posts tonen met het label essays. Alle posts tonen

21 oktober 2026

Gelezen (167)

Liverpool: over een stad, een club & een vader - James Worthy


James Worthy, eigenlijk James Pugh, vertelt in dit boek over het afscheid van zijn aan overleden vader. Toen die een jaar overleden was, ging James naar Liverpool, de stad waarvan zijn vader afkomstig was, om er de as uit te strooien. Hij praat er met oude bekenden van zijn vader en bezoekt er plekken die hem aan zijn vader doen denken. Hij heeft het over hun gezamenlijke liefde voor Liverpool FC, het rode team uit de stad (Everton zijn de blauwe, voor wie het voetbal minder volgt). Uiteindelijk strooit hij de as uit op het veld van Liverpool FC, aan Anfield Road, aan de cornervlag.
Dit verhaal is een ode aan de stad én de voetbalploeg maar veel meer nog aan zijn vader. Daarvoor gebruikt hij veel metaforen, die soms voor mij wat geforceerd overkomen, maar dat kan ook liggen aan het feit dat ik niet een gelijkaardige relatie met mijn vader heb als hij had.

Voortschrijdend inzicht - Julian Barnes


In vijf essays die op elkaar voortbouwen, wijdt Julian Barnes zich aan een studie van veranderende gedachten (of voortschrijdend inzicht, zoals hij het enkel in de titel noemt). Hij gaat na wat maakt dat we van gedacht veranderen en hoe standvastig we eigenlijk zijn in onze ideeën over herinnering, woorden (en taal), politiek, boeken en (leef)tijd. Hij put daarvoor voornamelijk uit eigen ervaringen natuurlijk en pretendeert geenszins een wetenschappelijke aanpak, eerder een intuïtieve en/of logische op basis van dus slechts één "casus".
Hij weet echter zo mooi te schrijven (wat ik al wist door de andere boeken van hem die ik al las) dat hij de lezer in de ban weet te houden, en is bij momenten herkenbaar en andere keren denk je geheid "dat geldt niet voor mij". En zo zet het boek aan tot denken, maar niet al te veel, want het blijft ook voldoende ontspannend.

Voorbijganger - Leonard Nolens


Deze bundel bevat vooral toegankelijke, mooie gedichten, zoals we gewoon zijn van Leonard Nolens, waaronder een reeks gedichten opgedragen aan de toen "net" overleden Herman de Coninck.

15 november 2019

Gelezen (130)

Afscheid van de wapenen - Ernest Hemingway



Ernest Hemingway situeert dit verhaal, dat naar het schijnt deels gebaseerd is op zijn eigen ervaringen, in Italië tijdens de Eerste Wereldoorlog. Hoofdpersonage Federico Henry is een Amerikaan die vrijwillig als officier dient in het Italiaanse leger. Dit is volgens mij een bijzonder interessant personage, een personage waarvan ik soms ook graag wat meer zou willen hebben: hij zegt niet al te veel maar hij kiest vaak de rake, onverbloemde woorden die hij toch met zorg voor de anderen uitspreekt. Federico wordt verliefd op een Engelse verpleegster, Catherine, en nadat hij gewond is geraakt en na zijn genezing deelneemt aan gevechten die uiteindelijk een terugtrekking van de Italianen inleidt, heeft hij genoeg van de oorlog en vlucht met Catherine naar Zwitserland, omdat in Italië de sfeer helemaal is omgeslagen en iedereen de schuld voor de terugtrekking, die als smadelijk wordt ervaren, bij de officieren legt.
Dit boek is naast een mooi verslag van wat het is om middenin een oorlog te zitten (het hoofdpersonage is ambulancier, geen soldaat), vooral ook een klassiek liefdesverhaal.


De afluisterstaat: Edward Snowden, de NSA en de Amerikaanse spionage- en afluisterdientsten - Glenn Greenwald

 
Glenn Greenwald, journalist voor onder andere The Guardian, doet verslag van zijn journalistieke activiteiten die Edward Snowden hebben geholpen om zijn verhaal naar buiten te brengen (over de gigantische mate waarin de NSA mensen in de VS en erbuiten in feite digitaal afluistert) en licht dat verhaal toe, door elementen eruit te lichten, te illustreren en te verklaren. Daardoor ontstaat een helder inzicht bij de lezer van de omvang van het schandaal en de indringendheid van de praktijken van de NSA, niet alleen binnen de VS.


Mathilda - Mary Wollstonecraft Shelley


Zoals Hanna Bervoets in het nawoord schrijft, is eenzaamheid nog meer dan incest en depressie het centrale thema van dit boek van Mary Shelley, die eerder al met Frankenstein hetzelfde thema aangesneden had: de onmogelijkheid om met gelijken ervaringen te delen, is voor Shelley de kern van eenzaamheid. In dit boek wordt verhaald hoe de dochter ongelukkig wordt door een met taboe (toen en nu) omgeven bekentenis die neerkomt op een incestueuze liefde. Toch spitst de schrijfster zich daar niet op toe (hoewel het een onderwerp is dat heel wat mogelijkheden voor een roman in zich draagt natuurlijk), maar wel op het grote verdriet (dat bij alle personages aan bod komt) na verlies, in het reële zij het in de beleving en de bijhorende rouw, en dus vooral ook de eenzaamheid.
Toch is dit verhaal net iets te vaak te introspectief om de lezer voldoende vast te houden naar mijn gevoel en daarom verkies ik Frankenstein boven dit boek, hoewel ook hier weer de woordkunst en de verhalende kracht van Mary Shelley duidelijk getoond wordt.


Moord op de moestuin - Nicolien Mizee


Anders dan de IJslandse crimi's of de boeken van Mo Hayder waarvan ik er bijna jaarlijks één lees in het kader van de Zomer van het spannende boek, is dit moordverhaal van Nicolien Mizee veeleer luchtig en leest het ook heel erg typisch Nederlands. Maar dat maakt het net een aangenaam boek, met een heel toegankelijk verhaal.


Van achterdocht tot zelfgenoegzaamheid. Korte verhandelingen voor de moderne mens - Arnon Grunberg


Laat ik me even de stijl van dit boek toemeten en een "korte verhandeling" schrijven over dit boek:

1. Mooi kunnen schrijven is een deugd, een kwaliteit zo u wil. Mooischrijverij is een aanstellerig gedoe voor wie overmatig wil behagen. Onduidelijk is het of Arnon Grunberg zichzelf of de lezer hier wil behagen met zijn mooie vondsten, zijn badinerende gedachten, zijn grappig voorbeelden (die wel heel vaak uit het vaatje PVV-FvD tappen overigens, of antisemitisme als voorbeeld van iets negatiefs). Antisemitisme is negatief, laat daar geen twijfel over bestaan. Maar het is niet de illustratie van alles.

2. Dit mooigeschreven boek (het ontbreken van een spatie is géén vergissing) is dus de deugd voorbij, en zoals u weet, ligt net voorbij de deugd al gauw de ondeugd op de loer.

3. Alle onderwerpen worden alfabetisch behandeld. Dat betekent ook dat de titel van het boek eigenlijk Van aanbod tot zelfregulering had moeten zijn. Tenzij het onbedoeld poëzie is door gebruik te maken van het gemak van dichterlijke vrijheid.

4. Grunberg verliest zich soms zodanig in zijn knappe constructies dat hij zichzelf tegenspreekt. Soms zelfs in hetzelfde puntje, zoals bij Verwaarlozing waar je geliefde minstens een kwartier goed gesprek verdient, maar als ze zwanger is, mag je die tien minuten (vijf zijn dus zomaar verdwenen!) aftrekken van de twintig minuten waar een zwangere recht op heeft. Mooie liedjes duren niet lang, maar ze spreken zichzelf tenminste niet tegen...

5. Ik kan mooie constructies, mooie vondsten en prachtige omschrijvingen zeker waarderen, zij het indien ze met mate worden gehanteerd. Had Van Gogh in Sterrennacht alles in dat prachtige blauw geschilderd, hadden we geen sterren meer gezien.

09 oktober 2019

Gelezen (124)

Gekkenpraat - Willem Frederik Hermans



Deze verzameling kortverhalen, gedichten en essays van Willem Frederik Hermans kon mij niet volledig bekoren. De kortverhalen verdwaalden soms en ik blijf een beetje op mijn honger achter. Onder de gedichten zaten er die ik wel kon smaken, andere bleven te hermetisch voor mij. Vooral genoten heb ik van de essays, over literatuur. Hoewel ik soms over het onderwerp niets tot weinig afwist (zoals over de schrijver Milosz), zijn ze zo mooi en wervend geschreven dat ik vrijwel meteen zin krijgt om de werken waarover het gaat op mijn to-read-lijstje te zetten.


Wees onzichtbaar - Murat Isik



Murat Isik weet in deze semi-autobiografische coming-of-ageroman zo treffend de sfeer te vatten van de jaren tachtig in Nederland (meer bepaald in de Bijlmer in Amsterdam) dat nostalgie voortdurend op mij losgelaten werd. De vele details brachten herinneringen terug, al woonde ik altijd in het Vlaamse Gent (maar we hadden iets met Nederland, met onze vele gezinsuitstapjes naar Terneuzen, Hulst en Axel). Dit is een prachtig boek dat zo vlot leest dat je erdoorheen vliegt als een wervelwind.


Het is de liefde die we niet begrijpen - Bart Moeyaert



Ik heb dit boek van Bart Moeyaert nog eens herlezen en vond het nog steeds even mooi. Wat hij een taal te hanteren die zo onpretentieus klinkt en toch alle wijsheid (die zich soms ook in de gezinnen bevindt waarover hij schrijft) bevat, die zo mooi en strelend en lief is, dat je de ergste verhalen in je opneemt zonder weerstand, die zo treffend de eenvoudigste woorden de meest kernachtige waarheden laat vertellen, dat je twijfelt of het wel degelijk proza is of toch niet poëzie.
In dit boek vertelt hij over het soort gezin dat ik uit mijn werk (in de bijzondere jeugdzorg en in het overlappend gebied tussen gehandicaptenzorg -voor mensen met een lichte of matige verstandelijke beperking- en diezelfde bijzondere jeugdzorg) zo goed heb leren kennen. En hij leert ons meer dan welk handboek ook kan leren, zoals goede kunst altijd méér leert over het leven dan alle handboeken samen.



De pinguïnlessen - Tom Michell



Tom Michell vertelt in dit verhaal hoe hij bevriend raakte met een pinguïn tijdens zijn verblijf in Zuid-Amerika (meer bepaald Argentinië). Dat levert een leuk en mooi verhaal op, dat ook een beetje doorspekt wordt met levenslessen en beschouwingen over de verhouding tussen mens en milieu. Ik vond dit best wel een onderhoudend boek.


Vastgelopen. Anders kijken naar begeleiding met mensen met een verstandelijke handicap met ernstige gedragsproblemen - Jacques Heijkoop




Jacques Heijkoop licht in dit boek toe wat velen al "de methode Heijkoop" zijn gaan noemen, een manier om anders te kijken naar probleemgedrag bij mensen met een verstandelijke beperking. Dat gebeurt niet altijd even vlot leesbaar en is soms niet zo eenvoudig, en dus zullen sommige stukken moeten herlezen worden om goed begrepen te worden. Voor mij ligt de belangrijkste bijdrage in de aandacht die geschonken wordt aan de pogingen van de cliënt om zelf controle te verwerven, ook over het probleemgedrag, en hoe je daar als begeleider mee aan de slag kan.